Jak zadbać o siebie po porodzie?

Wróciłaś do domu z najpiękniejszą istotą na świecie, swoim nowonarodzonym dzieckiem. Ale... zupełnie nie byłaś przygotowana na to, co cię czeka. Rany wciąż sprawiają ból, karmisz malca dniami i nocami, chodzisz nieprzytomna i czujesz, że z dnia na dzień tracisz siły. Droga mamo, twoja przygoda z macierzyństwem dopiero się zaczyna. Zadbaj o siebie!

Czas po porodzie często jest ciężkim wyzwaniem dla kobiety. To moment, w którym – obolałe i osłabione po wydaniu dziecka na świat – musimy stawić czoło zupełnie nowym doświadczeniom. Pojawiają się różne niespodzianki poporodowe, takie jak hemoroidy, obrzęki, trudności z gojeniem się rany, zaparcia, krwawienia, stany zapalne piersi, dolegliwości związane z laktacją itp.

W organizmie kobiety toczy się jeszcze burza hormonalna, która może spowodować różnego rodzaju spadki nastroju, epizody depresyjne, smutek, rozdrażnienie, irytację, niechęć do członków rodziny, w tym nawet do dziecka.

Nieprzespane noce szybko dają znać o sobie stałym zmęczeniem prowadzącym do wyczerpania. Młoda mama ma wrażenie, że została pozostawiona sama sobie, nikt jej nie może pomóc, godziny spędzane na kołysaniu malca wydają się ciągnąć bez końca, a ona jest przeraźliwie zmęczona i już nie daje rady.

Otul się ciepłem

Kobiety po porodzie wymagają szczególnej opieki, zabiegów wzmacniających i ochronnych. Osłabienie spowodowane wielomiesięczną ciążą, samym porodem, następnie karmienie piersią i całodobowa opieka nad dzieckiem powodują u matki silne niedobory na wielu płaszczyznach.

Najczęściej jest to: niedobór qi, niedobór krwi, niedobór yin oraz osłabienie esencji (związanej z nerkami). W związku z tym kobieta jest bardziej podatna na choroby i różne niedomagania.

W Chinach młoda matka jest otoczona specjalną troską co najmniej miesiąc po porodzie. Zajmują się nią wówczas inne kobiety z jej rodziny. Pomagają w opiece nad maleństwem, ale przede wszystkim zapewniają jej spokój, odpoczynek, właściwe pożywienie i regularne posiłki, chronią przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi.

Jest to specjalny okres ochronny, który ma przede wszystkim cel profilaktyczny – nie dopuścić do jeszcze większego osłabienia i pogłębienia niedoborów u kobiety. Profilaktyka jest podstawą medycyny holistycznej i świadomości szeroko pojętej ochrony zdrowia.

Jak bardzo różni się to od wzorca panującego w naszym zabieganym społeczeństwie! Młoda matka nie tylko jest najczęściej zdana na samą siebie, ale zdarza się przecież, że już kilka miesięcy po porodzie wraca do regularnej pracy i codziennej aktywności zawodowej. A przecież kilka miesięcy nie wystarczy, aby w pełni się zregenerować po wydaniu na świat dziecka.

Okres połogu to jedna z trzech – oprócz okresu ciąży i menstruacji – okoliczności w życiu kobiety, w której niezbędne jest właściwe traktowanie osłabionego organizmu, a zaniedbanie lub zlekceważenie tej konieczności rzutuje bardzo poważnie na kondycję i zdrowie kobiety w przyszłości.

Aby wzmocnić kobietę po porodzie, a jednocześnie zapobiec możliwym powikłaniom zdrowotnym, należy zapewnić jej spokój i odpoczynek oraz umożliwić odpowiednią ilość godzin regenerującego i zdrowego snu.

Powinna w tym czasie przebywać głównie w domu, w cieple, nie narażając się na przeciągi, klimatyzację, zimno i wiatr. Każde wychłodzenie i przeciążenie organizmu może spowodować dalsze osłabienie i wydłużyć czas rekonwalescencji. Nawet umycie włosów i pozostawanie z mokrymi przez dłuższy czas może być czynnikiem wyziębiającym i osłabiającym!

Zadbaj o wzmacniającą dietę

Jednym z najważniejszych aspektów opieki poporodowej jest niewątpliwie właściwa dieta. Jest ona tak ważna nie tylko dlatego, że ma wspierać odżywienie qi i krwi oraz wzmacniać nerki, ale ma również wspomagać laktację.

Nieregularne i niepełnowartościowe posiłki nie tylko nie dostarczają odpowiedniej ilości właściwych substancji odżywczych, ale także osłabiają układ trawienny, przyczyniając się wręcz do pogłębienia niedoborów. Młoda matka powinna zatem unikać pożywienia przetworzonego, konserwowanego, mrożonego, zimnego i ochładzającego organizm.

W gabinecie medycyny chińskiej dowie się, jakie produkty żywieniowe są najkorzystniejsze zarówno dla niej, jak i dla jej dziecka. Jedną z zalecanych w tym czasie potraw jest na przykład zupa z karpia (zupa mocy, silnie odbudowująca qi i krew), zupa z kurczaka (silnie odżywcza dla qi i krwi) lub galareta z nóżek wieprzowych – obecny w niej kolagen wspomaga zamykanie dróg rodnych, wieprzowina zaś odżywia krew i yin.

Dodatkowo pacjentkom po porodzie zalecane często bywają receptury ziołowe, mające na celu wzmocnienie wszelkich niedoborów, odżywienie qi, odbudowanie krwi, wzmocnienie nerek. Nerki są narządem, który w czasie ciąży jest najbardziej obciążony, zatem po porodzie należy skupić się na doprowadzeniu ich do równowagi i usunięciu niedoborów. Zabiegi akupunkturowe również w istotny sposób przyczyniają się do wzmocnienia, odżywienia i regeneracji organizmu.

Stosowanie tego rodzaju terapii oraz respektowanie właściwej diety jest najlepszym sposobem na uniknięcie dokuczliwych dolegliwości w czasie połogu. Można w ten sposób zapobiec depresji poporodowej, problemom związanym z laktacją, zaburzeniom emocjonalnym, a także fizycznym przypadłościom typowym dla tego okresu, jak wypadanie włosów, osłabienie paznokci, osłabienie zębów, brak energii, zmęczenie, anemia.

Jedzenie, które wspiera laktację

Medycyna chińska określa mleko kobiece jako „białą krew” – pokarm, który jest wytwarzany bezpośrednio z Krwi. Organizm wytwarza mleko w odpowiedniej ilości, o właściwej jakości i składzie tylko wtedy, gdy układ pokarmowy kobiety funkcjonuje prawidłowo, a krwi jest dużo i jest ona w dobrej kondycji. Dlatego aby laktacja przebiegała prawidłowo, kobieta musi się właściwie odżywiać.

Jeśli u kobiety pojawi się niedobór krwi, będzie on skutkował niedostateczną laktacją lub nawet jej brakiem. Organizm będzie się bronił przed dodatkową utratą krwi (mleko = krew) i zahamuje wytwarzanie pokarmu.

Dlatego tak ważne jest odżywianie krwi od razu po porodzie. Jeśli jest mało krwi, będzie mało mleka. I odwrotnie – nadmierna laktacja będzie nasilała współistniejący niedobór krwi.

Produktami wzmacniającymi krew są: owoc kopru włoskiego, owoc anyżu, melisa, werbena, pokrzywa (te produkty spożywamy w postaci naparu), owoc longanu (można go ugotować i zjadać jako wzmacniający posiłek razem z ryżem i ugotowaną fasolą adzuki), kminek, czarnuszka (przyprawy dodawane do różnych dań lub do samodzielnie upieczonego chleba), płatki jęczmienne, płatki owsiane, nasiona roślin strączkowych (fasola, soczewica), karp, drób, wołowina, wątróbka, marchew i sok z marchwi, buraki, szpinak, brokuły, czerwone winogrona, czereśnie.

Laktacji sprzyjają głównie produkty o smaku słodkim, jak na przykład: kasza jaglana, kukurydza, orzechy, migdały, świeże ryby, jajka, ryż, nasiona sezamu i słonecznika.

Terapeuta medycyny chińskiej z pewnością zaleci prawidłowy sposób odżywiania się i wskaże produkty, które są najbardziej korzystne w tym okresie zarówno dla matki, jak i dla niemowlęcia.

Karmiąca matka powinna unikać produktów o smaku gorzkim i ostrym, ponieważ wysuszają krew. Do takich należą między innymi: czarna herbata, kawa, kakao, ostre przyprawy, jak czosnek, imbir, cynamon, curry, a także wysokoprocentowy alkohol. Niewskazany jest również nadmiar czerwonego mięsa oraz, oczywiście, cukru.

Wytwarzanie odpowiedniej ilości pokarmu może być także zaburzone poprzez nadmiar pokarmów zimnych, wychładzających, a również nadmiernie rozgrzewających, poprzez pokarmy smażone, ciężkostrawne, zbyt słone, nieregularne spożywanie posiłków i niedobranie sposobu odżywiania do aktualnych potrzeb organizmu. Czynnikami zaburzającymi laktację są również negatywne emocje, stres, zmęczenie, wyczerpanie, niedobór odpoczynku i snu, a czasem nawet nadmierny wysiłek fizyczny.

Matki często borykają się z problemem stanu zapalnego piersi, który pojawia się w czasie laktacji. Medycyna chińska również z takim problemem potrafi się uporać, likwidując stan zapalny poprzez np. zabiegi akupunktury.

Przy zapaleniu piersi skutecznie pomogą także leki homeopatyczne, które są bezpieczne zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Przyjmując je nie trzeba przerywać karmienia piersią.

Wróć do równowagi

U kobiety w okresie poporodowym może pojawić się także wiele innych dolegliwości związanych z jej aktualnym stanem fizjologicznym. Mogą to być problemy z gojeniem się rany (po nacięciu krocza lub cięciu cesarskim), bardzo częstą przypadłością są hemoroidy (powstałe w wyniku wysiłku i parcia), zaparcia (po urodzeniu dziecka układ pokarmowy pracuje wolniej), bóle brzucha (wywołane obkurczaniem się macicy), bóle piersi.

Medycyna chińska umie pomóc w każdej z tych przypadłości. Odpowiednie mieszanki ziołowe spowodują szybkie oczyszczenie i obkurczenie macicy. Jeśli dojdzie do zaparć, można zastosować ziołowe „kulki przeczyszczające”, skomponowane z odpowiednich składników naturalnych.

Ich skład bazuje głównie na orzechach i nasionach, które mają działanie nawilżające i kierują qi w dół, ułatwiając wypróżnienie. Zastosowanie takiego środka należy jednak skonsultować z terapeutą, ponieważ nie dla każdego będą one wskazane. Terapeuta medycyny chińskiej poradzi sobie także z bólem, stanem zapalnym, hemoroidami i przyspieszeniem gojenia się tkanek.

Najważniejsze jest jednak ogólne wzmocnienie kobiety i doprowadzenie jej do stanu równowagi – za pomocą diety, zabiegów akupunktury oraz ziół leczniczych. Zdrowa i silna mama na pewno lepiej poradzi sobie z wykarmieniem i wychowaniem dziecka.

17.07.2019
Sezon wakacyjny to dla przyszłych mam okres wielu dylematów. Z jednej strony czują się świetnie i chciałyby także w ciąży aktywnie spędzać czas i korzystać z wakacyjnych przyjemności, z drugiej jednak obawiają się o zdrowie i bezpieczeństwo swoje i malucha. O rozwianie najczęściej pojawiających się wątpliwości związanych z wakacyjnymi aktywnościami kobiet w ciąży poprosiliśmy lek. […]
20.09.2019
Wyjmujesz maluszka co chwilę z łóżeczka czy wózka, nosisz go przez pół dnia (a często i pół nocy), nachylasz się nad nim karmiąc piersią. Łudzisz się, że kiedy malec podrośnie, schylania będzie mniej. Nic z tego – okres raczkowania, a potem pierwsze kroki dziecka gdy trzeba godzinami nad nim czuwać w pochylonej pozycji, obciążają kręgosłup […]
20.08.2019
Jak sprawić, by dzieci urodzone przez cesarkę miały podobny start, co te, które przyszły na świat naturalnie? Są na to sposoby! Konsultacja: Ewa Janiuk, położna, wiceprezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych członek Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Położnych.
07.08.2019
Pamiętacie głośną sprawę obrony stada wolnych krów z Deszczna przed wyrokiem śmierci na jesieni zeszłego roku? Wydawało się, że miała szczęśliwy finał – krowom darowano życie. Tymczasem okazuje się, że ma ona swój ciąg dalszy. Ekolodzy nadal toczą batalię o „polskie bizony”. Jako redakcja Naturalnie o Zdrowiu jesteśmy ogromnie poruszeni apelem młodych ludzi broniących praw […]
16.10.2018
Ostatnimi czasy coraz więcej mówi się i słyszy o tajemniczych wolnych rodnikach, którym przypisuje się zasadniczą rolę w wywoływaniu wielu chorób oraz przyspieszaniu procesów starzenia się organizmu. To wszystko prawda, warto zatem wiedzieć, czym są, skąd się biorą i co powodują owe zgubne cząstki oraz – co nawet ważniejsze – jak się przed nimi chronić.
19.07.2019
Klątwa Faraona albo zemsta Montezumy to popularne i nieco żartobliwe określenia problemów żołądkowych, które spotykają osoby podróżujące do ciepłych krajów. Oto rady, jak zapobiegać infekcji lub szybko się wyleczyć. Konsultacja: Alina Czapkowicz, lekarz rodzinny.