Żeby zatrucie pokarmowe nie zatruło dziecku wakacji

Podczas wakacji łatwiej o zatrucia, m.in. dlatego, że w tym okresie częściej bywamy w miejscach, w których nie zawsze zachowywana jest higiena przyrządzania posiłków – restauracjach, barach, lodziarniach, ulicznych budkach itp. Dzieci są bardziej niż dorośli narażone na przykre skutki zatruć, bo ich układ pokarmowy nie potrafi jeszcze wystarczająco skutecznie neutralizować szkodliwych substancji i zarazków. Jak chronić najmłodszych i jak zachować się wtedy, gdy mimo środków ostrożności dziecko zachoruje. Konsultacja dr Alina Małmyszko-Czapkowicz.

Jak zminimalizować ryzyko zatrucia?

  • Przyczyną letnich zatruć bardzo często jest bakteria salmonella. Źródłem zakażenia nią może być żywność pochodzenia zwierzęcego – jajka, mięso, mleko. Zakażenia unikniemy jeśli przed spożyciem produkty te podgrzejemy do przynajmniej do 60 stopni C. A więc mleko warto przegotować, mięso i jajka przed spożyciem upiec lub ugotować. Uwaga! Jeśli robimy jajecznicę, skorupki jajek trzeba przed rozbiciem umyć w ciepłej wodzie a następnie zanurzyć na 10 sekund we wrzątku.
  • Kupując w sklepie lody zwracajmy uwagę nie tylko na ich przydatność do spożycia (data na opakowaniu), ale także na to, czy nie wyglądają na ponownie zamrożone. Jeśli opakowanie lodów albo same lody pokrywa szron, oznacza to, że jakimś momencie doszło do ich odmrożenie (np. dlatego, że ktoś zostawił niedomkniętą zamrażarkę.
  • Starannie wybierajmy miejsca, w których podczas urlopu się stołujem Nie jest łatwo rozpoznać, czy w danym lokalu dochowuje się zasad higieny, ale jest kilka sygnałów, które mogą o tym świadczyć. Omijamy z daleka te w których unosi się nieprzyjemny zapach (np. frytury), obrusy lub stoły nie są pierwszej świeżości, a także te w których toalety nie wyglądają na wystarczająco często sprzątane.
  • Najskuteczniejszy środek zapobiegający zatruciu, to jak najczęstsze mycie rąk. Dzieci zazwyczaj dotykają rączkami wszystkiego, co je interesuje, a potem wkładają je do buzi. Jeśli więc nie chcesz by twój maluch chorował, pilnuj, by mył ręce nie tylko przed jedzeniem i po wyjściu z toalety, ale także po zabawie w piasku, głaskaniu zwierzęcia i zabawie z innymi dziećmi.
  • Warto także zwrócić uwagę na to jak przechowujemy żywność. W temperaturze pokojowej (która latem jest dużo wyższa niż zimą) jedzenie szybko się psuje. Dotyczy to w szczególności produktów takich jak mleko, mięso czy ryby – dlatego trzymamy je lodówce nawet jeśli mają tam spędzić tylko godzinę czy dwie. Trzeba też pamiętać, by te produkty które nie wymagają niskiej temperatury do zachowania świeżości zabezpieczyć przed owadami, a szczególne przed muchami, które mogą przenosić bakterie.
  • Nie zapominajmy też o myciu i obieraniu owoców przed jedzeniem. Przetarcie chusteczką czy rękawem nie wystarczy, by pozbyć się bakterii i pozostałości środków ochrony roślin stosowanych przy uprawie.

Sposoby na zatrucie pokarmowe

Doszło do zatrucia? Trzeba dużo pić!

Bakterie, które system odpornościowy dorosłego zwalczy z łatwością, u malucha mogą wywołać biegunkę albo wymioty.

Zatrucie bakteryjne objawia się kurczowymi bólem brzucha, wymiotami i/lub biegunką. Jeśli przyczyną dolegliwości są wirusy zazwyczaj pojawia się tylko biegunka i ból brzucha, który nie jest aż tak silny jak przy zatruciu bakteryjnym. Zarówno przy zakażeniu wirusowym jak i przy bakteryjnym mogą się też pojawić gorączka i osłabienie. Gdy takie symptomy wystąpią, najważniejszą rzeczą jest podawanie maluchowi odpowiedniej ilości płynów, bo zarówno wymioty jak i biegunka powodują odwodnienie organizmu.

Przy biegunce należy podawać dziecku 2-3 razy więcej płynów niż zwykle. Najlepszym wyborem będzie lekko osolona woda albo herbatki ziołowe np. z mięty lub rumianku. Dobrym pomysłem jest także z skorzystanie z dostępnych w aptekach gotowych mieszanek z elektrolitami (np. Orsalit, Enteromax Elektrolity).

Gdy dziecko męczą wymioty, napoje podajemy w małych ilościach ale często i regularnie – co 10 minut. Gdy wymioty ustępują zwiększamy ilość płynu do dwóch łyżeczkę, ale nadal podajemy go co 10 minut. Od wody lepsza będzie w tym przypadku niezbyt mocna herbata (zawiera garbniki, które chronią błonę śluzową). Powinna być także słodka (dwie łyżeczki na szklankę, bo cukier, którego zazwyczaj należy unikać, w tym przypadku jest lekarstwem. Glukoza to energia, a organizm wyczerpany walką  z chorobą bardzo jej potrzebuje, a jeśli jej nie dostarczymy może zacząć czerpać z własnego tłuszczu, czego rezultatem będzie powstanie ciał ketonowych i nasilenie się wymiotów.

Leki przeciw biegunce i wymiotom – stosować czy nie?

Wielu rodziców, gdy dziecko ma biegunkę albo gdy wymiotuje, natychmiast podaje mu środki powstrzymujące te objawy (tzw. leki przeciwbiegunkowe). To błąd. Wymioty i biegunka to sposoby, w jakie organizm stara się pozbyć chorobotwórczych drobnoustrojów z przewodu pokarmowego. W tym przypadku powstrzymanie symptomów może więc mieć efekt odwrotny od zamierzonego, choroba zamiast szybko się skończyć, będzie trwała dłużej, bo bakterie, które ją wywołały, pozostaną w organizmie.

Zobacz, co warto zabrać do apteczki turystycznej.

Co pomoże w złagodzeniu biegunki?

  • Warto podać probiotyki, które wspomogą odbudową flory bakteryjnej przewodu pokarmowego;
  • węgiel leczniczy, który przez swoje właściwości adsorbcyjne , wchłania patogeny i wydzielinę zapalną;
  • leki homeopatyczne leki takie jak Arsenicum album, Aloe, Podophylum. Jeśli wypróżnienia są częste (np. kilkanaście w ciągu doby) – należy te preparaty podawać po każdym z nich. W przypadku małych dzieci po rozpuszczeniu w malej ilości wody. Z kolei przy wymiotach ulgę przyniesie preparat Ipeca – jeśli są gwałtowne podajemy go co kilkanaście minut, a gdy zaczynają ustępować – co pół godziny, a następnie co godzinę. Natomiast gdy dziecko jest osłabione wymiotami lub biegunką warto dodatkowo zastosować środek o nazwie China rubra;
  • Naturalne leki – wywar z suszonych czarnych jagód (3 łyżki jagód zalewamy dwiema szklankami wrzątku i gotujemy przez 10 min.). Pomocne będą też ziołowe herbatki – np. z mięty (nie podajemy jej przy wymiotach, bo może je nasilić), liści jeżyn, albo krwawnika pospolitego.

Dieta przy zatruciu pokarmowym

Gdy objawy zatrucia są gwałtowne, nie dajemy maluchowi nic do jedzenia. Gdy zaczynają ustępować możemy podać kleik z ryżu lub kaszy manny. Jeśli stan dziecka dalej ulega dalszej poprawie, do jadłospisu wprowadzamy przecierane zupki (np. z ziemniaków i marchewki), gotowane na gęsto drobne kasze albo ryż z dodatkiem przetartego gotowanego jabłka, pulpety z mięsa drobiowego z gotowanymi warzywami. Lekkostrawna dieta powinna być stosowana także przez kilka dni po ustąpieniu objawów, gdy układ pokarmowy malucha jeszcze się regeneruje. Warto pamiętać, by wykluczyć z niej produkty takie jak mleko i jego przetwory (bo podczas zatrucia uszkodzeniu ulega mechanizm produkcji enzymów trawiących laktozę) oraz surowe warzywa i owoce, bo zawarta w nich fruktoza i niestrawne oligosacharydy działają drażniąco na jelita.

Kiedy do szpitala?

  • Jeśli dojdzie do odwodnienia – jego objawami są skąpe oddawanie moczu (u dzieci młodszych można to poznać po tym, że pieluchy są suche pieluchy prze trzy godziny albo dłużej, u starszych – sygnałem alarmowym jest odwiedzanie toalety w odstępach ponad sześciogodzinnych). Inne niepokojące objawy to apatia, senność, spierzchnięcie ust, karminowy kolor ust, podążenie oczu i bladość skóry.
  • Gdy objawy zamiast ustępować wciąż się nasilają. Np. wymioty stają się coraz bardziej gwałtowne, pojawia się w nich krew lub żółć, stolce są tryskające, pojawia się w nich krew.
19.10.2018
Przerażony maluch budzi się w nocy. Oddycha ze świstem, a jego kaszel jest suchy, chrapliwy i brzmi jak szczekanie. To objawy zapalenia krtani, które u małych dzieci przebiega gwałtowniej i ostrzej niż u dorosłych. Jak złagodzić zapalenie krtani u dzieci tłumaczy Joanna Gzik, pediatra.
10.10.2018
Twoje dziecko ma wysypkę po zjedzeniu pomarańczy? W tym przypadku sprawa jest prosta – prawdopodobnie jest na nie uczulone. Ale często alergię pokarmową trudno rozpoznać. Może bowiem powodować bardzo różne objawy – problemy jelitowe, wysypkę, duszności, łzawienie oczu i katar, ataki astmy, migreny. Jak sprawdzić na co dziecko jest uczulone i jak je leczyć radzi […]
01.09.2018
Wady wzroku wśród dzieci zdarzają się coraz częściej. I nic dziwnego. Ludzkie oko nie zostało stworzone, by wciąż patrzeć w ekran smartfona, a które dziecko tego nie robi? Czy to znaczy, że maluchy są skazane na kłopoty ze wzrokiem? Niekoniecznie. Wiele zależy od tego jak czujni są rodzice. Konsultacja: dr Ewa Wojciechowska, okulista.
14.04.2018
Jeśli w twojej okolicy łąki się już zażółciły od drobnych kwiatków mniszka lekarskiego, zaplanuj rodzinną wycieczkę w oddalone od dróg i przemysłu miejsce, np. na pobliską wieś. Tam nazbierajcie pełne kosze tej cennej rośliny leczniczej i przygotujcie syrop oraz napój z mniszka lekarskiego do domowej apteczki. Mniszek lekarski pomoże przede wszystkim w złagodzeniu objawów przeziębienia.
31.01.2018
Głowa pęka lub łupie, czasami tylko ćmi… Ból pojawia się w okolicach skroni, czoła albo oplata i ściska jak obręczą. Dokucza od czasu do czasu wszystkim i zazwyczaj nie zapowiada poważnych problemów ze zdrowiem.  Ale co zrobić, gdy pojawia się często i zatruwa życie?
30.06.2018
Podczas wakacji dzieci wreszcie mogą poszaleć: wspinać się na drzewa, biegać boso po trawie albo po kałużach, jeść lody bez opamiętania. Pozwól im na to! Oczywiście kontroluj maluchy, żeby nie zrobiły sobie krzywdy, ale letni luz jest potrzebny nam wszystkim. Bądź jednak gotowa także na nieprzyjemne konsekwencje i zabierz ze sobą dobrze zaopatrzoną apteczkę na […]