Strona główna Ciało w ruchu Dlaczego warto trenować z pulsometrem?
Strona główna Ciało w ruchu Dlaczego warto trenować z pulsometrem?

Dlaczego warto trenować z pulsometrem?

autor: Hubert Pawlin

Pierwszych pulsometrów, które pojawiły się w latach 80. używali głównie wyczynowi sportowcy. Obecnie ten charakterystyczny zegarek, na którego ekranie można odczytać tętno użytkownika znajdziemy  na nadgarstku większości biegaczy i rowerzystów. Nad zakupem tego małego monitora pracy serca coraz częściej zastanawiają się osoby, których aktywność fizyczna ma charakter rekreacyjny lub które dopiero rozpoczynają swoją przygodę z ruchem. Często pojawiają się pytania czy warto inwestować w pulsometr, skoro do tej pory trening był prowadzony intuicyjnie. W tym artykule przyjrzymy się temu, jakie korzyści można osiągnąć śledząc pracę swojego serca podczas wysiłku.

ŚLEDZENIE POSTĘPÓW

Dla każdego, kto podejmuje aktywność fizyczną, kluczową sprawą jest utrzymanie motywacji. Trudno o lepszy sposób na podtrzymanie zapału treningowego, jak regularne śledzenie swoich postępów. Trenując intuicyjnie nie jesteśmy w stanie dokładnie określić, w jakim stopniu poprawiliśmy swoją kondycję, np. po 2 miesiącach treningów biegowych. Dzięki obserwacji tętna możemy precyzyjnie śledzić swoje postępy. Istnieje kilka sposobów na jakie możemy to robić:

  • Obserwacja tętna spoczynkowego

Tętno spoczynkowe to tętno, które można zarejestrować rano po przebudzeniu. Z reguły wynosi ono od 60-80 ud/min i jest ok 15-20 ud/min niższe niż tętna, które rejestrujemy w ciągu dnia w pozycji stojącej. U wytrenowanych sportowców wytrzymałościowych tętno spoczynkowe jest znacznie niższe i wynosi od 40-60 ud/min. Tętno spoczynkowe jest dobrym wskaźnikiem naszej wydolności krążeniowej. Stopniowo, w miarę postępów w treningu wytrzymałościowym obserwować można spadek wartości tętna spoczynkowego. Dzieje się tak, ponieważ nasze serce ulega wytrenowaniu – jak każdy inny mięsień. Silne serce jest w stanie wyrzucić podczas jednego skurczu więcej krwi i może pracować spokojniej. Słabsze serce osoby, która nie ma nic wspólnego z aktywnością fizyczną aby przepompować odpowiednią ilość krwi musi pracować ze znacznie większą częstotliwością.

  • Obserwacja tętna na powtarzalnym odcinku trasy

Często próbujemy ocenić postępy w naszym treningu próbując pokonać dany dystans w  coraz mniejszym czasie. Jeżeli dysponujemy pulsometrem, to obserwując tętno możemy dowiedzieć się czy nasz organizm dokonał postępu i lepiej adaptuje się do wysiłku. Progres nie polega w tym przypadku na zwiększeniu dystansu czy prędkości, a na osiągnięciu efektywniejszej pracy układu krążenia – co w efekcie przekłada się na mniejsze zmęczenie, wzrost wytrzymałości i poprawę ekonomiki wysiłkowej.  Podsumowując, jeżeli dokonaliśmy postępu w naszym treningu, będziemy w stanie pokonać ten sam odcinek z tą samą intensywnością, ale jednocześnie zaobserwujemy niższą wartość tętna. Wówczas zorientujemy się, że nasze wydolność wzrosła.

Trening z pulsometrem - czy warto?

  • Obserwacja tętna powysiłkowego

Dzięki treningowi z pulsometrem możemy sami zaobserwować, że nasze tętno po wysiłku osiąga dwie fazy. Pierwsza z nich trwa przez około minutę po zakończeniu wysiłku. Nasze tętno spada wówczas bardzo szybko, a oddech reguluje się. Druga faza trwa znacznie dłużej: tętno stabilizuje się powoli od 30 minut do nawet kilku godzin, w zależności od intensywności poprzedzającego ją wysiłku i poziomu wytrenowania naszego organizmu. Jeżeli od tętna zmierzonego tuż po zakończeniu wysiłku odejmiemy tętno zmierzone po upływie minuty, otrzymamy  tak zwane „tętno powysiłkowe”. Jeśli nie zabraknie nam zapału i będziemy trzymać się założeń treningowych zaobserwujemy, że w miarę zwiększania się naszej wydolności, wartość tętna powysiłkowego będzie się zmniejszać.

BEZPIECZEŃSTWO I ŚWIADOMOŚĆ

Podczas wysiłku fizycznego obserwujemy różne reakcje fizjologiczne swojego organizmu. W szczególności naszą uwagę zwraca przyśpieszony oddech i uczucie zmęczenia. Obie te reakcje znajdują swoje odbicie w częstotliwości z jaką pracuje nasze serce. Zanim wynaleziono pulsometry trenerzy ręcznie mierzyli tętno swoim zawodnikom i na tej podstawie dokonywali oceny wysiłku treningowego. Tętno obrazuje to, czego doświadczają nasze mięśnie, układ krwionośny oraz układ nerwowy. Trening z pulsometrem przypomina trening z trenerem, który uważnie obserwuje reakcje naszego organizmu. Dzięki temu nasz trening staje się bezpieczniejszy i bardziej wydajny. Stosowanie pulsometru daje więc dodatkową korzyść w postaci bezpieczeństwa – obserwując regularnie swoje tętno, będziemy w stanie zauważyć niepokojące zmiany w pracy serca podczas wysiłku, a w razie wątpliwości odpowiednio wcześnie skonsultować się z lekarzem. To niepozorne urządzenie może pomóc rozpoznać wczesne objawy arytmii oraz doskonale sprawdzi się w treningu u osób, które przebyły zawał lub są nim zagrożone.

Jak trenować z pulsometrem?

OD ZABAWY DO TRENINGU

Obserwacja tętna w czasie treningu może stanowić świetną zabawę. Z badawczą pasją poznamy reakcje swojego organizmu na różnego rodzaju obciążenia treningowe. Krok po kroku możemy zauważać powtarzalne schematy i uczyć się lepiej dostosowywać trening do naszych potrzeb i celów. Dzięki pulsometrowi mamy możliwość stopniowo przejść od zabawy do treningu z prawdziwego zdarzenia. Z artykułu o treningu cardio dowiemy się z jakim tętnem ćwiczyć żeby otrzymać najlepsze efekty a użycie pulsometru umożliwi nam zastosowanie teorii praktyce. Jeżeli z czasem okaże się, że chcemy sięgnąć po więcej i zainteresujemy się treningiem interwałowym – pulsometr okaże się niezbędnym narzędziem do wprowadzenia tej zaawansowanej metody treningowej.

JAKI PULSOMETR WYBRAĆ?

Klasyczny pulsometr składa się z opaski, którą należy zapiąć wokół klatki piersiowej i zegarka. Opaska odczytuje pracę naszego serca i bezprzewodowo łączy się z zegarkiem, na ekranie którego możemy odczytać interesujące nas wartości. Na rynku możemy znaleźć również pulsometry nadgarstkowe odczytujące tętno za pomocą czujnika podczerwieni. Jednak jeżeli zależy nam na dokładności pomiarów powinniśmy wybrać rozwiązanie z opaską piersiową. Cena pulsometru jest w dużym stopniu uzależniona od dodatkowych funkcji które posiada. Podstawowy pulsometr jest wyposażony w stoper, opcję podsumowującą trening, licznik kilometrów i pomiar tętna. Zakup takiego sprzętu stanowi wydatek rzędu 100-200 zł. W pulsometrach wyższej klasy znajduje się oprogramowanie analizujące trening, które współpracuje z programem zainstalowanym na komputerze, licznik kalorii oraz GPS. Koszt pulsometru wysokiej klasy wynosi ok. 1000 zł. Dla osób rozpoczynających swoją przygodę z pomiarem tętna pulsometr podstawowy w zupełności wystarczy. Modele z wyższej półki przydadzą się natomiast zawodowcom i zawodnikom-amatorom.

Powiązane artykuły