Strona główna Zdrowie Rośliny, które leczą skórę

Rośliny, które leczą skórę

autor: Dorota Mirska-Królikowska Data publikacji: Data aktualizacji:
Data publikacji: Data aktualizacji:

Skóra dzieli nas od świata zewnętrznego, a zarazem nas z nim łączy. Gdy zaczyna chorować, zagrożone staje się nasze zdrowie. Można ją jednak wzmocnić i wyleczyć dzięki lekom roślinnym. Sprawdź, jakie zioła i rośliny lecznicze stosowane są na podrażnienia i choroby skóry oraz błon śluzowych. Konsultacja: dr n. farm. Jerzy Jambor, specjalista II stopnia w zakresie zielarstwa.

Strona główna Zdrowie Rośliny, które leczą skórę
Rośliny lecznicze, które łagodzą podrażnienia skóry i błon śluzowych. Sprawdź, które rośliny i zioła leczą chorą skórę. Zbliżenie na kobiece dłonie trzymające płatki kwiatów na łące.

Leki roślinne na choroby skóry

Jeśli skóra jest mocna i działa prawidłowo, chroni ciało przed urazami, nie dopuszcza do wnętrza organizmu szkodliwych substancji. Choroby skóry mogą stanowić zagrożenie dla całego organizmu, mogą mieć wpływ na czynności narządów wewnętrznych.

Odpowiednikiem naskórka, z którym łączy się w otworach ciała jest błona śluzowa. Okrywa ona i osłania wnętrze układu pokarmowego, oddechowego, moczowo-płciowego.

Większość chorób skóry i błon śluzowych ma charakter przewlekły, dlatego też zastosowanie leków pochodzenia roślinnego ma szczególne znaczenie – przy odpowiednim dawkowaniu można je stosować przez długi czas bez szkody dla organizmu.

Zewnętrznie w schorzeniach skóry i błon śluzowych stosuje się na ogół roślinne środki przeciwzapalne:

  • koszyczek rumianku
  • koszyczek arniki
  • koszyczek nagietka
  • liść szałwii
  • ziele świetlika

Środki ściągające:

  • kora dębowa
  • liść szałwii

Środki przyspieszające ziarninowanie:

  • koszyczek nagietka

Domowa apteczka ziołowa

1. Rumianek pospolity (Matricaria recutita)

Przetwory (wodne, alkoholowe, olejowe) z rumianku stosuje się w bakteryjnych chorobach skóry i błon śluzowych.

Rumianek należy do najstarszych leków ludzkości. Wymieniony jest we wszystkich starożytnych dziełach medycznych. W średniowieczu powszechnie uprawiany był w przyklasztornych ogrodach zielarskich. Otrzymywany w dawnych infirmeriach olejek rumiankowy należał do najwartościowszych leków przeciwzapalnych.

Obecnie rumianek uważany jest za najpopularniejszy i najbezpieczniejszy w użyciu roślinny środek leczniczy.

Koszyczek rumianku zawiera olejek eteryczny o intensywnym niebieskim zabarwieniu, którego głównymi składnikami są:

  • chamazulen
  • spiroetery
  • bisabolol i jego tlenki

To im rumianek zawdzięcza swoje przeciwzapalne właściwości.

Leki z rumiankiem na chorą skórę

  1. Ekstrakty z rumianku wchodzą w skład wielu płynów dermatologicznych dostępnych w aptekach i sklepach zielarskich.
  2. Przygotowany w domu napar z kwiatów rumianku można wykorzystać do przemywania podrażnionej lub chorej skóry oraz przy problemach ze śluzówkami.

Napar z rumianku w szklanej filiżance. Rumianek pospolity stosowany jest w leczeniu chorób skóry.

2. Arnika górska (Arnica montana)

Arnika górska skutecznie leczy krwiaki, stłuczenia i obrzęki pourazowe.

Jest jedną z najpiękniejszych roślin leczniczych. Do lecznictwa wprowadzona została dopiero w średniowieczu. Stosowana była zewnętrznie w leczeniu trudno gojących się ran.

Współczesna medycyna, w oparciu o wyniki badań fitochemicznych, farmakologicznych i  klinicznych, uznaje preparaty z arniką jako środki o działaniu:

  • przeciwzapalnym
  • przeciwobrzękowym
  • antyseptycznym
  • przeciwbólowym

Arnika znajduje się pod ochroną, nie można samodzielnie przygotować z niej np. naparu. Wchodzi ona jednak w skład różnego rodzaju żeli i maści pomocnych przy stłuczeniach, obrzękach, otarciach itd.

Jej skuteczność zwiększy przyjmowany doustnie lek homeopatyczny Arnica montana.

Żółte kwiaty arniki górskiej rosnące na zboczach gór. Arnika w leczeniu chorób skóry.

3. Nagietek lekarski (Calendula officinalis)

Ekstrakty z tej rośliny leczniczej chronią i regenerują błony śluzowe. Nagietek lekarski podobnie jak rumianek, należy do najstarszych roślin leczniczych.

Kwiat nagietka jest surowcem farmaceutycznym bogatym w liczne:

  • karotenoidy
  • triterpeny
  • flawonoidy

Związki te wykazują działanie:

  • przeciwzapalne
  • bakteriobójcze
  • grzybobójcze

Ponadto, przyspieszają ziarninowanie i bliznowacenie wszelkich uszkodzeń skóry.

W aptekach i sklepach zielarskich można kupić maść z ekstraktem z kwiatów nagietka. Pomoże na różnego rodzaju uszkodzenia skóry w tym oparzenia.

Olej z nagietka – jak go przygotować?

Płyn dermatologiczny z nagietkiem – jak go zrobić w domu?

Zmieszaj ze sobą:

  • 20 g ziela krwawnika
  • 20 g ziela przywrotnika
  • 20 g liści bluszczu
  • 20 g kwiatów nagietka

Następnie zalej 2 łyżki ziół dwoma szklankami wody. Ogrzewaj pod przykryciem, nie doprowadzając do wrzenia, przez 10-15 min. Przecedź.

Otrzymany napar ziołowy stosuj do okładów na trądzik pospolity, wypryski, pokrzywkę.

Pomarańczowe kwiaty nagietka w białym moździerzu. Maści z nagietka na blizny i choroby skóry.

4. Szałwia lekarska (Salvia officinalis)

Szałwia lekarska ma działanie:

  • przeciwzapalne
  • ściągające
  • przeciwbakteryjne
  • przeciwgrzybicze

Szałwia lekarska jest typową rośliną śródziemnomorską. Już w starożytności cieszyła się dużym uznaniem jako roślina lecznicza. Była symbolem zdrowia i długowieczności. Do Polski szałwię sprowadzili w XVI wieku benedyktyni i cystersi.

Dawna medycyna traktowała szałwię jako uniwersalny lek na wszelkie dolegliwości. Obecnie przetwory z liścia szałwii stosuje się zewnętrznie w leczeniu stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej i gardła.

Współczesna medycyna szczególnie zaleca je w zapaleniu dziąseł. Stwierdzono, że pod wpływem wyciągów z szałwii ginie wiele szczepów drobnoustrojów chorobotwórczych zamieszkujących jamę ustną.

Zmniejsza się też przekrwienie błon śluzowych oraz mikrokrwawienia z uszkodzonych naczyń włosowatych.

Warto więc naparem z szałwii płukać jamę ustną w przypadku:

  • problemów z dziąsłami
  • językiem
  • przy zapaleniu gardła

Liście szałwii na drewnianym stole. Szałwia to jedna z roślin leczących skórę.

5. Świetlik lekarski (Euphrasia officinalis)

Świetlik lekarski to jeden z ważniejszych środków w leczeniu różnych dolegliwości oczu.

Głównymi składnikami czynnymi ziela świetlika są glikozydy irydoidowe. Są to związki wykazujące wyraźne działanie przeciwzapalne.

Jak podaje współczesna literatura fitoterapeutyczna, przetwory z ziela świetlika stosuje się zwykle w postaci naparu do płukanek i okładów w stanach zapalnych powiek, spojówek, woreczka łzowego.

Są bardzo skuteczne, gdy oczy są zmęczone po zbyt długim przebywaniu na słońcu lub w pomieszczeniach z intensywnym, sztucznym oświetleniem, a także w alergicznych schorzeniach oczu lub przy podrażnieniu wywołanym kurzem lub dymem.

Skuteczne jest także sporządzanie naparu ze świetlika w połączeniu z rumiankiem.

Napar ze świetlika lekarskiego – jak go zrobić?

Zmieszaj:

  • 20 g ziela świetlika
  • 20 g kwiatów chabru
  • 20 g kwiatów rumianku

Zalej szklanką wrzącej wody. Zaparzaj pod przykryciem 10-15 min., następnie odstaw na 15 min. i przecedź.

W stanach zapalnych brzegów powiek oraz spojówek przykładaj ciepłe przymoczki na oczy kilkakrotnie w ciągu dnia.

Świetlik lekarski na łące. Stosuje się go na zmęczone oczy.

6. Dęby (Quercus robur i Quercus sessilis)

Preparaty z kory dębowej stosuje się zewnętrznie w:

  • zapaleniu jamy ustnej i gardła
  • odmrożeniach
  • hemoroidach

Te potężne drzewa symbolizujące siłę, należą do grupy najważniejszych roślin leczniczych. Surowcem farmaceutycznym jest kora młodych pni i gałęzi. Zawarte w niej garbniki działają przede wszystkim ściągająco i bakteriobójczo. Unieczynniają też bakteryjne toksyny.

Odwar z kory dębu – jak zrobić?

Weź 1 łyżkę rozdrobnionej kory dębu, zalej szklanką wody i gotuj 5 min. Odstaw na 15 min. i przecedź. Stosuj w postaci okładów i przemywań na skórę zmienioną zapalnie.

Zbliżenie na liście dębu i żołędzie. Kora dębu leczy zmiany zapalne na skórze.

7. Aloes

Aloes jest skuteczny w leczeniu wielu chorób skóry i błon śluzowych.

Starożytni Grecy i Rzymianie stosowali galaretowatą tkankę z wnętrza liścia do leczenia ran. Pliniusz, żyjący w I w. naszej ery, zalecał nacieranie liśćmi aloesu owrzodzonej skóry. Spośród 360 gatunków aloesu, z których około 20 uważa się za lecznicze, w dermatologii i kosmetyce zastosowanie znalazły dwa gatunki:

  • aloes zwyczajny (Aloe barbadiensis Mill., nazywany też Aloe vera L.)
  • aloes drzewiasty (Aloe arborescens Mill.)

Za podstawowe substancje czynne dermatologicznych i kosmetycznych preparatów aloesowych uznaje się:

  • polisacharydy
  • substancje glikoproteinowe
  • aloeniny

Aktywność immunologiczna aloenin jest przedmiotem najnowszych badań. Uważa się, że preparaty aloesowe zwiększają procesy regeneracyjne oraz siły odpornościowe organizmu.

W ostatnich latach prowadzono liczne badania nad zastosowaniem różnego rodzaju maści aloesowych w dermatologii. Stwierdzono ich dużą skuteczność w leczeniu owrzodzeń popromiennych. Maści aloesowe okazały się również wartościowymi środkami w leczeniu krostkowicy dłoni i stóp oraz owrzodzenia podudzi.

Miód aloesowy – sprawdź przepis na miód i wino z aloesu

Aloes zwyczajny jest rośliną leczniczą, stosuje się go między innymi na choroby i podrażnienia skóry.

Aloesowy płyn dermatologiczny

Składniki:

  • 100 g liści aloesu drzewiastego
  • 100 ml wody
  • 150 ml gliceryny
  • 10 ml soku z cytryny

Oberwij kilka liści aloesu drzewiastego (z roślin trzyletnich), umyj, wysusz i włóż do lodówki na 7-14 dni. Po tym czasie 100 g liści pokrój na małe kawałki, rozdrobnij w mikserze. Do otrzymanej miazgi dodaj 100 ml wody, 150 ml gliceryny oraz 10 ml soku z cytryny, Całość ponownie zmiksuj i odstaw na 24 godz.

Następnie przetrzyj miazgę przez gęste sitko, a otrzymany płyn aloesowy przelej do butelki i przechowuj w lodówce.

Płyn ten skutecznie pomoże przy podrażnieniu skóry np. posłonecznym, przy wypryskach i innych schorzeniach skórnych.

Podobne artykuły