Rośliny, które leczą skórę

Skóra dzieli nas od świata zewnętrznego, a zarazem nas z nim łączy. Gdy zaczyna chorować, zagrożone staje się nasze zdrowie. Można ją jednak wzmocnić i wyleczyć dzięki lekom roślinnym.

Jeśli skóra jest mocna i działa prawidłowo, chroni ciało przed urazami, nie dopuszcza do wnętrza organizmu szkodliwych substancji. Choroby skóry mogą stanowić zagrożenie dla całego organizmu, mogą mieć wpływ na czynności narządów wewnętrznych.

Odpowiednikiem naskórka, z którym łączy się w otworach ciała jest błona śluzowa. Okrywa ona i osłania wnętrze układu pokarmowego, oddechowego, moczowo-płciowego.

Większość chorób skóry i błon śluzowych ma charakter przewlekły, dlatego też zastosowanie leków pochodzenia roślinnego ma szczególne znaczenie – przy odpowiednim dawkowaniu można je stosować przez długi okres czasu bez szkody dla organizmu.

Zewnętrznie w schorzeniach skóry i błon śluzowych stosuje się na ogół roślinne środki przeciwzapalne – koszyczek rumianku, koszyczek arniki, koszyczek nagietka, liść szałwii, ziele świetlika, jak również środki ściągające – kora dębowa, liść szałwii oraz środki przyspieszające ziarninowanie – koszyczek nagietka.

1. Rumianek pospolity (Matricaria recutita)

Przetwory (wodne, alkoholowe, olejowe) z rumianku stosuje się w bakteryjnych chorobach skóry i błon śluzowych.

Rumianek należy do najstarszych leków ludzkości. Wymieniony jest we wszystkich starożytnych dziełach medycznych. W średniowieczu powszechnie uprawiany był w przyklasztornych ogrodach zielarskich. Otrzymywany w dawnych infirmeriach olejek rumiankowy należał do najwartościowszych leków przeciwzapalnych.

Obecnie rumianek uważany jest za najpopularniejszy i najbezpieczniejszy w użyciu roślinny środek leczniczy. Koszyczek rumianku zawiera olejek eteryczny o intensywnym niebieskim zabarwieniu, którego głównymi składnikami są: chamazulen, spiroetery oraz bisabolol i jego tlenki. To im rumianek zawdzięcza swoje przeciwzapalne właściwości.

Ekstrakty z rumianku wchodzą w skład wielu płynów dermatologicznych dostępnych w aptekach i sklepach zielarskich. Natomiast przygotowany w domu napar z kwiatów rumianku można wykorzystać do przemywania podrażnionej lub chorej skóry oraz przy problemach ze śluzówkami.

2. Arnika górska (Arnica montana)

Skutecznie leczy krwiaki, stłuczenia i obrzęki pourazowe.

Jest jedną z najpiękniejszych roślin leczniczych. Do lecznictwa wprowadzona została dopiero w średniowieczu. Stosowana była zewnętrznie w leczeniu trudno gojących się ran.

Współczesna medycyna, w oparciu o wyniki badań fitochemicznych, farmakologicznych i  klinicznych, uznaje preparaty z arniki jako środki o działaniu przeciwzapalnym, przeciwobrzękowym, antyseptycznym i przeciwbólowym.

Arnika znajduje się pod ochroną, nie można samodzielnie przygotować z niej np. naparu. Wchodzi ona jednak w skład różnego rodzaju żeli i maści pomocnych przy stłuczeniach, obrzękach, otarciach itd. Jej skuteczność zwiększy przyjmowany doustnie lek homeopatyczny Arnica montana.

3. Nagietek lekarski (Calendula officinalis)

Ekstrakty z tej rośliny leczniczej chronią i regenerują błony śluzowe.

Nagietek podobnie jak rumianek, należy do najstarszych roślin leczniczych. Kwiat nagietka jest surowcem farmaceutycznym bogatym w liczne karotenoidy, triterpeny, oraz flawonoidy.

Związki te wykazują działanie przeciwzapalne oraz bakteriobójcze i grzybobójcze. Ponadto, przyspieszają ziarninowanie i bliznowacenie wszelkich uszkodzeń skóry.

W aptekach i sklepach zielarskich można kupić maść z ekstraktem z kwiatów nagietka. Pomoże na różnego rodzaju uszkodzenia skóry w tym oparzenia.

Płyn dermatologiczny z kwiatami nagietka

Zmieszaj po 20 g ziela krwawnika, ziela przywrotnika, liści bluszczu i kwiatów nagietka i zalej 2 łyżki ziół dwoma szklankami wody. Ogrzewaj pod przykryciem, nie doprowadzając do wrzenia, przez 10-15 min. Przecedź.

Otrzymany napar stosuj do okładów w trądziku pospolitym, wyprysku, pokrzywce.

4. Szałwia lekarska (Salvia officinalis)

Ma działanie przeciwzapalne, ściągające, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze.

Jest typową rośliną śródziemnomorską. Już w starożytności cieszyła się dużym uznaniem jako roślina lecznicza. Była symbolem zdrowia i długowieczności. Do Polski szałwię sprowadzili w XVI wieku benedyktyni i cystersi.

Dawna medycyna traktowała szałwię jako uniwersalny lek na wszelkie dolegliwości. Obecnie przetwory z liścia szałwii stosuje się zewnętrznie w leczeniu stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej i gardła.

Współczesna medycyna szczególnie zaleca je w zapaleniu dziąseł. Stwierdzono, że pod wpływem wyciągów z szałwii ginie wiele szczepów drobnoustrojów chorobotwórczych zamieszkujących jamę ustną.

Zmniejsza się też przekrwienie błon śluzowych oraz mikrokrwawienia z uszkodzonych naczyń włosowatych. Warto więc naparem z szałwii płukać jamę ustną w przypadku problemów z dziąsłami, językiem, przy zapaleniu gardła.

5. Świetlik lekarski (Euphrasia officinalis)

Jeden z ważniejszych środków w leczeniu różnych dolegliwości oczu.

Głównymi składnikami czynnymi ziela świetlika są glikozydy irydoidowe. Są to związki wykazujące wyraźne działanie przeciwzapalne. Jak podaje współczesna literatura fitoterapeutyczna, przetwory z ziela świetlika stosuje się zwykle w postaci naparu do płukanek i okładów w stanach zapalnych powiek, spojówek, woreczka łzowego.

Są bardzo skuteczne gdy oczy są zmęczone po zbyt długim przebywaniu na słońcu lub w pomieszczeniach z intensywnym, sztucznym oświetleniem, a także w alergicznych schorzeniach oczu, lub przy podrażnieniu wywołanemu kurzem lub dymem.

Skuteczne jest także sporządzanie naparu ze świetlika w połączeniu z rumiankiem.

Napar ze świetlika lekarskiego

Zmieszaj 20 g ziela świetlika, kwiatów chabru i kwiatów rumianku, zalej szklanką wrzącej wody. Zaparzaj pod przykryciem 10-15 min., następnie odstawi na 15 min. i przecedź.

W stanach zapalnych brzegów powiek oraz spojówek przykładaj ciepłe przymoczki na oczy. kilkakrotnie w ciągu dnia.

6. Dęby (Quercus robur i Quercus sessilis)

Preparaty z kory dębowej stosuje się zewnętrznie w zapaleniu jamy ustnej i gardła, odmrożeniach, hemoroidach.

Te potężne drzewa symbolizujące siłę, należą do grupy najważniejszych roślin leczniczych. Surowcem farmaceutycznym jest kora młodych pni i gałęzi. Zawarte w niej garbniki działają przede wszystkim ściągająco i bakteriobójczo. Unieczynniają też bakteryjne toksyny.

Odwar z kory dębu

Weź 1 łyżkę rozdrobnionej kory dębu, zalej szklanką wody i gotuj 5 min. Odstaw na 15 min. i przecedź. Stosuj w postaci okładów i przemywań na skórę zmienioną zapalnie.

7. Aloes

Skuteczny w leczeniu wielu chorób skóry i błon śluzowych.

Starożytni Grecy i Rzymianie stosowali galaretowatą tkankę z wnętrza liścia do leczenia ran. Pliniusz, żyjący w I w. naszej ery, zalecał nacieranie liśćmi aloesu owrzodzonej skóry. Spośród 360 gatunków aloesu, z których około 20 uważa się za lecznicze, w dermatologii i kosmetyce  zastosowanie znalazły dwa gatunki: aloes zwyczajny (Aloe barbadiensis Mill., nazywany też Aloe vera L.) oraz aloes drzewiasty (Aloe arborescens Mill.).

Za podstawowe substancje czynne dermatologicznych i kosmetycznych preparatów aloesowych uznaje się: polisacharydy, substancje glikoproteinowe oraz aloeniny. Aktywność immunologiczna aloenin jest przedmiotem najnowszych badań. Uważa się, że preparaty aloesowe zwiększają procesy regeneracyjne oraz siły odpornościowe organizmu.

W ostatnich latach prowadzono liczne badania nad zastosowaniem różnego rodzaju maści aloesowych w dermatologii. Stwierdzono ich dużą skuteczność w leczeniu owrzodzeń popromiennych. Maści aloesowe okazały się również wartościowymi środkami w leczeniu krostkowicy dłoni i stóp oraz owrzodzenia podudzi.

Aloesowy płyn dermatologiczny

Oberwij kilka liści aloesu drzewiastego (z roślin trzyletnich), umyj, wysusz i włóż do lodówki na 7-14 dni. Po tym czasie 100 g liści  pokrój na małe kawałki, rozdrobnij w mikserze. Do otrzymanej miazgi dodaj 100 ml wody, 150 ml gliceryny oraz 10 ml soku z cytryny, Całość ponownie zmiksuj i odstaw na 24 godz. Następnie przetrzyj miazgę przez gęste sitko, a otrzymany płyn przelej do butelki i przechowuj w lodówce.

Płyn ten skutecznie pomoże przy podrażnieniu skóry np. posłonecznym, przy wypryskach i innych schorzeniach skórnych.

23.10.2019
Podbiał świetnie wspomaga leczenie infekcji górnych dróg oddechowych. Ma jednak także swoje drugie, mniej znane oblicze, które sprawia, że preparatów z liści podbiału nie można stosować dłużej niż 6 tygodni w roku. Konsultacja: dr n. farm. Jerzy Jambor.
21.08.2019
Kojarzy się z wiejskim krajobrazem, można ją bowiem spotkać przy starych domach czy drewnianych płotach i ma kwiaty w najróżniejszych kolorach. Piękne są wszystkie odmiany tej rośliny, ale najcenniejsze w lecznictwie są te ciemnofioletowe, niemal czarne. Jak je wykorzystać dla zdrowia, podpowiada nasz ekspert dr n. farm. Jerzy Jambor.
12.09.2019
Gdyby ktoś chciał stworzyć listę najważniejszych roślin leczniczych, głóg z pewnością znalazłby się w pierwszej dziesiątce! Przede wszystkim ze względu na swoje dobroczynne działanie na mięsień sercowy. Warto zatem poznać i wykorzystać jego właściwości. Konsultacja: dr n. farm. Jerzy Jambor.
17.09.2018
Przeszłam na zieloną stronę mocy całkowicie świadomie w wieku lat 10. Odciążyłam tym samym rodzinę w podziale kartek na mięso w okresie, gdy były one na wagę złota. 25 lat później poparłam swoją dziecięcą intuicję oraz empiryczne doświadczenia, odpowiednim wykształceniem w dziedzinie żywienia i tym samym ośmielam się zabierać głos w kwestii jedzenia czy też […]
13.10.2018
Nasiona, choć niewielkie, mają w sobie ogromną moc. To dlatego, że kryje się w nich duża dawka cennych substancji odżywczych. Warto więc, żeby stały się stałym elementem zdrowej diety. Przekonaj się, jakie korzyści może przynieść włączenie ich do diety. Konsultacja – dietetyk Kamila Lipowicz z poradni Ajwen.
07.06.2019
Tabletki, czy hormon? Co wybrać, by utrzymać cukier w ryzach? Nie każda osoba chora na cukrzycę potrzebuje codziennych zastrzyków z insuliną. Wielu się zresztą ich obawia, stawiając na wygodniejsze tabletki. Ale czy wygoda i mniej lub bardziej uzasadnione obawy to jedyne kryteria jakimi powinniśmy się kierować  w wyborze sposobu leczenia cukrzycy? Co będzie lepsze tabletki, […]