Zbliża się czas letnich wakacji, a co za tym idzie również rozmaitych przypadłości związanych z latem. Jest to czas wyjazdów, odpoczynku na łonie natury, kontaktu z przyrodą – brzmi wspaniale. Jednak lato to także czas komarów, os, kleszczy…
Ugryzienia owadów mogą powodować nie tylko silny świąd, obrzęk i zaczerwienienie, ale również silne reakcje alergiczne, a nawet wstrząs anafilaktyczny. Dlatego warto znać podstawowe, domowe sposoby na to, jak szybko i skutecznie pomóc sobie w łagodzeniu objawów ukąszeń, a także wiedzieć, kiedy pilnie potrzebna jest konsultacja lekarska.
Spis treści
Ukąszenia komarów
Komary uprzykrzają nam zwłaszcza ciepłe, letnie wieczory lub noce. Samo ukąszenie nie boli, bo komar sprytnie nas „znieczula” przed wbiciem się w skórę, ale prawie natychmiast w miejscu ukąszenia pojawia się dokuczliwe swędzenie skóry. Silny świąd jest tak uporczywy, że czasem może powodować chęć drapania aż do krwi, co tylko pogarsza reakcje skórne.
Ukąszenia komarów powodują, że w tkankach uwalnia się histamina – pośrednik stanu zapalnego, która doprowadza do reakcji alergicznej, słabszej lub silniejszej. Drapiąc lub trąc miejsce ugryzienia, ułatwiamy rozprzestrzenianie się histaminy do okolicznych tkanek, co nasila jej działanie. Dlatego im bardziej się drapiemy, tym mocniej nas swędzi.
W miejscu ukąszenia pojawia się zwykle lokalny obrzęk tkanek, pokrzywka, swędzenie, a czasem nawet pieczenie i ból. Skóra robi się zaróżowiona, a na jej powierzchni obserwujemy niewielkie bąble. Bąble na ogół szybko znikają, jeśli nie jesteśmy uczuleni na jad owada lub też nie doszło do zbyt intensywnego rozdrapania swędzącego miejsca.
Jak naturalnie odstraszyć komary?
Do związków, odstraszających komary należy sporo olejków eterycznych o bardzo intensywnym zapachu, który dla nas jest przyjemny, natomiast komary go nie znoszą.
Często stosowanym i skutecznym olejkiem jest olejek cytronelowy lub geraniowy oraz olejek lawendowy. Cytrynowym zapachem charakteryzuje się także olejek z melisy. Stosując olejki eteryczne, koniecznie należy sprawdzić, czy można je aplikować bezpośrednio na skórę, czy trzeba je zmieszać z jakimś neutralnym olejem roślinnym, np. olej z pestek moreli lub olej ze słodkich migdałów.
Niektóre produkty zmieniają skład i zapach naszego potu, przez co stajemy się dla komarów (i dla kleszczy) mniej atrakcyjni. Należy do nich np. czosnek oraz witamina B.
Jak złagodzić skutki ukąszeń owadów?
Aby naturalnie złagodzić objawy ukąszenia można przykładać na zmiany skórne zimny okład (np. z kostkami lodu), który szybko złagodzi pieczenie i swędzenie.
Na miejsce ugryzienia można też przyłożyć plaster cytryny – ma działanie odkażające i łagodzące świąd. Pomocny może okazać się również olejek z drzewa herbacianego – o działaniu antybakteryjnym i zmniejszającym podrażnienia. Olejek ten może być aplikowany bezpośrednio na skórę.
Przeciwzapalnie, przeciwświądowo i chłodząco działają też takie substancje naturalne, jak mentol, olejek miętowy, kamfora, ocet jabłkowy oraz sok z liści aloesu.
Ugryzienia meszek
Meszki atakują w ciągu dnia i zazwyczaj robią to grupowo i agresywnie. Objawy po ukąszeniu meszki to krwawiący i bardzo bolesny ślad, który utrzymuje się przez kilka dni. Jeśli ukłuć jest dużo, może dojść do pojawienia się uogólnionego obrzęku o podłożu alergicznym oraz gorączki. U osób uczulonych lub małych dzieci powikłania mogą być jeszcze poważniejsze.
Ukąszenia meszek nie wolno lekceważyć. Jeśli silne reakcje skórne utrzymują się zbyt długo, niezbędna jest konsultacja lekarska. Miejsce ugryzienia należy przemywać środkiem dezynfekującym, ponieważ ślina meszek zawiera różne substancje drażniące, które uszkadzają skórę, pozostawiając otwarte ranki, co może doprowadzić do zakażenia bakteryjnego.
Trzeba też zaopatrzyć się w odpowiednie repelenty, które potrafią zniechęcić meszki do ataku. Najskuteczniej odstrasza je olejek waniliowy, ale można zastosować także olejek lawendowy, miętowy albo preparaty z olejkiem goździkowym.
Naturalne sposoby na objawy ukąszenia meszek
Na miejsce ukąszenia dobrze zastosować okłady z octu jabłkowego, olejek lawendowy, miętę, a nawet zsiadłe mleko. Ulgę może przynieść także okład z roztworu sody oczyszczonej lub zimny kompres nasączony wodą z solą. Wszystkie one złagodzą dolegliwości związane ze swędzeniem, bólem i pieczeniem podrażnionej skóry.
Idealnie działa też plaster cebuli, która ma właściwości przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Chore miejsca można posmarować olejem kokosowym, który łagodzi świąd i ból oraz zapobiega infekcji.
Można sięgnąć po liście babki lancetowatej. To znana roślina lecznicza o działaniu przeciwzapalnym. Liście należy rozgnieść, a wyciśnięty sok wcierać w miejsce ugryzienia.
Pszczoły, trzmiele, osy, szerszenie
Użądlenie osy lub pszczoły to jedne z tych rodzajów ukąszeń owadów, które przynoszą najwięcej bólu i mogą być niebezpieczne dla osób uczulonych na jad owadów błonkoskrzydłych.
W miejscu użądlenia pojawia się obrzęk, ból i zaczerwienienie. Z reguły po kilku dniach wszystko wraca do normy. Jeśli jednak użądlenie pszczoły spotkało kogoś, kto ma alergię na jad owadów błonkoskrzydłych, potrzebna jest natychmiastowa pierwsza pomoc, ponieważ incydent taki może się skończyć nawet wstrząsem anafilaktycznym.
Objawami, które powinny obudzić naszą czujność są: pokrzywka, nudności, wymioty, bladość, osłabienie, zawroty głowy, obrzęk okolicy twarzy, spuchnięcie języka, ucisk w klatce piersiowej i przyspieszenie tętna i akcji serca. W takiej sytuacji chorego należy natychmiast zawieźć do szpitala.
Jak złagodzić użądlenia owadów?
Gdy nie jesteśmy alergikami, należy domowymi sposobami jak najszybciej zniwelować objawy użądlenia. Przede wszystkim trzeba wyciągnąć żądło, ponieważ jeszcze przez jakiś czas wycieka z niego jad owada, potęgując dolegliwości. W tym celu posługujemy się pęsetą lub innym narzędziem.
Następnie należy oczyścić miejsce ukąszenia, najlepiej za pomocą ciepłej wody z mydłem, aby nie dopuścić do zakażenia bakteryjnego, po czym zdezynfekować środkiem odkażającym.
Na same objawy użądlenia pszczoły lub osy skuteczny będzie:
- zimny kompres lub przyłożenie kostek lodu
- okłady z roztworu sody oczyszczonej
- posmarowanie zmian skórnych olejkiem z bazylii, olejkiem z mięty pieprzowej lub olejem kokosowym
Ugryzienie kleszcza
Ugryzienie kleszcza nie musi od razu oznaczać poważnej choroby, jaką jest borelioza. Natomiast zawsze jest sygnałem ostrzegawczym, że musimy uważnie się obserwować przez najbliższe tygodnie. Jeśli kleszcz był nosicielem choroby, jego ukąszenie spowoduje, że groźne bakterie wnikną we wszystkie narządy i tkanki organizmu. Te niezauważalne pajęczaki przenoszą krętki z rodzaju Borrelia – to te niebezpieczne bakterie powodują boreliozę.
Najłatwiej się ustrzec przed ugryzieniem poprzez unikanie miejsc bytowania pajęczaka. Niestety, kleszcza można „złapać” w lesie, na łące, ale też w miejskim parku lub gęstych zaroślach. Dlatego, jeśli już wybieramy się na wycieczkę na łono natury, trzeba odpowiednio się ubrać – założyć wyższe buty, skarpety i długie spodnie, długi rękaw i czapkę, aby maksymalnie unikać bezpośredniego kontaktu z roślinami, na których kleszcze bytują.
Naturalne sposoby odstraszania kleszczy
Do naturalnych substancji, zniechęcających kleszcze należą przede wszystkim olejki eteryczne. Odstrasza je olejek cytronelowy, tymiankowy, rozmarynowy, szałwiowy, z trawy cytrynowej, z mięty pieprzowej, z drzewa herbacianego oraz preparaty z olejkiem goździkowym. Nie znoszą też zapachu geranium. Również połączenie mięty pieprzowej z lawendą i aromatyczną bazylią skutecznie odstrasza kleszcze.
Wabikiem dla tych pajęczaków jest głównie zapach naszego potu. Jeżeli więc przed pobytem w lesie zjemy kilka ząbków czosnku, nasza skóra przesiąknie nim tak silnie, że może skutecznie odstraszyć kleszcze. Dla wielu osób nie jest to jednak zbyt „atrakcyjna” metoda zapobiegania ugryzieniom.
Co robić po ugryzieniu przez kleszcza?
Przede wszystkim należy trzeba go jak najszybciej usunąć za pomocą specjalnego urządzenia do wyciągania kleszczy, które można zakupić w aptece. Można też posłużyć się pęsetą, chwytając pasożyta tuż przy skórze i – kręcąc pęsetą w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara – energicznym ruchem go wyciągnąć.
Po usunięciu kleszcza należy zdezynfekować rankę środkiem odkażającym i upewnić się, że pozbyliśmy się go w całości.
Aby złagodzić objawy ukąszenia można bezpośrednio w ugryzione miejsce wmasować mieszaninę złożoną z olejków eterycznych: z drzewa herbacianego, ravintsara (z liści drzewa cynamonowca kamforowego), tymianku i mięty pieprzowej. Taka mieszanka zawiera dużo naturalnych związków o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym, przeciwwirusowym oraz przeciwbakteryjnym.
Homeopatia – naturalna metoda na różne rodzaje ukąszeń owadów
Do skutecznych remediów łagodzących większość ukąszeń owadów i pajęczaków należą także preparaty homeopatyczne. Ich niewątpliwą zaletą jest to, że mogą być stosowane u wszystkich, są bezpieczne nawet dla niemowląt i małych dzieci. A wiadomo, że maluchy również są narażone na konsekwencje ukąszeń owadów i często objawy użądlenia lub ugryzienia owadów są u nich bardziej dokuczliwe i trudniejsze do leczenia. Do najczęściej stosowanych należą takie substancje jak:
- homeopatyczny apis mellifica – skuteczny na takie objawy ukąszenia, jak zaczerwienienie i pieczenie skóry, silny świąd i obrzęk. Charakterystyczne jest to, że złagodzenie objawów ukąszeń następuje pod wpływem zimna – zimny kompres, kostki lodu, zimna woda
- homeopatyczna urtica urens – przyda się, gdy reakcje skórne wyglądają jak po poparzeniu pokrzywą, a silny świąd nasila się pod wpływem zimna
- homeopatyczny rhus toxicodendron – wskazany, gdy zmiany skórne wyglądają jak małe pęcherzyki, a swędzenie jest bardzo intensywne i zmniejsza się w ciepłej kąpieli
- homeopatyczne cantharis vesicatoria – pomocny wtedy, gdy miejsce ugryzienia owadów wygląda jak oparzenie – pojawiają się dość duże bąble, a pieczenie i swędzenie skóry jest wręcz nie do wytrzymania
- homeopatyczne ledum palustre – może być stosowane po ukąszeniu, jeśli zmiany skórne są sine lub fioletowe, skóra jest zimna w dotyku, a świąd i ból zmniejsza się pod wpływem zimna miejscowego
Źródła:
- https://www.ecdc.europa.eu/en/disease-vectors/prevention-and-control/protective-measures-ticks
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25819508/
- https://www.zdrowiebezlekow.pl/blog/naturalne-sposoby-na-odstraszanie-i-ukaszenia-owadow-n1267
- https://klaudynahebda.pl/skuteczne-naturalne-sposoby-na-komary
- https://www.medicalnewstoday.com/articles/natural-insect-repellent
- https://achs.edu/blog/green-cleaning-repel-insects
- https://www.healthline.com/health/outdoor-health/home-remedies-for-mosquito-bites
- https://www.rei.com/learn/expert-advice/how-to-treat-insect-bites-and-stings.html
- D. Demarque , J. Jouanny, B. Poitevin, Y. Saint – Jean. Homeopatyczna materia medica
