Strona główna Zdrowie Ból pod łopatką – o czym świadczy?
Strona główna Zdrowie Ból pod łopatką – o czym świadczy?

Ból pod łopatką – o czym świadczy?

autor: Anna Jarosz

Ból w okolicy łopatki, najczęściej umiejscowiony pod łopatką, lub ból między łopatkami może być bardzo dokuczliwy i utrzymywać się przez wiele tygodni. W wielu przypadkach utrudnia codzienne funkcjonowanie. Jakie są przyczyny występowania bólu pod łopatką, co mu sprzyja i jak sobie radzić z taką dolegliwością – wyjaśni mgr Rafał Duda, fizjoterapeuta, terapeuta manualny FDM z Centrum Rehabilitacji Fizjo-Orth w Warszawie.

Przyczyn występowania bólu w okolicy łopatki, pod łopatką, na samej łopatce czy w okolicy barku jest bardzo dużo. Łopatka to płaska kość, która znajduje się w górnej części pleców. To do niej przymocowane jest ramię oraz obojczyk. U osób zdrowych łopatka powinna się bez problemu i gładko ślizgać po tylnej części klatki piersiowej. Za prawidłowe ułożenie łopatki odpowiada wiele mięśni i więzadeł.

Charakter bólu pod łopatką

Najczęściej ból jest odczuwany jako głęboki, jakby pochodzący z głębi ciała. Zazwyczaj ma charakter palący, piekący, tępy, ćmiący, może też delikatnie pulsować. Bólowi pod łopatką może towarzyszyć uczucie drętwienia i mrowienia skóry i osłabienie siły mięśniowej.

Czasem ból promieniuje do ramienia, żeber i kręgosłupa oraz do potylicy. Ból pod łopatką może być kłujący, przeszywający, a nasila się przy głębokim oddechu, kaszlu i kichaniu. Dolegliwościom towarzyszy wzmożone napięcie mięśni pleców. U większości pacjentów ból występuje pomiędzy wewnętrzną krawędzią łopatki a kręgosłupem.

Główna przyczyna bólu między łopatkami

Ból łopatki najczęściej ma związek z mięśniami i powięzią, czyli zewnętrzną osłoną (jakby ciasnym pokrowcem) dla poszczególnych mięśni i grup mięśniowych. Łopatka jest połączona z obręczą barkową za pomocą obojczyka i mięśni. Dzięki temu ma duży zakres przemieszczania się. Mięśnie wraz z łopatką, obojczykiem i mostkiem tworzą obręcz barkową. To ważne.

Gdy długie godziny spędzamy przy biurku, łopatka jest jakby sztywno przytwierdzona do klatki piersiowej i mocno wysunięta do przodu, mięśnie są bardzo obkurczone, a więc niedokrwione i niedotlenione. W mięśniach powstają małe, wyczuwalne pod palcem zgrubienia, czyli właśnie punkty spustowe, a dokładniej mięśniowo-powięziowe punkty spustowe.

Ćwiczenia przy biurku – jak je wykonać?

Inne przyczyny bólu pod łopatką

Oprócz nieprawidłowości w obrębie mięśni i powięzi przyczyną bólu pod łopatką mogą być także zmiany kostne, do których zalicza się skoliozę oraz zmiany zwyrodnieniowe. W przypadku skoliozy mięśnie, które są mocno skrócone i przeciążone, będą miały więcej punktów spustowych, co przełoży się na nasilenie bólu. U osób cierpiących na skoliozę często tworzy się garb żebrowy. Łopatka, która się po nim przesuwa, daje silne dolegliwości bólowe.

Neuralgia

Inną przyczyną bólu między łopatkami będzie ucisk na nerw międzyżebrowy i wtedy mówimy o neuralgii. Charakter bólu w tym przypadku może być zapierający dech, opasujący, mrowiący i kłujący.

Zmiany zwyrodnieniowe

Zmiany zwyrodnieniowe piersiowego odcinka kręgosłupa to także przyczyna bólu między łopatkami. Najczęściej dotyczy stawów międzywyrostkowych oraz czasem zwyrodnienia połączeń żebrowo-kręgosłupowych. Ten ból jest tępy, głęboko osadzony, promieniuje na boki. Zwyrodnienia wywołują również duże napięcia mięśni, a przez to także ich ból.

Dyskopatia szyjna (rwa barkowa) i piersiowa

Dyskopatia szyjnego oraz piersiowego odcinka kręgosłupa może być również przyczyną bólu międzyłopatkowego. Dzieje się tak wskutek podrażnienia korzeni nerwowych uciskanych przez zwyrodniałe kręgi. Dyskopatia objawia się silnym, palącym bólem promieniującym do ramienia, łopatki i przestrzeni międzyłopatkowej.

Zła ergonomia pracy

Najczęściej do powstania bólu między łopatkami przyczynia się nieprawidłowa postawa podczas pracy przy biurku. Głowa mocno pochylona do przodu, zapadnięta klatka piersiowa, barki wysunięte do przodu, napięte ramiona oraz wiszące w powietrzu łokcie sprawiają, że mięśnie z tyłu pleców nie mają swobody ruchu i są nieustannie napięte. Sytuacja taka to pierwszy krok do wystąpienia przeciążeń mięśniowo-powięziowych, bólu oraz deformacji postawy ciała.

Łopatka trzaskająca

Zespół trzaskającej łopatki to schorzenie, które jest następstwem nieprawidłowej budowy kostnych elementów łopatki lub nieprawidłowościami w obrębie kaletki oraz strukturze mięśniowo-powięziowej znajdującej się pod łopatką. Objawem schorzenia mogą być trzaski łopatki oraz nieprzyjemne uczucie przeskakiwania. Kolejnym symptomem może być lekki ból w okolicy kąta dolnego lub górnego łopatki. W zaawansowanych przypadkach zespołu trzaskającej łopatki ból występuje także podczas spoczynku. Ból może promieniować do barku i szyjnego odcinka kręgosłupa.

Powięź – twoja ukryta super moc

Ciąża i poród

Ból między łopatkami może wystąpić u kobiet oczekujących dziecka, z powodu powiększających się piersi. Dzieje się tak z powodu przeciążenia odcinka piersiowego wywołanego nagłym wzrostem ciężaru piersi.

Schorzenia kardiologiczne

Kolejną przyczyną bólu między łopatkami mogą być schorzenia kardiologiczne – zawał mięśnia sercowego, niedokrwienie serca. Ale często jest tak, że ból w klatce piersiowej nie musi oznaczać choroby serca, ale wynikać z podrażnienia nerwu międzyżebrowego lub grzbietowego łopatki. Objawem jest panika, trudności w oddychaniu i kłujący ból.

Półpasiec

Półpasiec, który jest chorobą neurologiczną, będzie objawiał się bólem między łopatkami promieniującym do barków. Objawy mogą przypominać podrażnienie nerwu międzyżebrowego. Dolegliwości bólowe związane z półpaścem występują po jednej stronie ciała.

Przepona

Nieprawidłowości w funkcjonowaniu przepony także mogą się objawiać bólem między łopatkami. Przepona jest strukturą mięśniowo-powięziową, która jest przytwierdzona do mostka, żeber, kręgosłupa lędźwiowego oraz mięśnia lędźwiowego i czworobocznego lędźwi. Jej unerwienie pochodzi z nerwu przeponowego, który rozpoczyna się w odcinku szyjnym. Nieprawidłowości w pracy i strukturze przepony mogą wywoływać podrażnienie na przebiegu jej unerwienia lub zespół otworu górnego klatki piersiowej, a tym samym wywoływać ból w okolicy łopatki.

Refluks przełykowo-żołądkowy

Ból między łopatkami może pojawiać się także u osób cierpiących na refluks przełykowo-żołądkowy. Dzieje się tak, ponieważ przełyk przebiega na wysokości przestrzeni międzyłopatkowej. Cofająca się kwaśna treść żołądka może podrażniać ścianki przewodu pokarmowego i wywołać uczucie dyskomfortu w przestrzeni międzyłopatkowej oraz ból w klatce piersiowej.

Inne przyczyny bólu między łopatkami

  • pęcherzyk żółciowy
  • nowotwory
  • tętniak rozwarstwiający aorty
  • zator płucny
  • choroba Scheuermanna

Ćwiczenia na kręgosłup piersiowy – jak je wykonać w domu?

Ból pod łopatką – komu może doskwierać?

Ból między łopatkami często występuje u osób, które przez długi czas i w tej samej pozycji używają rąk, na przykład siedząc przed komputerem. Dzieje się tak wtedy, gdy łopatki nie są dociśnięte do oparcia krzesła, a łokcie znajdują się w powietrzu. Takie dolegliwości mogą też dotykać ludzi pracujących w kuchni lub przy taśmie produkcyjnej. Ból pomiędzy łopatkami może też występować przy długim prowadzeniu samochodu lub wykonywaniu czynności ponad głową, np. wieszaniu firanek lub układaniu cegieł.

Ból między łopatkami – jak sobie z nim radzić?

Gdy pojawi się ból między łopatkami, nie przesadzaj z zażywaniem leków przeciwbólowych. Lepiej idź do fizjoterapeuty lub osteopaty, który po dokładnym zebraniu wywiadu i badaniu będzie wiedział, jak pomóc.

Specjalista będzie pytał, od kiedy występuje ból, w jakich porach dnia ból się nasila, a kiedy ustępuje. W jakich pozycjach jest, a w jakich go nie ma. Czy pojawia się po wysiłku fizycznym, czy utrzymuje się stale, a może dokuczliwy ból pojawił się nagle.

Kolejnym krokiem specjalisty jest badanie palpacyjne, wykonanie testów neurologicznych, testów odruchów mięśniowych oraz testów funkcjonalnych. Fizjoterapeuta poprosi również o wykonanie określonych ruchów czy przyjęcie konkretnej pozycji ciała. Zebrane informacje pozwolą dobrać odpowiednią terapię.

Jeżeli badanie nie da jasnego obrazu dolegliwości, fizjoterapeuta odeśle pacjenta, aby wykonał dodatkowe badania, np. RTG, USG lub rezonans magnetyczny. Dla każdej dolegliwości dobiera się inne badania obrazowe, ponieważ jego wykonanie pokazuje całą prawdę o schorzeniu. Dla przykładu – przy podejrzeniu skoliozy najlepszym badaniem będzie RTG. Przy podejrzeniu refluksu można zrobić USG przełyku, a przy dyskopatii najlepszy będzie rezonans magnetyczny.

Jak leczyć ból pod łopatką?

Terapia bólu między łopatkami zależy od rodzaju schorzenia, które je wywołuje. Jeśli pacjent nigdy nie zetknął się z fizjoterapią, musi być przygotowany, że nie będzie to leczenie bezbólowe. Przy leczeniu stanów powięziowo-mięśniowych podczas terapii pacjent może odczuwać ból i pieczenie. Chory musi być na to mentalnie przygotowany. W niektórych przypadkach, gdy terapeuta nie poinformuje pacjenta o możliwości wystąpienia bólu podczas terapii, może dojść do odruchowego napięcia ciała, co opóźni powrót do zdrowia.

Rodzaj zastosowanej techniki zawsze dobiera się do rodzaju schorzenia, z którym pacjent się zgłosił. Oprócz terapii manualnej i powięziowej w leczeniu bólu między łopatkami stosuje się także akupunkturę, suche igłowanie, bańki chińskie oraz terapię narzędziową IASTM.

Warto też wiedzieć, że na czas terapii powinniśmy zrezygnować z forsownej pracy, ponieważ rehabilitacja połączona z pracą, która doprowadziła do wystąpienia bólu między łopatkami, nie przynosi optymalnych rezultatów leczniczych. Powrót do zdrowia odwleka się w czasie. Zadaniem terapeuty jest też powiedzieć o prawidłowej postawie przy pracy.

Niezwykle ważnym elementem terapii bólu między łopatkami jest odpowiednie nawodnienie organizmu. Głównym składnikiem naszego ciała jest woda. Każdy dysk w naszym kręgosłupie w ponad 90 proc. składa się z wody. Podobnie mięśnie i powięź. Szczególnie dużo powinny pić osoby z dyskopatią (minimum 2 litry wody), ale muszą się one także ruszać. Samo picie wody nie wystarczy, ponieważ dyski nawadniają się podczas aktywności fizycznej, gdyż tylko wtedy mogą zassać do swego wnętrza wodę z substancjami odżywczymi. Nawodnienie organizmu jest ważne także dla funkcjonowania łopatek. Bez wody nie może występować swobodny ślizg mięśniowo-powięziowy łopatki po klatce piersiowej.

Rolfing – terapia manualna powięzi

Ćwiczenia na ból między łopatkami

Rolą terapeuty jest też poinstruowanie pacjenta, jakie ćwiczenia może wykonywać w domu, aby uniknąć bólu między łopatkami.

  • Poleż na macie. Leżenie na macie do akupresury (gumowa mata z kolcami) doskonale rozluźnia mięśnie, poprawia ukrwienie tkanek. Taki relaks sprawdzi się po dniu przesiedzianym za biurkiem.
  • Wyroluj się. W sklepach ze sprzętem rehabilitacyjnym można kupić specjalne walki do rolowania. Jak ich używać? Ułóż się na podłodze. Pod plecy wsuń wałek. Przesuwając się w górę i w dół, masuj cały odcinek piersiowy kręgosłupa. Omijaj lędźwiowy odcinek kręgosłupa; do jego terapii używa się innych przyrządów, np. double.   
  • Masuj się piłką. Stań blisko ściany. Między łopatki a ścianę włóż piłkę do masażu. Odszukaj bolesne miejsca w mięśniu i przez kilkanaście sekund uciskaj, aż ból osłabnie. Nacisk ciała nie powinien być zbyt duży. To pozwoli złagodzić dolegliwości bólowe powstałe na skutek ciężkiego treningu lub długiej pracy w jednej pozycji.
  • Zrelaksuj się z wałkiem do akupresury. W sklepach dostępne są także wałki z kolcami, które nieco przypominają wałek malarski. To doskonały relaks dla zmęczonych pleców. Taki masaż można zrobić samodzielnie lub z pomocą bliskiej osoby. Wystarczy toczyć wałek, lekko przyciskając go do pleców.

Tego nie rób!

  • Nie siedź przez wiele godzin bez ruchu. Nasze ciało jest stworzone do tego, aby było aktywne. Rób przerwy, a podczas każdej zrób kilka skłonów do przodu i tyłu oraz na boki. Pomogą także podskoki. Możesz zrobić kilka wymachów rękami do góry i do boków, aby rozluźnić napięte mięśnie. Jeśli możesz, pracuj na stojąco. Wysokie biurka są popularne w wielu krajach, bo zapewniają większą swobodę ruchu dla ciała.
  • Pilnuj, aby łokcie nie wisiały nad i za biurkiem, a barki nie były wysunięte do przodu razem z głową. To obciąża i utrzymuje mięśnie w stałym napięciu.
  • Nie noś torby na jednym ramieniu. Jeżeli możesz, wybierz plecak, bo ten równomiernie obciąża łopatki. Jeśli nie chcesz zrezygnować z torebki, jej długi pasek przełóż przez prawe ramię, a samą torbę umieść na lewym biodrze. To zrównoważy siły obciążające łopatki. Unikniesz dzięki temu bolesnej dolegliwości, jaką jest zespół ciasnoty barkowej, który może, promieniując, wywołać ból między łopatkami.
  • Nie garb się. Siedzenie w miękkich fotelach czy na kanapach i nieustanne pochylanie się nad smartfonem może być przyczyną bólu odcinka szyjnego kręgosłupa i bólu między łopatkami.

Rolowanie – przed czy po treningu?

Najnowsze artykuły