Strona główna Zdrowie Jet lag, czyli jak zwalczyć zmęczenie po podróży
Strona główna Zdrowie Jet lag, czyli jak zwalczyć zmęczenie po podróży

Jet lag, czyli jak zwalczyć zmęczenie po podróży

autor: Magdalena Wojciechowska-Budzisz

Wróciłaś z dalekiej podróży i czujesz się fatalnie? Zamiast wspaniałego nastroju po urlopie jesteś zmęczona, wszystko cię boli i chce ci się spać? To oznacza, że „dopadł” cię tak zwany jet lag i jest to niestety, zjawisko normalne. Przeczytaj, jak sobie z nim poradzić i szybko pozbierać się po dalekich wojażach.

W związku z faktem, że coraz większa liczba ludzi podróżuje na coraz większe odległości, niejeden z nas przekonał się na własnej skórze, co to jest jet lag.

Jet lag – objawy zmiany strefy czasowej

Objawy jet lagu mogą się różnić u różnych osób, w zależności od ilości przebytych stref czasowych, pory dnia, wieku i stanu zdrowia, warunków lotu oraz innych czynników. Niektóre osoby są na tyle wrażliwe, że odczuwają nawet jednogodzinną różnicę czasu. To z reguły te osoby, u których jet lag pojawia się także przy zmianie czasu z zimowego na letni i odwrotnie.

Do najbardziej powszechnych objawów jet lagu należą:

  • Zaburzenia snu i problemy z zasypianiem (gdy się leci na wschód) lub z budzeniem się (gdy podróżujemy na zachód)
  • Kłopoty z koncentracją
  • Nadmierne zmęczenie i rozdrażnienie
  • Senność
  • Bóle głowy
  • Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak: niestrawność, problemy z wypróżnianiem się, zaparcia, słaby apetyt lub niechęć do jedzenia

Ponadto u osób, przemieszczających się samolotem może pojawić się syndrom zmęczenia podróżnego. Nie zawsze ma on związek z jet lagiem, ponieważ może wystąpić nawet bez zmiany stref czasowych. Wiąże się przeważnie z faktem, że spędziliśmy sporo czasu w ograniczonej przestrzeni, bez możliwości wyjścia i swobodnego poruszania się, w zamkniętym szczelnie środowisku o nieco mniejszej zawartości tlenu, narażając się również na lekkie odwodnienie, spowodowane suchym powietrzem oraz limitowaną ilością wody i jedzenia.

W związku z powyższymi uwarunkowaniami u podróżnego może pojawić się silne zmęczenie i ogólne znużenie fizyczne i umysłowe, a także odczucie dezorientacji i/lub bóle głowy, które to objawy są rezultatem zakłócenia codziennej rutyny.

Syndrom zmęczenia podróżnego zazwyczaj ustępuje po jednej dobie, zwłaszcza jeśli towarzyszy temu dobrze przespana noc i brak symptomów zmiany strefy czasowej. Objawy jet lagu natomiast mogą męczyć nas, niestety, znacznie dłużej.

Jet lag - objawy i sposoby radzenia sobie ze zmianą czasu.

Jet lag – jak sobie radzić w nowym rytmie dobowym?

Niewiele jest sposobów na skuteczne i szybkie zwalczenie uciążliwych dolegliwości związanych z jet lagiem. Najczęściej nic z tym nie robimy, lecz po prostu przemęczamy się przez kilka dni, podsypiając w pracy lub licząc kolejną setkę baranów o trzeciej nad ranem.

Często jednak akurat wybieramy się na wypoczynek i nie chcemy, aby podróżne przypadłości zepsuły nam wymarzoną wycieczkę lub nie możemy sobie pozwolić na kiepskie samopoczucie po urlopie.

Aby jakoś poradzić sobie z objawami jet lagu, można spróbować zastosować następujące metody:

1. Suplementacja melatoniny

Melatonina jest jednym z hormonów, których wydzielanie ulega największym wahaniom i zaburzeniom podczas zmiany stref czasowych. Dzieje się tak, ponieważ jej uwalnianie się ściśle zależy od światła – zaczyna być produkowana już przy zmierzchającym świetle oraz w ciemności, a jej wytwarzanie wstrzymuje się w czasie dnia. Reguluje ona cykl zasypiania i budzenia się.

Zatem doraźne zażywanie melatoniny może być skutecznym sposobem na wyrównanie cyklu dobowego i eliminację objawów jet lagu. Co ciekawe, melatonina wydaje się przynosić większe korzyści podróżującym na wschód, ponieważ dla większości ludzi łatwiej jest opóźnić niż przyspieszyć rytm całodobowy.

Dla organizmu wzrost stężenia melatoniny jest równoznaczny z zapadnięciem nocy i oznacza porę do spania. Hormon ten powoduje efekty fizjologiczne przeciwstawne do tych, które są związane z dzienną aktywnością. Dlatego dla niektórych mogłaby się wydawać idealnym lekiem na bezsenność, jednak powinna  być zażywana tylko w krótkim przedziale czasowym, doraźnie i w sytuacjach związanych raczej z epizodycznym zaburzeniem codziennego rytmu niż w chronicznej bezsenności.

2. Dieta i ćwiczenia fizyczne

Te czynniki mogą wspomóc organizm w przyzwyczajeniu się do rytmu dobowego w nowym miejscu, lecz nie wpływają istotnie na efekty jet lagu.

Powinno się spożywać lekkostrawne posiłki, nie obciążające nadmiernie układu pokarmowego. Porada dla miłośników kawy – korzystnie jest regulować pory wypijania kawy, aby podaż kofeiny nie zakłóciła nowego cyklu dobowego. Dobrze również nie przesadzać z alkoholem na pokładzie samolotu, gdyż może on później zaburzać nasze zdolności adaptacyjne.

Ćwiczenia fizyczne mogą pomóc w „rozruszaniu” się organizmu i pobudzeniu do aktywności, należy jednak pamiętać, aby nie ćwiczyć w chwili, gdy organizm przygotowuje się do snu, gdyż zakłóci to spokojne zaśnięcie.

Jet lag po podróży - jak sobie z nim poradzić?

Jeśli wybieramy się gdzieś daleko na dłuższy okres czasu, dobrze jest jak najszybciej dostosować się do panujących w miejscu przeznaczenia okoliczności i tamtejszego rytmu dnia i nocy. Przed wyjazdem zaś można profilaktycznie przygotowywać organizm do spodziewanej zmiany warunków i np. kłaść się spać o godzinę wcześniej lub później, w zależności od kierunku, w jakim podróżujemy.

3. Produkty lecznicze

Wśród konwencjonalnych leków chemicznych trudno znaleźć jakikolwiek, który byłby skuteczny na objawy jet lagu. Można jednak znaleźć takie specyfiki wśród naturalnych leków homeopatycznych. W istotny sposób łagodzą one dolegliwości związane ze zmianą stref czasowych, pomagają szybciej uporać się ze zmęczeniem, bólem głowy, problemami trawiennymi i szeregiem innych objawów. Mogą być podane już w przeddzień wylotu, na zasadzie profilaktyki, chociaż lepiej się sprawdzą, jak już wiemy, z jakimi konkretnie oznakami jet lagu mamy do czynienia.

Warto jest więc mieć w apteczce podróżnej leki homeopatyczne, takie jak:

Arnica montana – pomoże ona uporać się przede wszystkim ze zmęczeniem, bólem mięśni i ogólną obolałością oraz odczuciem potłuczenia, z którym często borykamy się po długim locie samolotem. Arnika także poprawi nasze zdolności regeneracyjne i adaptacyjne.

Gelsemium sempervirens – ten lek z kolei może złagodzić uczucie niepokoju, jakim często napawają nas długie podróże w powietrzu. Ponadto poradzi sobie z silnym osłabieniem, a nawet wyczerpaniem organizmu, pomoże zwalczyć senność, odczucie ciężkości kończyn, bóle głowy, a także ogólne rozbicie mięśniowe oraz zaburzenia koordynacji i koncentracji.

Jet lag - jak poradzić sobie ze zmęczeniem po podróży?

Cocculus indicus – jest polecany w przypadku każdego rodzaju zaburzeń rytmu snu i czuwania. Obejmuje to zarówno dolegliwości związane ze zmianą stref czasowych, ale także z nocną pracą, nocnymi dyżurami czy też nieprzespaniem nocy z jakiegokolwiek innego powodu. Osoba potrzebująca tego leku jest przemęczona, blada, rozdrażniona, poirytowana, a w związku z zachwianiem rytmu sen-czuwanie może cierpieć na bezsenność, bóle i/lub zawroty głowy i ogólne osłabienie. Specyfik ten może przydać się również w przypadku choroby lokomocyjnej u podróżujących samolotem osób.

Petroleum – który wskazany jest wówczas, gdy dolegliwości nasilają się pod wpływem ruchu pasywnego, a więc podróżowania różnymi środkami lokomocji i obejmują przede wszystkim bóle głowy z uczuciem ociężałości, zawroty głowy, osłabienie, rozdrażnienie, czy kłopoty z zapamiętywaniem. Polecany jest zarówno przy jet lagu, jak również w chorobie lokomocyjnej.

Przeczytaj o 10 rzeczach, które musisz zrobić, aby nie zwariować po urlopie.

Najnowsze artykuły