Jak zajść w ciążę po 40-tce?

W dzisiejszych czasach coraz więcej kobiet decyduje się na ciążę po czterdziestce. I chociaż wiek nie jest sprzymierzeńcem kobiet w późnym macierzyństwie, to nie jest także dla niego przeciwwskazaniem. Kobieta w dojrzałym wieku również może zajść w ciążę i urodzić zdrowe dziecko. Jak się do tego przygotować i co zrobić, by ciąża po 40. była bezpieczna? Konsultacja: prof. dr hab. n. med. Krzysztof Łukaszuk, ginekolog-położnik, specjalista w leczeniu niepłodności, szef klinik INVICTA.
Ciąża po 40-tce - jak sobie pomóc zajść w późną ciążę?

Z medycznego punktu widzenia najlepszym wiekiem dla kobiety na zajście w ciążę i rodzenie dzieci jest przedział między 20. a 30. rokiem życia. Jednak coraz więcej kobiet, ze względów osobistych lub zawodowych, odkłada decyzję o macierzyństwie na później, a wiek, w którym rodzą swoje pierwsze dziecko jest coraz wyższy. Z roku na rok rośnie także liczba kobiet decydujących się na dziecko dopiero po 40. roku życia. Jakie jest więc prawdopodobieństwo zajścia w ciążę po 40.?

Ciąża po 40. – co na to medycyna?

Lekarze ginekolodzy są świadomi rozbieżności między tzw. wskazaniami biologicznymi a współczesnymi trendami społecznymi i przy wykorzystaniu najnowocześniejszej medycyny i diagnostyki wspierają pragnące dziecka kobiety w dojrzałym wieku w poczęciu i bezpiecznym urodzeniu zdrowego malucha. I w zdecydowanej większości przypadków to się udaje.

Przyszła mama musi jednak liczyć się z tym, że z wiekiem jej szansa na naturalne zajście w ciążę maleje, zaś ryzyko wystąpienia komplikacji w jej trakcie i urodzenia chorego dziecka, rośnie. Z wiekiem zwiększa się także prawdopodobieństwo wystąpienia u niej chorób układu krążenia, nadciśnienia, otyłości i osteoporozy, co z kolei ma wpływ na prawidłowy rozwój dziecka. Ciąża po 40. może także grozić poronieniem, wadami genetycznymi lub wrodzonymi u dziecka czy przedwczesnym porodem. Wszystkie te zagrożenia budzą strach u przyszłych mam, jednak trzeba zaznaczyć, że mogą się one zdarzyć zawsze, u każdej, nawet bardzo młodej i zdrowej kobiety, z wiekiem jednak prawdopodobieństwo ich wystąpienia jest większe. Dlatego więc tak ważna jest stała, profesjonalna opieka lekarza, która powinna rozpocząć się już na etapie planowania ciąży.

Krok pierwszy: wizyta u ginekologa

Jeśli masz powyżej 40 lat i planujesz zajście w ciążę, wybierz się na wizytę do doświadczonego w prowadzeniu późnych ciąż ginekologa i poinformuj go o swoim zamiarze.

  • Podczas wywiadu zostaniesz zapytana między innymi o to, czy i na jakie dolegliwości i choroby przewlekłe cierpisz, czy i jakie przyjmujesz leki, czy planowana ciąża będzie pierwszą, czy też kolejną, kiedy odbyły się poprzednie porody oraz w jaki sposób nastąpiły rozwiązania – siłami natury czy przez cesarskie cięcie.
  • Na podstawie wywiadu lekarz przepisze ci skierowania na badania, które pozwolą ocenić Twój stan zdrowia pod kątem planowanej ciąży. Jeżeli więc chorujesz na przykład na nadciśnienie, cukrzycę, choroby układu krążenia, masz nadwagę, osteoporozę, problem z nerkami, tarczycą, astmą, alergią lub jakąkolwiek inną przewlekłą chorobą, koniecznie poinformuj o tym lekarza. Być może w porozumieniu z twoim lekarzem prowadzącym konieczna będzie zmiana stosowanych dotychczas leków lub ich dawkowania.
  • Jeżeli nie leczysz się na choroby przewlekłe, ale odczuwasz niezdiagnozowane dotychczas dolegliwości, także zgłoś to podczas wizyty u ginekologa. Może okazać się wskazana dodatkowa diagnostyka i leczenie w porozumieniu ze specjalistą w danej dziedzinie.
    Jak zajść w ciążę po 40 - konsultacja ginekologiczna.
  • Wśród standardowych badań, na które zostaniesz skierowana z pewnością znajdzie się cytologia, badanie czystości pochwy oraz USG transwaginalne, które pozwoli ocenić budowę narządu rodnego oraz sprawdzić, czy nie ma w nim np. mięśniaków lub torbieli, które mogą spowodować komplikacje podczas ciąży.
  • Otrzymasz również skierowanie na badania krwi, które oprócz podstawowych wskaźników, takich jak morfologia i OB, pozwolą określić także: grupę krwi i czynnik Rh (jeśli wcześniej ich nie oznaczałaś), poziom glukozy we krwi, obecność przeciwciał wobec toksoplazmozy, różyczki, ospy wietrznej i cytomegalii, obecność antygenu HBs (świadczącego o nosicielstwie wirusa żółtaczki wszczepiennej WZW typu B) oraz poziom hormonów tarczycy.
  • Szczególnie istotne dla ciebie będą badania poziomu hormonów płciowych FSH, LH, estradiolu, inhibiny B i AMH, ponieważ na ich podstawie określa się stan tzw. rezerwy jajnikowej czyli liczbę potencjalnie gotowych do zapłodnienia komórek jajowych. Im jest ich więcej, tym większe szanse na zajście w ciążę. Jednak z wiekiem liczba komórek jajowych zdolnych do rozrodu spada, dlatego im więcej masz lat, tym trudniej o poczęcie.

Krok drugi: konsultacja u specjalisty

Jeżeli leczysz się na choroby przewlekłe i stale przyjmujesz leki, koniecznie zgłoś się do swojego lekarza prowadzącego i poinformuj go o planowanej ciąży. Jeżeli nie jesteś pod stałą opieką żadnego specjalisty, ale np. masz żylaki, nadwagę lub przeciwnie niedowagę, poważną wadę wzroku albo jakąkolwiek dolegliwość, która może nasilić się w trakcie ciąży, również udaj się wcześniej do specjalisty i skonsultuj z nim swój problem.

Krok trzeci: przerwanie antykoncepcji hormonalnej

Jeśli stosowałaś antykoncepcję hormonalną lekarz ginekolog zaleci ci w odpowiednim momencie jej przerwanie w celu przywrócenia hormonalnej równowagi organizmu.

Sprawdź, dlaczego joga pomaga w zajściu w ciążę.

Czy łatwo zajść w ciążę po 40.?

Krok czwarty: wizyta u stomatologa

O ile ciąża korzystnie wpływa na stan włosów i cery, to, niestety, nie można tego powiedzieć o zębach. Ich stan często się w tym okresie pogarsza się, przybywa ubytków, rozwijają się stany zapalne przyzębia i błon śluzowych, które mogą mieć negatywny wpływ na płód, a nawet prowadzić do przedwczesnego porodu. Dlatego też bardzo ważne jest, aby skontrolować i wyleczyć wszystkie zęby i choroby jamy ustnej zanim zajdziesz w ciążę.

Stan zębów trzeba kontrolować także podczas ciąży i jeśli to konieczne należy poddać się leczeniu. Stomatolog każdorazowo oceni, który zabieg jest niezbędny, a z którym można zaczekać do rozwiązania. Generalnie niewskazane w czasie całej ciąży, a szczególnie w pierwszym trymestrze, jest prześwietlenie rentgenowskie i znieczulenie miejscowe, które często stosowane są przy leczeniu kanałowym i ekstrakcji. Jeśli zachodzi konieczność usunięcia zęba należy to zrobić, a nie czekać do rozwiązania, ponieważ rozwijający się stan zapalny może być groźny zarówno dla matki jaki dziecka.

Krok piąty: odpowiednia dieta i styl życia

Zanim zaczniesz starać się o zajście w ciążę, zadbaj o siebie. Powinnaś być zdrowa i w dobrej kondycji, aby dziewięć miesięcy ciąży upłynęło bez problemów zdrowotnych i stresów. Szczegółowych wskazówek udzieli ci oczywiście lekarz ginekolog na podstawie zleconych wcześniej wyników badań. Jeżeli masz dużą nadwagę, może na przykład skierować cię do dietetyka. Wprawdzie na odchudzanie będzie już za późno, ale żywieniowiec przygotuje ci odpowiednio zbilansowaną, zdrową dietę. Jeśli nie masz nadwagi, staraj się nie przytyć przed ciążą, a gdy już w niej będziesz, kontroluj przybieranie na wadze, tak aby pod jej koniec ważyć maksymalnie 15 kilogramów więcej niż przed ciążą.

Przywiązuj wagę do zdrowego odżywiania – wskazane są lekkostrawne, gotowane posiłki, w tym zupy, warzywa i owoce, jednym słowem produkty bogate w składniki odżywcze, witaminy i minerały. Ograniczyć, a najlepiej zrezygnować, powinnaś natomiast z cukru i słodyczy, alkoholu (za wyjątkiem lampki czerwonego wytrawnego wina, która od czasu do czasu jest nawet wskazana), przetworzonej żywności, kofeiny i nikotyny. Poza tym lekarz zaleci ci zapewne przyjmowanie kwasu foliowego, wysypianie się, unikanie stresów, zwolnienie tempa życia i …wzmocnienie kondycji fizycznej. Czeka cię przecież duży wysiłek związany, najpierw w przebyciem ciąży, a następnie urodzeniem dziecka. Najlepszą formą aktywności fizycznej w tym okresie są spacery, pływanie, gimnastyka i joga, w wydaniu łagodnym, wzmacniającym i relaksującym, ale nie siłowym i dynamicznym. No i najważniejsze – myśl pozytywnie!

Ciąża po 40 - jakie są szanse i jak się do niej przygotować?

Krok szósty: próby naturalnego zajścia w ciążę

W przypadku młodszych rodziców, do ok. 35 roku życia, którzy starają się o dziecko, diagnostykę w kierunku poznania przyczyny niepłodności rozpoczyna się po roku nieudanych prób zajścia w ciążę. Jeśli rodzice są starszym wieku, w tym kobieta ma powyżej 35 lat, nie można czekać tak długo na rozpoczęcie diagnostyki. Jeżeli po sześciu cyklach starań o ciążę nie dochodzi do zapłodnienia,

lekarze ginekolodzy zachęcają pary do zgłoszenia się do wyspecjalizowanego ośrodka leczenia niepłodności, aby jak najszybciej rozpocząć diagnostykę i leczenie.

Krok siódmy: diagnostyka i leczenie

Aby maksymalnie przyspieszyć diagnostykę, do kliniki leczenia niepłodności powinni zgłosić się od razu obydwoje przyszli rodzice wraz z wynikami badań, które wcześniej zostały przeprowadzone. Każdemu z nich zlecone zostaną badania, które pozwolą na ocenę stanu ich płodności, zdiagnozowanie przyczyny trudności z poczęciem dziecka oraz podjęcie indywidualnie dopasowanych metod leczenia. Przyszły ojciec w pierwszej kolejności kierowany jest zwykle na badanie nasienia, natomiast diagnostyka przyszłej mamy może obejmować np. sprawdzenie rezerwy jajnikowej, owulacji, badanie drożności jajowodów, badania hormonalne i genetyczne (te ostatnie zalecane są także panom). Na ich podstawie lekarz podejmuje decyzję o dalszym postępowaniu.

Czasami wystarczy zastosowanie podstawowych metod jak terapia hormonalna, jednak w wielu przypadkach z uwagi na niską rezerwę jajnikową oraz nieprawidłową jakość komórek jajowych rozważa się od razu zapłodnienie pozaustrojowe. Kobietom po 40-tym roku życia zaleca się – w ramach procedury in vitro – przeprowadzenie dodatkowo badań genetycznych zarodków (tzw. diagnostyka preimplantacyjna). Taka analiza DNA pozwala na ograniczenie ryzyka wystąpienia u płodu wad genetycznych. W przypadku dojrzałych mam jest ono istotnie podwyższone. Zbadanie zarodków i podanie do macicy tylko tych, u których nie stwierdzono nieprawidłowości, znacznie zwiększa szansę na ciążę i urodzenie zdrowego malucha. Chociaż poczęcie dziecka w dojrzałym wieku może być trudniejsze, współczesna medycyna zna wiele rozwiązań, które mogą pomóc spełnić marzenia o macierzyństwie. Stosowane są dodatkowe procedury, a metody dopasowywane są do indywidualnych potrzeb pacjentki.

O tym jak najlepiej zadbać o siebie podczas ciąży dowiesz się z naszej książki „CUDowne 9 miesięcy”.

Książka "Cudowne 9 miesięcy" Doroty Mirskiej-Królikowskiej pod patronatem portalu Naturalnie o zdrowiu.

02.06.2019
W Polsce na schorzenia tarczycy cierpi ponad 22 proc. społeczeństwa, z czego większość stanowią kobiety. Większość z nich ma niedoczynność tarczycy. Dowiedz się, jakie są objawy niedoczynności tarczycy, które powinny skłonić cię do wizyty u lekarza.
05.06.2019
W Polsce, po raz pierwszy na świecie, stworzono publiczną placówkę, w której choroby skóry leczy równolegle dermatolog, psychiatra i psycholog. Kładzie się tu nacisk na dobrą komunikację z pacjentem i zrozumienie jego sytuacji życiowej. A to daje świetne efekty leczenia. O to, czym dokładnie jest psychodermatologia, pytamy prof. dr hab. n. med. Annę Zalewską-Janowską.
26.07.2019
Kiedy upały na zewnątrz przekraczają 30 a nawet 35 stopni Celsjusza zaleca się, aby starsze, osłabione osoby oraz małe dzieci nie wychodziły z domu. Co jednak zrobić, gdy przebywanie w nim jest równie męczące, jak na dworze? Wszyscy marzymy wtedy o klimatyzacji, nie wszyscy jednak możemy sobie na nią pozwolić. Chodzi nie tylko o sam […]
28.03.2019
Występujące w reklamach noworodki i niemowlęta mają piękne, morelowe buzie oraz idealnie gładką skórę na ciele. Patrzysz więc na swojego malca z niepokojem: na policzkach pojawia się trądzik niemowlęcy, na plecach szorstkie plamy, a pupa jest czerwona… Nie martw się! Takie zmiany na ciele maluszka są naturalne i występują bardzo często. Podpowiemy ci, jak sobie […]
14.09.2018
W gabinecie medycyny chińskiej usłyszymy czasem zalecenia, które wydają się nam pozostawać w sprzeczności z tym, co znamy i stosujemy od dzieciństwa. Warto wiedzieć, na czym opierają się takie wskazówki i jak tłumaczy je starożytna mądrość Wschodu.
09.08.2019
Karczochy są bardzo popularne we Włoszech. Można je zjeść w sałatkach, na pizzy, w zupie. Są nie tylko pyszne, ale także bardzo zdrowe. Pojawiają się co prawda także w naszych sklepach, ale zwykle są uznawane za drogie i zbyt ekstrawaganckie. A wszystko dlatego, że niewiele osób właściwie wie jak przyrządzać karczochy i jak je jeść. […]