Matcha – najzdrowsza herbata świata

Co łączy japońskich samurajów, buddyjskich mnichów i modelki Victoria’s Secret? Otóż wszyscy oni są admiratorami tego samego napoju – sproszkowanej zielonej japońskiej herbaty matcha. Co ciekawe doceniają ją z różnych powodów. Jej zalety wychwalają także zwolennicy zdrowego stylu życia na całym świecie. Przyjrzyjmy się więc bliżej matchy i spróbujmy wyjaśnić, dlaczego cieszy się tak dobrą opinią.
Zielona herbata matcha. Napój z zieloną herbatą matcha.

Średniowieczni wojownicy japońscy wspomagali się herbatą matcha przed walką wykorzystując jej energetyzujące właściwości. Buddyjscy mnisi, praktykujący Zen pili ją od wieków przed medytacją, aby wyciszyć się, zrelaksować i osiągnąć wewnętrzną harmonię. Z kolei słynne Aniołki prezentujące bieliznę firmy Victoria’s Secret, zastąpiły matchą kawę. Matcha zawiera bowiem tyle samo kofeiny co ta ostatnia, ale nie „wypłukuje” z organizmu magnezu zaś poziom energii podnosi stopniowo i na dłużej. Poza tym oczyszcza organizm, pomaga zachować szczupłą sylwetkę i odmładza. A to nie jedyne jej zalety.

Co to jest matcha?

Słowo matcha pochodzi z języka japońskiego i oznacza  skoncentrowaną zieloną herbatę zmieloną na drobny proszek. W Japonii pije się ją od setek lat, ale to nie Japończycy, a Chińczycy zapoczątkowali mielenie herbaty. Ten zwyczaj i sposób przygotowywania zielonej herbaty znany był w Chinach w X wieku. Do Japonii dotarł on ok. XII wieku za sprawą japońskich kapłanów Zen studiujących w chińskich klasztorach buddyjskich.

Napój z matchy. Zielona herbata matcha.

Po powrocie do Japonii rozpropagowali oni picie tego napoju najpierw wśród japońskich mnichów buddyjskich, a potem stopniowo zwyczaj ten rozprzestrzenił się i rozwinął w całej Japonii. Przyjęli go i kultywowali m.in. japońscy samuraje, którym przypisuje się opracowanie japońskiej ceremonii herbacianej. Podobno stanowiła ona integralną część ich treningu przed bitwami mającą na celu m.in. pobudzenie energii i wyostrzenie koncentracji.

Jak uprawia się matchę?

Najbardziej popularne regiony uprawy matchy znajdują się w południowej części Japonii: Uji, Nishio, Shizuoka oraz Kyushu. „Bazą wyjściową do jej produkcji jest herbata tencha. Jej plantacja przed zbiorami jest zacieniana za pomocą specjalnych bambusowych konstrukcji, na których rozwieszane są maty bambusowe ograniczające dostęp światła do herbaty. Dzięki temu procesowi w liściach wytwarza się więcej aminokwasów, dzięki czemu napar jest bardziej aromatyczny i słodszy” – objaśnia proces uprawy machy Rafał Przybylok z portalu Czajnikowy.pl, znawca i pasjonat różnych gatunków herbat.

Jak uprawiać matchę? Zbieranie liści matchy na plantacji w Japonii.

Proces zacieniania plantacji opracowany został w Japonii w drugiej połowie XVI wieku i właściwie w niezmienionej formie przetrwał do dziś. Ograniczenie dostępu do światła skutkuje także zwiększeniem zawartości chlorofilu w liściach, dzięki czemu herbata zyskuje charakterystyczny intensywny zielony kolor. Podczas zbiorów zrywa się najmłodsze i najmniejsze liście krzewu herbacianego, pozbawia je łodyżek i żyłek liściowych, osusza a następnie mieli w specjalnych żarnach na drobny proszek. W ten sposób powstaje matcha najwyższej jakości. Napój przygotowany z grubszych i starszych liści ma  gorzkawy, nie tak delikatny smak oraz zapach zbliżony do siana zamiast lekko trawiastego.

Matcha – właściwości warte poznania

Matcha ma opinię najzdrowszej ze wszystkich gatunków zielonych herbat. Czy uzasadnioną? Na jej prozdrowotne właściwości ogromny wpływ ma sposób jej przyrządzania i uprawy. W tradycyjnie  parzonej herbacie spożywany jest tylko ekstrakt, natomiast substancje czynne, które znajdują się w liściach są wyrzucane. W przypadku machy, ze względu na sproszkowaną postać, przyswajamy znacznie więcej dobroczynnych substancji, w tym także tych nierozpuszczalnych w wodzie. Specjalna technika uprawy polegająca na zacienianiu krzewów herbacianych na 2-3 tygodnie przed wiosennymi zbiorami powoduje, że liście machy zawierają znacznie więcej chlorofilu oraz są prawdziwą skarbnicą przeciwutleniaczy, w tym katechin i ich pochodnej EGCg (galusan epigallokatechiny).

Chlorofil ma właściwości oczyszczające z toksyn, w tym z metali ciężkich, zaś katechiny wykazują m.in. działanie antynowotworowe, przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe, zmniejszają ryzyko miażdżycy i obniżają poziom cholesterolu oraz hamują powstawanie wolnych rodników. Poza tym matcha wyróżnia się wysoką zawartością białka, potasu, wapnia, żelaza, błonnika i praktycznie nie ma kalorii. Jest bogata w witaminy A,B,C,E i K. Zawiera w sobie ponad dwukrotnie więcej koefiny niż inne zielone herbaty i cztery razy więcej L-teiny, aminokwasu o działaniu relaksującym i antystresowym. Ta unikalna kompozycja składników o odpowiednich proporcjach tworzy jedyny w swoim rodzaju produkt o licznych prozdrowotnych właściwościach.

10 powodów, dla których warto pić matchę

  1. przyspiesza metabolizm i spalanie tkanki tłuszczowej
  2. zmniejsza apetyt dzięki czemu wspomaga odchudzanie
  3. stanowi świetną alternatywę dla kawy (kofeina)
  4. oczyszcza organizm z toksyn (chlorofil)
  5. wzmacnia układ odpornościowy (katechiny)
  6. podnosi zdolność koncentracji i zapamiętywania, zapewnia jasność umysłu (L-teanina wspomaga produkcję dopaminy i serotoniny)
  7. uspokaja i łagodzi stres  a jednocześnie pobudza (kofeina i L-teanina)
  8. obniża poziom złego cholesterolu a podnosi dobrego
  9. opóźnia procesy starzenia
  10. reguluje ciśnienie krwi

Dlaczego warto pić matchę?

Najlepszą reklamą prozdrowotnych właściwości machy jest największa na świecie liczba stulatków i osób długowiecznych żyjących w Japonii, w której picie sproszkowanej herbaty jest powszechne. Co ciekawe, osoby te nie tylko osiągają imponujący wiek, ale do późnych lat cieszą się dobrym stanem zdrowia. Wiele wskazuje więc na to, że jedną z tajemnic tej długowieczności może być picie machy.

Jak przygotować matchę?

Sposób parzenia machy wywodzi się z japońskiej ceremonii herbacianej chanoyu, która jest długotrwała i wymaga specjalnej etykiety. Wykonuje ją mistrz herbaciany z państwowymi uprawnieniami a proces ten wymaga spełnienia szeregu warunków, np. zapewnienia specjalnego herbacianego pawilonu i akcesoriów ustawionych w ściśle określony sposób. Z tego względu podczas ceremonii serwuje się matchę najwyższej jakości tzw. ceremonialną.

Do codziennego, domowego użytku stosuje się gatunki mniej wykwintne, zwane kulinarnymi i przygotowuje się ją w mniej skomplikowany sposób. Nie  potrzeba do jego przeprowadzenia żadnych specjalnych umiejętności, choć dobrze jest zaopatrzyć się w oryginalne akcesoria, takie jak:

* matchawan – specjalna miseczka (czarka), w której przygotowuje się napój i później z niego się go pije. Naczynie to może zastąpić zwykła miseczka

*chasen – bambusowy pędzelek (miotełka), służący do spieniania napoju. Zamiast niego możemy wykorzystać do tego celu ręczny spieniacz do mleka.

* chashaku – bambusowa szpatułka, służąca do nabierania proszku. Jeśli jej nie mamy, można użyć zwykłej łyżeczki.

* sitko do przesiewania proszku, aby pozbyć się w nim grudek.

Jak przygotować herbatę matcha?

Matchę można przygotowywać na wiele sposobów. W zależności od tego, jakiej mocy napój chcemy uzyskać dobieramy różne proporcje proszku i wody. Najbardziej popularnym sposobem jest zalanie płaskiej łyżeczki, wcześniej przesianego zielonego proszku, 150-200 ml wody o temperaturze 70-80°C. Ważne jest, aby nie zalewać go wrzącą wodą, ponieważ wysoka temperatura niszczy substancje bioaktywne zawarte w machy. Następnie przy pomocy pędzelka albo spieniacza do mleka należy najpierw rozprowadzić, a potem spienić napar, aż do uzyskania jednolitej puszystej piany. Gotowy napój wypija się w całości, w kilku łykach.

Pijmy do dna!

Na dnie czarki po wypiciu machy często pozostaje osad. Jest on bardzo wartościowy, bogaty w antyoksydanty i witaminy. Warto więc pić matchę aż do dna, by wykorzystać to, co w niej najzdrowszego.

Matcha to nie tylko napar

Matchę można przyrządzać na wiele sposobów. W Japonii popularne jest używanie jej do celów kulinarnych, m.in. do wypieków. Można ją dodawać do różnorodnych ciast, ciasteczek  lub babeczek – nadaje im ona charakterystyczny zielony kolor oraz smak. Trzeba jednak dozować ją z umiarem, bo zbyt duża ilość spowoduje gorzki smak. Matcha świetnie sprawdzi się również jako dodatek do koktajli, jogurtów oraz lodów. Można ją blendować z owocami, warzywami lub nawet dodawać do makaronu. Jakiś czas temu ogromnym powodzeniem cieszyła się matcha latte, podawana z ciepłym spienionym mlekiem – zwykłym krowim, kokosowym lub migdałowym. Zainteresowanie tym napojem było tak duże, że włączyła go do swojej oferty sieć kawiarni Starbucks – najpierw w Japonii, potem w Stanach Zjednoczonych, a następnie w Europie, w tym w Polsce.

Sprawdź, jakie skarby kryje w sobie czerwona herbata rooibos.

Proste przepisy z matchą w roli głównej

1. Dietetyczne lody z herbatą matcha

Składniki:

  • 4 banany
  • 2 łyżki herbaty Organic Matcha
  • kilka kropel aromatu waniliowego
  • 50 ml wody

Dietetyczne lody z zieloną herbatą matcha

Przygotowanie:

Banany zamrozić na 6 godzin w zamrażalniku, następnie zmiksować w blenderze, dodając matchę, aromat i wodę.

Podawać udekorowane migdałami lub pistacjami.

(przepis pochodzi ze strony https://organicmatcha.pl)

2. Smoothie z herbatą matcha i ananasem

3. Jak zrobić zieloną herbatę matcha w domu w prosty sposób?

 

Źródła:

  1. www.czajnikowy.com.pl
  2. https://organicmatcha.pl
  3. https://moyamatcha.com/japonska-zielona-herbata-moya-matcha/badania-naukowe/
  4.  www.vismaya-maitreya.pl
15.02.2019
Egzotycznie brzmiąca nazwa „kombucha” (czytaj: kombucza) to określenie napoju, pochodzącego z Dalekiego Wschodu i znanego tam i stosowanego od tysięcy lat. Nazwa ta wzięła się prawdopodobnie od dwóch japońskich słów, z których „kombu” oznacza wodorosty, a „cha” napój, herbatę.
28.01.2019
Do jedzenia czekolady nikogo nie trzeba zachęcać. Nie tylko świetnie smakuje, cudownie pachnie i atrakcyjnie wygląda, ale także wprawia w dobry nastrój i pobudza do działania. Naukowcy twierdzą, że zawiera wiele wartościowych składników oraz korzystnie wpływa na układ sercowo-naczyniowy i koncentrację. Ale czekolada czekoladzie nierówna. Niektóre jej rodzaje, owszem, są korzystne dla zdrowia i mają […]
29.01.2019
Wśród  suplementów diety jakiś czas temu pojawił się produkt, który ma coraz więcej zwolenników, ale o którym tak naprawdę niewiele wiadomo. Mowa o ziemi okrzemkowej, zwanej także ziemią diatomową lub diatomitem.  Przypisuje  się jej wiele prozdrowotnych właściwości i zaleca stosowanie przy różnych dolegliwościach, a także profilaktycznie. Czy słusznie? Czy jej stosowanie jest bezpieczne? O odpowiedź […]
26.01.2018
Pomoże, gdy organizm jest odwodniony np. podczas biegunki, po intensywnym treningu albo w upalne dni. Dzięki niemu nie tylko znakomicie się nawodnisz, ale również szybko uzupełnisz utracone witaminy i mikroelementy. Domowy napój izotoniczny doda też energii!
19.09.2018
Dopadła cię infekcja dróg oddechowych, a może ktoś bliski skarży się na bóle stawów? Wypróbuj starą, stosowaną przez nasze babcie, a dziś chyba wciąż niedocenianą, metodę – postaw bańki. W przypadku wielu problemów ze zdrowiem działają skuteczniej niż antybiotyki czy leki przeciwbólowe.
31.01.2018
W medycynie chińskiej nie stosuje się określenia „depresja” na zdiagnozowanie zaburzeń nastroju. Nazwa ta jest związana z terminologią obowiązującą w medycynie zachodniej. Chińczycy określają tego typu dolegliwości jako zaburzenia shen i emocji. I wiedzą jak pomóc cierpiącej osobie.