Rośliny, które leczą skórę

Skóra dzieli nas od świata zewnętrznego, a zarazem nas z nim łączy. Gdy zaczyna chorować, zagrożone staje się nasze zdrowie. Można ją jednak wzmocnić i wyleczyć dzięki lekom roślinnym.

Jeśli skóra jest mocna i działa prawidłowo, chroni ciało przed urazami, nie dopuszcza do wnętrza organizmu szkodliwych substancji. Choroby skóry mogą stanowić zagrożenie dla całego organizmu, mogą mieć wpływ na czynności narządów wewnętrznych.

Odpowiednikiem naskórka, z którym łączy się w otworach ciała jest błona śluzowa. Okrywa ona i osłania wnętrze układu pokarmowego, oddechowego, moczowo-płciowego.

Większość chorób skóry i błon śluzowych ma charakter przewlekły, dlatego też zastosowanie leków pochodzenia roślinnego ma szczególne znaczenie – przy odpowiednim dawkowaniu można je stosować przez długi okres czasu bez szkody dla organizmu.

Zewnętrznie w schorzeniach skóry i błon śluzowych stosuje się na ogół roślinne środki przeciwzapalne – koszyczek rumianku, koszyczek arniki, koszyczek nagietka, liść szałwii, ziele świetlika, jak również środki ściągające – kora dębowa, liść szałwii oraz środki przyspieszające ziarninowanie – koszyczek nagietka.

1. Rumianek pospolity (Matricaria recutita)

Przetwory (wodne, alkoholowe, olejowe) z rumianku stosuje się w bakteryjnych chorobach skóry i błon śluzowych.

Rumianek należy do najstarszych leków ludzkości. Wymieniony jest we wszystkich starożytnych dziełach medycznych. W średniowieczu powszechnie uprawiany był w przyklasztornych ogrodach zielarskich. Otrzymywany w dawnych infirmeriach olejek rumiankowy należał do najwartościowszych leków przeciwzapalnych.

Obecnie rumianek uważany jest za najpopularniejszy i najbezpieczniejszy w użyciu roślinny środek leczniczy. Koszyczek rumianku zawiera olejek eteryczny o intensywnym niebieskim zabarwieniu, którego głównymi składnikami są: chamazulen, spiroetery oraz bisabolol i jego tlenki. To im rumianek zawdzięcza swoje przeciwzapalne właściwości.

Ekstrakty z rumianku wchodzą w skład wielu płynów dermatologicznych dostępnych w aptekach i sklepach zielarskich. Natomiast przygotowany w domu napar z kwiatów rumianku można wykorzystać do przemywania podrażnionej lub chorej skóry oraz przy problemach ze śluzówkami.

2. Arnika górska (Arnica montana)

Skutecznie leczy krwiaki, stłuczenia i obrzęki pourazowe.

Jest jedną z najpiękniejszych roślin leczniczych. Do lecznictwa wprowadzona została dopiero w średniowieczu. Stosowana była zewnętrznie w leczeniu trudno gojących się ran.

Współczesna medycyna, w oparciu o wyniki badań fitochemicznych, farmakologicznych i  klinicznych, uznaje preparaty z arniki jako środki o działaniu przeciwzapalnym, przeciwobrzękowym, antyseptycznym i przeciwbólowym.

Arnika znajduje się pod ochroną, nie można samodzielnie przygotować z niej np. naparu. Wchodzi ona jednak w skład różnego rodzaju żeli i maści pomocnych przy stłuczeniach, obrzękach, otarciach itd. Jej skuteczność zwiększy przyjmowany doustnie lek homeopatyczny Arnica montana.

3. Nagietek lekarski (Calendula officinalis)

Ekstrakty z tej rośliny leczniczej chronią i regenerują błony śluzowe.

Nagietek podobnie jak rumianek, należy do najstarszych roślin leczniczych. Kwiat nagietka jest surowcem farmaceutycznym bogatym w liczne karotenoidy, triterpeny, oraz flawonoidy.

Związki te wykazują działanie przeciwzapalne oraz bakteriobójcze i grzybobójcze. Ponadto, przyspieszają ziarninowanie i bliznowacenie wszelkich uszkodzeń skóry.

W aptekach i sklepach zielarskich można kupić maść z ekstraktem z kwiatów nagietka. Pomoże na różnego rodzaju uszkodzenia skóry w tym oparzenia.

Płyn dermatologiczny z kwiatami nagietka

Zmieszaj po 20 g ziela krwawnika, ziela przywrotnika, liści bluszczu i kwiatów nagietka i zalej 2 łyżki ziół dwoma szklankami wody. Ogrzewaj pod przykryciem, nie doprowadzając do wrzenia, przez 10-15 min. Przecedź.

Otrzymany napar stosuj do okładów w trądziku pospolitym, wyprysku, pokrzywce.

4. Szałwia lekarska (Salvia officinalis)

Ma działanie przeciwzapalne, ściągające, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze.

Jest typową rośliną śródziemnomorską. Już w starożytności cieszyła się dużym uznaniem jako roślina lecznicza. Była symbolem zdrowia i długowieczności. Do Polski szałwię sprowadzili w XVI wieku benedyktyni i cystersi.

Dawna medycyna traktowała szałwię jako uniwersalny lek na wszelkie dolegliwości. Obecnie przetwory z liścia szałwii stosuje się zewnętrznie w leczeniu stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej i gardła.

Współczesna medycyna szczególnie zaleca je w zapaleniu dziąseł. Stwierdzono, że pod wpływem wyciągów z szałwii ginie wiele szczepów drobnoustrojów chorobotwórczych zamieszkujących jamę ustną.

Zmniejsza się też przekrwienie błon śluzowych oraz mikrokrwawienia z uszkodzonych naczyń włosowatych. Warto więc naparem z szałwii płukać jamę ustną w przypadku problemów z dziąsłami, językiem, przy zapaleniu gardła.

5. Świetlik lekarski (Euphrasia officinalis)

Jeden z ważniejszych środków w leczeniu różnych dolegliwości oczu.

Głównymi składnikami czynnymi ziela świetlika są glikozydy irydoidowe. Są to związki wykazujące wyraźne działanie przeciwzapalne. Jak podaje współczesna literatura fitoterapeutyczna, przetwory z ziela świetlika stosuje się zwykle w postaci naparu do płukanek i okładów w stanach zapalnych powiek, spojówek, woreczka łzowego.

Są bardzo skuteczne gdy oczy są zmęczone po zbyt długim przebywaniu na słońcu lub w pomieszczeniach z intensywnym, sztucznym oświetleniem, a także w alergicznych schorzeniach oczu, lub przy podrażnieniu wywołanemu kurzem lub dymem.

Skuteczne jest także sporządzanie naparu ze świetlika w połączeniu z rumiankiem.

Napar ze świetlika lekarskiego

Zmieszaj 20 g ziela świetlika, kwiatów chabru i kwiatów rumianku, zalej szklanką wrzącej wody. Zaparzaj pod przykryciem 10-15 min., następnie odstawi na 15 min. i przecedź.

W stanach zapalnych brzegów powiek oraz spojówek przykładaj ciepłe przymoczki na oczy. kilkakrotnie w ciągu dnia.

6. Dęby (Quercus robur i Quercus sessilis)

Preparaty z kory dębowej stosuje się zewnętrznie w zapaleniu jamy ustnej i gardła, odmrożeniach, hemoroidach.

Te potężne drzewa symbolizujące siłę, należą do grupy najważniejszych roślin leczniczych. Surowcem farmaceutycznym jest kora młodych pni i gałęzi. Zawarte w niej garbniki działają przede wszystkim ściągająco i bakteriobójczo. Unieczynniają też bakteryjne toksyny.

Odwar z kory dębu

Weź 1 łyżkę rozdrobnionej kory dębu, zalej szklanką wody i gotuj 5 min. Odstaw na 15 min. i przecedź. Stosuj w postaci okładów i przemywań na skórę zmienioną zapalnie.

7. Aloes

Skuteczny w leczeniu wielu chorób skóry i błon śluzowych.

Starożytni Grecy i Rzymianie stosowali galaretowatą tkankę z wnętrza liścia do leczenia ran. Pliniusz, żyjący w I w. naszej ery, zalecał nacieranie liśćmi aloesu owrzodzonej skóry. Spośród 360 gatunków aloesu, z których około 20 uważa się za lecznicze, w dermatologii i kosmetyce  zastosowanie znalazły dwa gatunki: aloes zwyczajny (Aloe barbadiensis Mill., nazywany też Aloe vera L.) oraz aloes drzewiasty (Aloe arborescens Mill.).

Za podstawowe substancje czynne dermatologicznych i kosmetycznych preparatów aloesowych uznaje się: polisacharydy, substancje glikoproteinowe oraz aloeniny. Aktywność immunologiczna aloenin jest przedmiotem najnowszych badań. Uważa się, że preparaty aloesowe zwiększają procesy regeneracyjne oraz siły odpornościowe organizmu.

W ostatnich latach prowadzono liczne badania nad zastosowaniem różnego rodzaju maści aloesowych w dermatologii. Stwierdzono ich dużą skuteczność w leczeniu owrzodzeń popromiennych. Maści aloesowe okazały się również wartościowymi środkami w leczeniu krostkowicy dłoni i stóp oraz owrzodzenia podudzi.

Aloesowy płyn dermatologiczny

Oberwij kilka liści aloesu drzewiastego (z roślin trzyletnich), umyj, wysusz i włóż do lodówki na 7-14 dni. Po tym czasie 100 g liści  pokrój na małe kawałki, rozdrobnij w mikserze. Do otrzymanej miazgi dodaj 100 ml wody, 150 ml gliceryny oraz 10 ml soku z cytryny, Całość ponownie zmiksuj i odstaw na 24 godz. Następnie przetrzyj miazgę przez gęste sitko, a otrzymany płyn przelej do butelki i przechowuj w lodówce.

Płyn ten skutecznie pomoże przy podrażnieniu skóry np. posłonecznym, przy wypryskach i innych schorzeniach skórnych.

16.05.2019
Utrapienie działkowiczów, czy cenna dla zdrowia roślina lecznicza? Jedno i drugie, choć z przewagą drugiego!
08.03.2019
Jesteś uczulona na pyłki i kiedy tylko zaczyna się wiosna, cierpisz na katar sienny? Wypróbuj te naturalne sposoby, które pomogą ci złagodzić objawy alergicznego nieżytu nosa. Dzięki nim możesz przetrwać najtrudniejszy czas bez leków antyhistaminowych lub przyjmować ich znacznie mniej.
13.05.2019
Bryonia alba jest lekiem homeopatycznym, który przyda ci się zarówno w infekcji, jak i w przypadku urazu. Zastosowany właściwie, szybko przyniesie ulgę w suchym kaszlu, pomoże pozbyć się uciążliwych zaparć lub złagodzi dolegliwości bólowe. Pamiętaj o nim, gdy podczas choroby najchętniej leżałbyś całkowicie bez ruchu…
15.04.2019
Biegunka, wymioty, wysoka gorączka, a nawet upał to główne przyczyny odwodnienia organizmu. Im młodsze dziecko, tym łatwiej do niego dochodzi. Są proste sposoby na to, by sprawdzić, czy ten problem dotyczy twojego malucha. Zobacz, jakie są główne objawy odwodnienia u dziecka. Konsultacja: Katarzyna Faruga, pediatra.
12.02.2019
Blisko połowa młodych dorosłych Polaków mieszka z rodzicami – wynika z badań CBOS-u. Chociaż matkom i ojcom nie zawsze to odpowiada, nie potrafią zmobilizować dziecka do wyprowadzki. Dlaczego młodzi dorośli nie chcą się usamodzielniać? Jak ich do tego przekonać? Konsultacja: Joanna Żewakowska, psycholog, psychoterapeuta, Klinika Psychologiczno—Psychiatryczna PsychoMedic.
21.03.2019
Skóra kobiety w ciąży pod wpływem zwiększonej produkcji estrogenów w organizmie staje się bardziej wrażliwa, podatna na podrażnienia, czasami cera z suchej zmienia rodzaj na tłustą (lub odwrotnie), pojawiają się wypryski. Jak więc ją pielęgnować bezpiecznie? Mówi Joanna Hołuj właścicielka manufaktury IOSSI produkującej kosmetyki naturalne. Cały wywiad z Joanną przeczytacie w książce „CUDowne 9 miesięcy”, […]