Jakie testy na boreliozę warto wykonać?

Wyjęłaś kleszcza ze skóry i chcesz dowiedzieć, się, jakie badania zrobić, by potwierdzić bądź wykluczyć boreliozę? A może nie zauważyłaś kleszcza, ale masz objawy, które mogą świadczyć o chorobie?  Sprawdź, który test na boreliozę będzie najlepszy dla ciebie. Konsultacja: lek. med. Wojciech Ozimek, pediatra, specjalista w leczeniu chorób pasożytniczych i odkleszczowych.

Gdy ugryzienie kleszcza nastąpiło niedawno

Jeśli właśnie wyjęłaś intruza ze skóry, być może chciałabyś sprawdzić, czy jest zakażony bakteriami Borrelia burgdorferii. Jednak według najnowszych zaleceń nie ma sensu wysyłanie go do badania, gdyż z powodu częstego zanieczyszczenia materiału przesyłanego do laboratorium, wynik takiego testu jest niewiarygodny. Podpowiadamy, jakie testy na boreliozę wykonać, i co jeszcze należy zrobić, by jak najszybciej sprawdzić, czy doszło do zakażenia boreliozą.

TUTAJ sprawdzisz, jak zapobiec zakażeniu boreliozą.

Co oznacza rumień po ukąszeniu kleszcza?

Po wyjęciu kleszcza i zdezynfekowaniu skóry (np. Octeniseptem), trzeba dokładnie oglądać całe ciało przez kilka tygodni. U ok. 50-60 proc. osób, jeśli doszło do zakażenia boreliozą, po upływie kilku dni do kilku tygodni pojawia się na skórze charakterystyczny rumień po ukąszeniu kleszcza. Cechy, które świadczą o tym, że jest on oznaką wczesnej fazy boreliozy to:

  • wygląd – jest to czerwony okrąg, zwykle bledszy w środku, który pojawia się najczęściej w miejscu ukąszenia, choć bywa, że zupełnie gdzie indziej;
  • wielkość – zaczyna się od niewielkiej plamki, która stopniowo się powiększa, aż osiąga średnicę powyżej 5 cm. Najlepiej obrysować taką zmianę długopisem, by obserwować czy/jak rośnie.

Powiększający się rumień daje stuprocentową pewność, że doszło do zakażenia krętkami Borrelia, bo objaw taki nie występuje w żadnej innej chorobie!

Jednak nie pojawia się on u wszystkich osób zakażonych krętkami. Dlatego jego brak nie oznacza, że na pewno nie zachorujesz.

Po wyjęciu kleszcza trzeba zatem obserwować także swoje samopoczucie. Jeśli w czasie 1-4 tygodni pojawią się: gorączka, dreszcze, bóle głowy (symptomy przypominające grypę), czyli charakterystyczne objawy po ugryzieniu kleszcza, warto wykonać badania laboratoryjne.

Badania na boreliozę

Oto testy na boreliozę, które warto wykonać, by wykluczyć zakażenie krętkami Borrelia:

  • Test PCR

Gdy nie minęło jeszcze 10 dni od wyjęcia kleszcza można zrobić tzw. test genetyczny, który wykrywa materiał genetyczny bakterii we krwi (do tego czasu krętki, czyli bakterie Borrelia, krążą we krwi, potem wnikają w tkankę łączną i nie są wykrywalne przy pomocy tego badania). Test dostępny m.in w laboratoriach sieci Diagnostyka I Synevo.

Cena: ok. 350 zł.

  • Test metodą  ELISA

To badanie przeciwciał we krwi metodą immunoenzymatyczną. Można je wykonać dopiero po ok. 4-6 tygodniach od wbicia się kleszcza, gdyż wcześniej mamy do czynienia z tzw. okienkiem serologicznym (bakterie są już w naszym organizmie, ale nie wytworzył on jeszcze oznaczalnej w badaniu ilości przeciwciał).

Test ten wykonuje się także jako pierwszy u osób, które nie zauważyły ukąszenia kleszcza, a mają objawy sugerujące infekcję krętkami Borrelia (niesymetryczne obrzęki i bóle stawów np. jednego kolana lub łokcia, osłabienie, narastające zmęczenie, bóle i zawroty głowy).

Test ELISA jest robiony w dwóch klasach IgM I IgG – dodatni wynik w którejkolwiek z nich może świadczyć o zakażeniu. Może, ale nie musi, gdyż ten test bywa czasem fałszywie dodatni – dlatego konieczne jest potwierdzenie diagnozy.

Cena: ze skierowaniem od lekarza NFZ jest bezpłatny, prywatnie kosztuje ok. 50 zł.

  • Test potwierdzenia, czyli Western Blot

Dostajemy na niego skierowanie wówczas, gdy test ELISA okazał się dodatni. Także oznaczane są przeciwciała w dwóch klasach. Zarówno dodatnie IgG jak IgM, jeśli występują objawy boreliozy lub takie, które mogą świadczyć o boreliozie, są według wielu specjalistów wskazaniem do leczenia. Na wypisie z laboratorium zawsze jest informacja, jak interpretować wynik – podane są zakresy wartości ujemnych i dodatnich. Są również wypisane prążki, czyli antygeny, które zostały wykryte. Charakterystyczne dla boreliozy są m.in.:

* OspC (p23-25),

* OspA (p31),

* VIsE,

* p39,

* p20,

* p18,

* p58.

Wykryte antygeny mogą być wskazówką, czy mamy do czynienia ze świeżą infekcją, czy też choroba przeszła już w stan przewlekły. We wczesnych fazach zarażenia boreliozą stwierdza się najczęściej obecność antygenów OspC, p41 i p21, podczas gdy antygeny p100 i p18 p58 i VIsE są wskaźnikami późnej infekcji.

Przeciwciała p18 odgrywają z kolei ważną rolę w diagnostyce wczesnej neuroboreliozy (często określanej mianem boreliozy mózgowej).

Uwaga! Jeśli objawy wskazują na infekcję krętkami, a test Western Blot wychodzi ujemny, zaleca się powtórzenie badań po 3-4 tygodniach.

Cena: jest to badanie bezpłatne dla osób, które miały dodatni test Elisa i otrzymały skierowanie od lekarza. Prywatnie kosztuje ok. 150 zł w jednej klasie.

Ważne!

Ukłucie kleszcza a homeopatia

Jeśli obawiamy się zakażenia boreliozą, warto jest skontaktować się z lekarzem homeopatą – może doradzić zrobienie preparatu, który zwiększy odporność przeciwboreliozową naszego organizmu.

Sprawdź, jak chronić dzieci przed kleszczami.

Gdy od ugryzienia kleszcza minęło wiele lat

Zdarza się, że choroba długo rozwija się nierozpoznana. Mylona bywa bowiem z wieloma innymi schorzeniami (najczęściej reumatoidalnym zapaleniem stawów, stwardnieniem rozsianym czy zespołem przewlekłego zmęczenia). Jeśli jednak istnieją podejrzenia, że to krętki Borrelia mogą być odpowiedzialne za występujące od lat dolegliwości (tzw. późna faza boreliozy), trzeba przeprowadzić pełną diagnostykę.

  • Testy  ELISA i Western Blot

Badania zaczyna się także od tekstu ELISA, a wynik dodatni również wymaga potwierdzenia testem Western Blot.  Niestety zdarza się, że test ELISA w późnej boreliozie wychodzi  fałszywie ujemny – tak może być wówczas, gdy organizm jest bardzo  osłabiony i nie wytwarza przeciwciał lub krętki są “schowane” przed układem immunologicznym np. w tkankach. Wielu lekarzy uznaje wówczas, że boreliozy nie ma i zaprzestaje dalszej diagnostyki. Inni jednak nie poddają się tak łatwo i stosują specjalną prowokację. Zalecają krótkie (np. 7-10 dniowe) podanie antybiotyków (np. doksycykliny) lub pochodnych imidazolu (Metronidazol, Tinidazol), które spowodują uwolnienie antygenów krętkowych i wznowienie produkcji specyficznych przeciwciał. Wówczas może okazać się, że wykryje je np. test Western Blot.

  • TEST LTT

Jeśli zachodzi potrzeba dalszych badań, można zrobić także badanie pod nazwą LTT borelioza (test transformacji blastycznej limfocytów), ale wymaga on przygotowania. Krew można pobrać dopiero po dwumiesięcznej przerwie w stosowaniu antybiotyków i wszelkich leków przeciwzapalnych (np. popularnego ibuprofenu).  Badanie LTT uważane jest za bardzo swoiste dla boreliozy i często sprawdza się u chorych, u których nie udaje się wykryć przeciwciał przeciwkrętkowych we krwi. Są jednak opinie, że test ten bywa także fałszywie dodatni.

Cena: ok. 500 zł.

  • TEST  CD57+

Są także testy, które pośrednio mogą wskazywać na boreliozę, między innymi  ocena subpopulacji limfocytów CD57+. Uważa się, ze spadek bezwzględnej liczby limfocytów CD57+ jest charakterystyczny dla boreliozy (choć nie występuje we wszystkich jej przypadkach). Z kolei wzrost po zakończeniu leczenia uznawany bywa za potwierdzenie jego skuteczności. Robią go niektóre laboratoria.

Cena: ok. 150 zł.

 

06.02.2019
Gdyby to było takie proste, to nie byłoby ponad miliona Polaków, którzy chorują, ale jeszcze o tym nie wiedzą. Cukrzyca typu 2, nazywana czasem cichym zabójcą, może rozwijać się przez całe lata niezauważona. Niestety w tym czasie czyni w organizmie prawdziwe spustoszenie. Podpowiadamy, jakie objawy powinny wzbudzić niepokój i skłonić do wizyty u lekarza diabetologa.
12.03.2019
Ludzkość nadużywa antybiotyków. Naukowcy alarmują, że jeśli tego nie zmienimy, w 2050 roku czeka nas apokalipsa. W tym czasie zakażenia lekoopornymi bakteriami staną się częstszą przyczyną zgonów niż rak. Jak temu przeciwdziałać?
04.01.2019
Codziennie starasz się dbać o zdrowie: stosujesz prawidłową dietę, co najmniej pół godziny przeznaczasz na aktywność fizyczną, nie palisz papierosów, a wieczorem pamiętasz o relaksie i rozładowaniu stresu. To wspaniale! Jednak, jak wynika z rozmów z lekarzami, wielu osobom do pełni szczęścia (i zdrowia) brakuje jednego ważnego elementu – badań profilaktycznych.
07.06.2018
Czy wiesz, że zapalenia dróg moczowych u maluchów są równie częste jak infekcje dróg oddechowych? Starsze dziecko poskarży się, że ma problem z oddawaniem moczu, że go piecze i boli. Niemowlę lub 2-3 latek niestety nie powie, co mu dolega. Tymczasem objawy infekcji nie zawsze są oczywiste. Jak rozpoznać i jak leczyć infekcję dróg moczowych […]
21.11.2018
Znany głównie jako środek antytrądzikowy oraz mikroelement wzmacniający włosy i paznokcie ma dla naszego organizmu znacznie większe znaczenie. Zanim jednak pobiegniesz do apteki po cynk, przeczytaj ten tekst. Jego przedawkowanie też może być niebezpieczne. Dlatego podpowiemy ci, jaką spełnia rolę, gdzie go szukać i jak przyjmować. Konsultacja: Kamila Lipowicz, dietetyk kliniczny z poradni Ajwen.
22.12.2018
Wszyscy wiemy o tym doskonale, że orzechy są zdrowe. Dostarczają bardzo ważnych dla nas nienasyconych kwasów tłuszczowych, błonnik regulującego pracę jelit, witaminy: głównie E oraz z grupy B, a także składniki mineralne takie jak: fosfor, magnez, żelazo, wapń, potas i cynk. W zależności od gatunku orzechów proporcje cennych składników są różne.  Według zaleceń FDA (Food and Drug Administration) codziennie powinniśmy […]