Strona główna Bądź eko Aloes – roślina lecznicza i dekoracyjna
Strona główna Bądź eko Aloes – roślina lecznicza i dekoracyjna

Aloes – roślina lecznicza i dekoracyjna

autor: Wojciech Wardecki

Aloes jest w obecnej chwili najbardziej rozpoznawalną rośliną na świecie. Każdy o nim słyszał, dodatkowo z pewnością go używał. Kosmetyki, leki, suplementy diety, napoje z nazwą ALOE VERA ma prawie każdy. Znamy dobroczynny wpływ aloesu zwyczajnego na nasze ciało, urodę, samopoczucie. Jednak jak wielu z Was potrafiłoby rozpoznać tę roślinę w sklepie ogrodniczym? Ile osób potrafiłoby zająć się rośliną w domu, tak aby mieć dostęp do naturalnego, nieprzetworzonego aloesu?

Aloes – sukulent czy kaktus?

Nie wiem, czy Wam wiadomo, że każdy kaktus jest sukulentem, natomiast nie każdy sukulent jest kaktusem. Nie jest to tak skomplikowane, jak się wydaje. Sukulent, z łac. succulentus, oznacza „soczysty”. Aloes zwyczajny należy do sukulentów. W swoich grubych, mięsistych liściach, dzięki tkankom wodnym, potrafi gromadzić wodę.

Dzięki takiej umiejętności doskonale radzi sobie w gorącym i suchym klimacie, jaki panuje w Afryce czy na Półwyspie Arabskim, skąd pochodzi. W tej strefie klimatycznej ma się bardzo dobrze. Niestety w Europie, jeśli chcemy uprawiać aloesy, musimy trzymać je w domu lub szklarni. Przy temperaturze 5 stopni Celsjusza roślina zginie.

Sansewieria – co warto o niej wiedzieć?

Aloes – wysokość i kwitnienie

Aloes zwyczajny to najbardziej rozpowszechniona odmiana tej rośliny. Przy odpowiednim prowadzeniu dorasta w warunkach domowych nawet do 1 metra wysokości. Kwitnie w okresie zimowym, kwiatami w kolorze żółtym, zebranymi w grona. Ciekawostką jest to, że w warunkach naturalnych aloesy zapylają ptaki. Jest to też jedyny gatunek aloesu, który nie jest objęty ochroną. Wszystkie odmiany aloesu są odpowiednie dla zapominalskich, zapracowanych. Aloes zwyczajny jest za to idealny dla tych, którzy cenią sobie dary natury z własnego parapetu.

Aloes (nie)zwyczajny

 

Aloes od wieków słynie ze swoich niezwykłych właściwości kosmetycznych i leczniczych. Wiedzieli o tym już dawno szamani czy uzdrowiciele. Wykorzystywany był jako środek łagodzący ukąszenia owadów, przyspieszający leczenie ran. Korzystano z niego podczas kąpieli.

 

Używany był także jako środek do balsamowania zwłok. Nawet Juliusz Słowacki pisał o nim w swoich wierszach. Aloes to wcale nie taka zwyczajna roślina, liczy około 550 gatunków, jednak tylko około 20 wykazuje działanie korzystne dla zdrowia.

Aloes - jak go pielęgnować?

Aloes w domu – jak go pielęgnować?

Aloes w domu jest rośliną absolutnie bezproblemową. Pomijając jej właściwości zdrowotne, stanowi też ozdobę mieszkania. W różnych odmianach jego liście różnią się kształtem i kolorem. Aloes variegata ‘Magic’ ma wspaniałe nakrapiane liście, pozbawione praktycznie kolców. Odmiana ‘Jurassic Dragon’ przyciąga wzrok ciemnozielonym kolorem i kolcami w kształcie zębów rekina.  Aloes rewelacyjnie się sprawdza jako kwiat do tworzenia kompozycji w szkle. Łączy się bardzo dobrze z innymi sukulentami. Pamiętać należy jednak, że nie używamy go do nasadzeń z innymi roślinami, np. paprociami czy skrzydłokwiatami, ze względu na zupełnie odmienne wymagania.

Las w słoiku – jak go zrobić?

Gdzie postawić aloes?

Najlepsze stanowisko dla aloesu to takie, w którym jest dostęp do dużej ilości światła. Doniczka z rośliną świetnie da sobie radę na południowym oknie. Efektem niedoboru światła są wyciągnięte i małe liście. Latem bez problemu można wystawiać aloes na tarasy czy balkony.

Pamiętać jednak trzeba, że temperatury poniżej 5 stopni Celsjusza mogą zabić roślinę. Aloes w okresie zimowym potrzebuje niższej temperatury – 12–15 stopni jest idealne. Jeśli ktoś posiada ogród zimowy, z powodzeniem może go tam uprawiać. Uważać jednak trzeba na przeciągi, które dla rośliny są zabójcze. Okres spoczynku w niższej temperaturze pobudza kwitnienie.

Epipremnum – roślina oczyszczająca powietrze

Odpowiednia gleba i doniczka

Do sadzenia aloesów rekomendowana jest ziemia przeznaczona dla kaktusów. Jest to specjalna mieszanka ziemi przepuszczalnej, perlitu i drobnych kamieni. Dzięki takiej kompozycji korzenie rośliny mają zapewnione odpowiednie warunki oraz stały dostęp do powietrza. Dodatkowo warstwa drenażu z keramzytu sprawi, że w razie przelania rośliny woda nie będzie stała w donicy. Doniczka koniecznie powinna mieć otwór odpływowy. Najlepiej, żeby była gliniana, co ułatwia odparowywanie nadmiaru wody (wylewamy ją również z podstawki).

Jak podlewać i nawozić aloes?

Pochodzenie aloesu sprawia, że bardzo oszczędnie gospodaruje on wodą. Dodatkowo sam składa się w 96 proc. z wody. W związku z tym roślinę należy podlewać bardzo skąpo. Między kolejnymi podlewaniami ziemia w donicy powinna przeschnąć. Aloes z pewnością lepiej znosi brak wody niż jej nadmiar. Zbyt obfite podlewanie może doprowadzić do zagniwania korzeni i tym samym obumarcia rośliny. Jeżeli liście aloesu zaczynają żółknąć, marszczyć się przy podstawie, łamać i odpadać, świadczy to właśnie o przelaniu. Nadmiar wody powoduje też brązowienie liści. Aloes nie potrzebuje zraszania. Jeśli chodzi o nawożenie, należy to robić w okresie kwitnienia. Stosuje się wtedy nawozy do kaktusów i sukulentów. W tym czasie zasilamy roślinę 3–4 razy, nie częściej niż raz w miesiącu.

Choroby aloesu

Aloes jest atakowany przez szkodniki wyjątkowo rzadko. Jeśli jednak się to zdarza, są to z reguły wełnowce lub tarczniki. Ponieważ są wyjątkowo trudne do zwalczenia metodami naturalnymi, najlepiej jest wykonać oprysk przeznaczonym do tego środkiem chemicznym z zachowaniem wszelkich zasad bezpieczeństwa. Dodatkowo zaatakowaną roślinę należy odseparować ze względu na możliwość przemieszczania się szkodnika. Skuteczna walka z nim wiąże się także z regularnym, ręcznym usuwaniem pojawiających się owadów za pomocą wacików, patyczków do uszu czy wykałaczki (z kątów liści). Należy to robić delikatnie, aby nie uszkodzić rośliny. Zwalczanie szkodników może trwać nawet kilka miesięcy, więc należy się uzbroić w cierpliwość.

Jak dbać o rośliny doniczkowe zimą?

Jak rozmnożyć aloes i jak go przesadzić?

Rozmnażanie i przesadzanie aloesu idzie w parze. Najlepiej pozyskiwać rozsadę podczas przesadzania rośliny na wiosnę, od marca do końca kwietnia. Aloesy przesadzamy mniej więcej co dwa lata, gdy są już duże i rozrośnięte. Wtedy możemy odrosty korzeniowe przesadzić do nowych doniczek, uzyskując dzięki temu nowy egzemplarz rośliny.

Równie łatwym sposobem jest ukorzenianie sadzonek pobocznych lub wierzchołkowych. Do ukorzeniania możemy wykorzystać wtedy czysty piasek. Jeżeli nasz aloes kwitnie, warto skorzystać z jego nasion.

Właściwości lecznicze aloesu zwyczajnego

Jak już wspomniano wcześniej, aloes zwyczajny to 96 proc. wody. Pozostałe 4 proc. stanowią substancje lecznicze. W czasach, gdy wciąż szukamy naturalnych środków wspomagających nasz organizm w walce z różnymi chorobami, aloes wykazuje niezwykle skuteczne działanie nie tylko w kosmetyce, ale i w farmakologii czy lecznictwie.

Na bazie aloesu produkowane są kremy, maści, preparaty wzmacniające naszą odporność, napoje, repelenty przeciw owadom. Do tego celu wykorzystywany jest aloes zwyczajny i drzewiasty, czyli odmiany, które bardzo często mamy w domach. Możemy z powodzeniem wykorzystywać tę roślinę domową do celów kosmetycznych, jednak trzeba spełnić kilka bardzo istotnych warunków.

Miód aloesowy – przepis na odporność

Czy to na pewno aloes?

Zanim urwiesz kawałek liścia, aby skorzystać z jego dobrodziejstw, UPEWNIJ SIĘ, CZY NA PEWNO JEST TO ALOES ZWYCZAJNY. Istnieją rośliny bardzo podobne, takie jak agawa, gasteria czy haworsja, które tylko wizualnie przypominają aloesy. Jednak są trujące i kontakt ich soku ze skórą nie przyniesie oczekiwanych efektów, wręcz przeciwnie. Stosowanie czystego aloesu na skórze małych dzieci może też spowodować pokrzywkę czy swędzenie. Warto wiedzieć, że preparaty z wyciągiem z aloesu nie powinny być stosowane przez kobiety w ciąży i matki karmiące (ewentualnie – pod kontrolą lekarską). Nadmiar substancji zawartych w aloesie może powodować biegunki lub krwawienia.

Ciekawostki

W uprawie domowej do użytku leczniczego nadają się jedynie okazy co najmniej trzyletnie. Skórka pokrywająca liście traci wtedy swój gorzki smak.

 

Aloes zawiera w sobie cały zestaw witamin i minerałów oraz przeciwutleniaczy. Witaminy z grupy B, kwas foliowy czy witamina C to tylko część składu.

 

Roślina ta powinna stać się częścią wystroju naszych mieszkań i domów, ponieważ należy do grupy roślin oczyszczających powietrze. Warto ją zatem postawić w sypialni. Należy jednak pamiętać, że posiada kolce, którymi można się skaleczyć, dlatego dobrze ją trzymać z daleka od małych dzieci.

Najnowsze artykuły