Strona główna Ciało w ruchu Dlaczego „trzeszczą” kolana i „strzela” w kręgosłupie?
Strona główna Ciało w ruchu Dlaczego „trzeszczą” kolana i „strzela” w kręgosłupie?

Dlaczego „trzeszczą” kolana i „strzela” w kręgosłupie?

autor: Hubert Pawlin

„Strzela mi coś kręgosłup”, „klika mi w kolanie”, „trzaskają mi palce” – to częste wyznania pacjentów w gabinecie fizjoterapeuty. Czy strzelające stawy i kości są powodem do zmartwień?

Czy sam fakt, że w czasie ruchu słyszymy dźwięki z naszych stawów wskazuje na problem? Odpowiedź jest prosta: nie. W świecie medycyny mówi się, że sam dźwięk słyszany w czasie ruchu w stawie jest „niemy diagnostycznie”, innymi słowy – nie jest objawem tego, czy rozwija się jakieś schorzenie.

Aby strzelające stawy i strzelające kości mogły wzbudzać uzasadniony niepokój, muszą łączyć się z innymi objawami.

Do innych objawów zaliczamy:

  • ból
  • zaczerwienienie
  • podwyższenie ciepłoty pobliskich tkanek
  • zmianę koloru skóry w okolicy stawu

Dopiero pojawienie się któregoś z tych symptomów może zwiastować chorobę.

Suplementom wapnia powiedz: NIE!

Czy można strzelać palcami?

Skoro w świetle nauki sam dźwięk dobiegający z naszych stawów nie stanowi powodu do niepokoju, często słyszaną przestrogę „nie strzelaj palcami! Dziadek strzelał i miał artretyzm!” – możemy włożyć między bajki. Obecnie wiadomo, że strzelanie palcami nie wpływa negatywnie na kondycję stawów. Związek między „strzelaniem w kościach” a występowaniem reumatyzmu jest przypadkowy i nie potwierdzają go istotne statystycznie badania.

Reumatyzm – jak leczyć i jak mu zapobiec?

Sytuację świetnie obrazuje historia dr. Donalda Ungera, który w 2009 dostał Ig-Nobla za badania nad trzaskaniem palcami (Ig-Noble to humorystyczne odpowiedniki Nagród Nobla za prace naukowe, które najpierw śmieszą, a potem skłaniają do myślenia oraz odkrycia, które nie mogą lub nie powinny być powtarzane, przyznawane przez czasopismo Annals of Improbable Research, Wikipedia).

Ten lekarz z Kalifornii przez 50 lat specjalnie trzaskał i wyłamywał palce tylko jednej dłoni. Naukowiec wyliczył, że w czasie trwania eksperymentu trzasnął palcami lewej dłoni ok 36,5 tys. razy. Wykonano badania obrazowe obydwu dłoni i nie znaleziono żadnych istotnych różnic między nimi. Nie znaleziono również zmian w kierunku artretyzmu bądź innych zaburzeń lub uszkodzeń.

Strzykające kolana - czy to objaw choroby?

Strzykanie w stawach – dlaczego trzeszczy i stuka?

Trudno jest jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie o źródło odgłosów płynących ze stawów. Owszem, dźwięki w stawie mogą pochodzić z ocierania się od siebie powierzchni stawowych lub kostnych, szczególnie jeśli wiadomo, że mamy do czynienia z sytuację patologiczną. Nie jest to jednak reguła i nie warto każdego chrupania w kolanie kojarzyć z degeneracją stawu.

Szukając odpowiedzi na pytanie o źródło strzykania w stawach, nauka przygląda się teorii związanej z pęcherzykami gazów. W mazi stawowej, w wyniku przesuwania się płynu, regularnie powstają pęcherzyki z gazem. Jedna z teorii zakłada, iż charakterystyczny dźwięk wydobywa się wtedy, kiedy pęcherzyk z gazem zapada się (zostaje zgnieciony podczas wzrostu ciśnienia w jamie stawu).

Kręgosłup – co zrobić, by nie bolał podczas długotrwałego siedzenia?

Najnowsze badania z wykorzystaniem rezonansu magnetycznego wskazują jednak, że słyszalny trzask powstaje wcześniej – już w momencie powstawania pęcherzyka. Rozciągana maź stawowa pęka i w miejscu szczeliny z trzaskiem powstaje pęcherzyk. Zjawisko to określa się mianem kawitacji. Trzaski związane z kawitacją kojarzą się głównie z palcami, ale występują również w kolanie.

Staw kolanowy wypełnia lepka maź stawowa. W trakcie ruchu powierzchnie stawowe przemieszczają się względem siebie, wskutek czego powstaje różnica ciśnień w przedziałach stawu kolanowego. Obszary o niższym ciśnieniu zasysają maź, która zanim zdąży się przemieścić, zostaje rozciągnięta.

W ten sposób powstaje pęcherzyk powietrzny oraz słyszalny trzask. Jest to normalne zjawisko, szczególnie po dłuższym okresie bezruchu i nie trzeba się go obawiać.

Problemy ze stawem kolanowym – jak sobie z nimi poradzić?

Strzykanie w kościach: klika, pyka, nie boli… ale przeszkadza

Pomimo tego, iż od strony medycznej problem bezbolesnych dźwięków w stawach nie istnieje, dla niektórych osób wciąż stanowi on nieprzyjemne doznanie. Podejmując próbę rozwiązania problemu warto działać racjonalnie i podejść do problemu na kilku polach, zaczynając od najważniejszych.

Chcąc pozbyć się trzasków w stawach, warto spróbować poprawić ich kondycję. Pierwszą rzeczą o jakiej należy pomyśleć jest właściwe odżywienie powierzchni stawowych. Stawy nie są odżywiane przez układ krwionośny, natomiast posiadają proteoglikany, czyli komórki które działają ja gąbka.

Dzięki proteoglikanom regeneracja i odżywienie stawów odbywa się przez zasysanie płynu z mazi stawowej. Najlepszym sposobem na zwiększenie produkcji mazi stawowej jest aktywność fizyczna. Dlatego pierwszym krokiem w naszym działaniu powinno być ustalenie właściwego poziomu aktywności fizycznej.

Bolą cię plecy? Zadbaj o odpowiednie nawodnienie dysków

Jednocześnie warto pamiętać o odpowiedniej regeneracji i dostosowaniu treningu do swoich potrzeb. Jeżeli naszym priorytetem jest zdrowie, powinniśmy dobrać ilość godzin spędzonych na trenowaniu do naszych indywidualnych potrzeb. Niestety możliwa jest także odwrotna sytuacja – kiedy trenujemy za dużo, nasze stawy narażone są na kontuzję.

Właściwe programowanie treningu powinno polegać na obserwacji swojego ciała i stopniowym wprowadzaniu małych zmian. Jeżeli trudno nam podjąć decyzję o wyborze formy bądź intensywności ruchu, warto skonsultować się z fizjoterapeutą lub trenerem osobistym.

Jeżeli zadbaliście o regularny ruch, warto przyjrzeć się swojemu nawodnieniu i odżywaniu. Mimo, że jest to oczywiste, wiele osób zapomina o właściwym nawodnieniu w ciągu dnia. Dla prawidłowego funkcjonowania stawów należy zadbać odpowiednią podaż wody. Optymalna ilość spożywanej dziennie wody jest indywidualna dla każdego człowieka i zależy od szeregu czynników.

Ile wody pić latem?

Nasze zapotrzebowanie na wodę w dużej mierze reguluje pragnienie, dlatego z praktycznego punktu widzenia należy wyposażyć się w butelkę i mieć ją zawsze pod ręką. Jeżeli mamy jakiekolwiek problem ze zdrowiem, warto wykonać podstawowe badania w porozumieniu z dietetykiem, a następnie uzupełnić naszą dietę o konieczne mikro i makro składniki i ewentualnie pomyśleć o suplementacji.

Na samym końcu naszych działań powinno znaleźć się przyjmowanie preparatów farmakologicznych mających poprawić kondycję powierzchni stawowych – zawsze w porozumieniu z lekarzem.

Czy strzykające stawy powinny martwić?

Strzelające stawy: klika, pyka i czasem boli

Jeżeli dźwiękom wydawanym przez stawy towarzyszy jednocześnie ból, warto skonsultować się ze specjalistą. W zależności od sytuacji możemy udać się do lekarza lub fizjoterapeuty.

  • DO LEKARZA. Jeżeli okolica stawu jest cieplejsza niż reszta ciała, czerwona, spuchnięta a ruchom towarzyszy ból, należy spotkać się z lekarzem. Prawdopodobnie, z jakiegoś powodu w obrębie bolącego stawu występuje stan zapalny i warto wykonać szerszą diagnostykę. Ortopeda pomoże również wyjaśnić, czy nasze dolegliwości dotyczą jednego stawu, czy problem ma charakter reumatyczny i wymaga leczenia.

  • DO FIZJOTERAPEUTY. Jeżeli nasze dolegliwości trwają dłużej i ból występuje przy konkretnej czynności np. podczas biegania, albo w czasie jakiegoś ćwiczenia na siłowni, bądź gdy wykonujemy dany ruch w pracy, swoje kroki skierujmy do fizjoterapeuty. Jako specjalista od ruchu fizjoterapeuta oceni, czy dźwięk i ból wynikają np. z ocierania struktury ścięgnistej o strukturę kostną.

Ćwiczenia przy biurku – jak je wykonać?

Zespół trzaskającego biodra

Świetnym przykładem takiej sytuacji jest  tzw. zespół trzaskającego biodra. Trzask pojawiający się w okolicy pachwiny może być spowodowany przez przesuwanie się mięśnia biodrowo-lędźwiowego po krętarzu kości udowej. W wyniku ciągłego tarcia może dochodzić do podrażnienia kaletki biodrowo-grzebieniowej.

Kaletki to struktury, które przypominają poduszeczki wypełnione płynem, których zadaniem jest oddzielanie od siebie warstw tkanek i umożliwienie im ślizganie się.

Drugą sytuacją, w której powstaje charakterystyczny dźwięk jest przeskakiwanie napinacza powięzi szerokiej nad wyniosłością biodrowo – udową. Przeciążenie w tym rejonie może doprowadzić do bólu w kaletce krętarzowej.

Grupą objętą ryzykiem występowania tzw. trzaskającego biodra są  biegacze, jogini i tancerze oraz zawodnicy sportów walki.

Praca z trzaskającym biodrem wymaga mądrych decyzji i dobrej współpracy między pacjentem a fizjoterapeutą. Może okazać się, że konieczny będzie odpoczynek i redukcja obciążeń, żeby uniknąć iniekcji przeciwzapalnych.

Niekiedy jednak nie ma możliwości uniknięcia wsparcia farmakologicznego i wówczas do zespołu warto włączyć lekarza ortopedę.

Czy należy się martwić strzykającymi stawami?

Strzelające stawy – co musisz wiedzieć?

  • Stawy w trakcie ruchu wydają rozmaite dźwięki, jednak większość z nich nie oznacza niczego szczególnego i nie warto się nimi przejmować.
  • Nawet jeśli dźwiękom towarzyszy lekki ból to jeszcze nie jest powód do paniki. Zasięgnijmy porady ekspertów, żeby ustalić czy dźwięk ma związek z bólem i w jakiej kondycji jest nasz staw.
  • Pamiętajmy, że problemem dla stawu jest stan zapalny a nie zmiany zwyrodnieniowe. Mamy je wszyscy i nie zawsze są przyczyną bólu.
  • Dbajmy o aktywność fizyczną, nawodnienie oraz właściwe odżywianie.
  • Dodatkowo w przypadku występowania dolegliwości można wspomóc się suplementacją doustną lub  wiskosuplementacją, czyli zastrzykiem ze stężonego kwasu hialuronowego.

Naturalne sposoby na kontuzje i urazy

Źródła:

  1. Canale T.S., Beaty J.H.: Campbell’s operative orthopaedics. Wyd. 11. Mosby Elsevier, 2008
  2. Marciniak W., Szulc A.: Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja. Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003

Powiązane artykuły