Jak rozpoznać cukrzycę typu 2?

Gdyby to było takie proste, to nie byłoby ponad miliona Polaków, którzy chorują, ale jeszcze o tym nie wiedzą. Cukrzyca typu 2, nazywana czasem cichym zabójcą, może rozwijać się przez całe lata niezauważona. Niestety w tym czasie czyni w organizmie prawdziwe spustoszenie. Podpowiadamy, jakie objawy powinny wzbudzić niepokój i skłonić do wizyty u lekarza diabetologa.
Jak rozpoznać cukrzycę typu 2?

Cukrzyca typu 2 w liczbach

Ze statystyk wynika, że w Polsce choruje ponad 3 miliony osób (leczy się z tego powodu nieco ponad 2 mln). W znacznej części jest to cukrzyca typu 2 (na typ 1 choruje ok. 200 tys. głównie młodych  pacjentów). Niestety, średnia zachorowalność Polaków nie odbiega od danych europejskich, w dodatku, podobnie jak na Zachodzie, stale rośnie. Eksperci szacują, że za 10-15 lat co dziesiąty nasz rodak znajdzie się w gronie diabetyków. Na domiar złego, średnio co drugi pacjent, u którego choroba została właśnie zdiagnozowana, ma już zmiany, które świadczą o jej powikłaniach. A to znaczy, że przez wiele lat (zwykle 8-10) skutecznie ignorował objawy, które wysyłał mu organizm. Chyba nie trzeba dłużej przekonywać nikogo, że warto znać symptomy cukrzycy, by w porę je zauważyć i podjąć leczenie.

Cukrzyca typu 1 dotyczy głównie dzieci i młodzieży, wyjątkowo rzadko zaczyna się dopiero po 30 r.ż. Jej rozpoznanie jest łatwiejsze, ponieważ jej symptomy bywają tak gwałtowne, że nie sposób ich zignorować. Rozwijają się w ciągu zaledwie kilku tygodni, prowadząc do gwałtownego pogorszenia stanu zdrowia, czasem nawet utraty przytomności (śpiączka cukrzycowa). Są to: ogromne pragnienie, zarówno w dzień jak i w nocy (młody człowiek czasem wypija od kilku do kilkunastu litrów na dobę), wielomocz, szybkie chudnięcie, nadmierna senność i zmęczenie.

Objawy cukrzycy typu 2, które można zaobserwować samodzielnie

Są łatwe do zauważenia – to ich plus. Ale niestety bardzo niejednoznaczne do interpretacji – to duży minus. Pojedyncze symptomy trudno uznać za symptom choroby – chyba, że nie chcą zniknąć przez kilka tygodni lub uparcie powracają. Jednak jeśli zaobserwujemy 2-3 z nich, to już może być sygnał, że warto wykonać profilaktycznie proste badanie, czyli sprawdzić poziom glukozy we krwi na czczo.

Oto sygnały, na które warto zwrócić uwagę:

  • zmęczenie i nadmierna senność (często po posiłkach, zauważalna szczególnie po zjedzeniu czegoś słodkiego)
  • nawracające infekcje (grypa, przeziębienie częściej niż 3-4 razy w roku – u osób dorosłych)
  • większe niż zwykle pragnienie, uczucie suchości w ustach i częste oddawanie moczu (picie i wstawanie do toalety także w nocy)
  • chudnięcie, mimo niezmienionej diety
  • nawracające infekcje grzybicze (zapalenia pochwy, grzybica stóp)
  • problemy ze wzrokiem, np. nieostre widzenie
  • obniżenie libido (u mężczyzn problemy z erekcją)
  • ropne zmiany na skórze (np. czyraki)
  • drobne rany, które nie chcą się długo goić (otarcia na stopach, skaleczenia, pęknięcia skóry)
  • mrowienie stóp, zmiana wrażliwości na wysoką temperaturę (co sprzyja poparzeniom np. w zbyt gorącej kąpieli)
  • suchość i swędzenie skóry

cukrzyca typu 2 - jak rozpoznać?

Cukrzyca typu 2 zwykle dotyczy osób starszych, dlatego wyżej wymienione objawy bywają bagatelizowane i odbierane jako naturalny proces starzenia się organizmu (zwłaszcza utrata libido czy problemy ze wzrokiem). Oczywiście mogą one równie dobrze świadczyć także o innych problemach zdrowotnych (np. chudnięcie bywa objawem nadczynności tarczycy czy nowotworu, nawracające infekcje problemów z odpornością itp.), jednak tym bardziej nie należy ich lekceważyć, tylko opowiedzieć o nich lekarzowi rodzinnemu podczas najbliższej wizyty. Szczególną czujność powinny zachować osoby, których bliscy (rodzice, rodzeństwo) są lub byli diabetykami.

Jakie objawy cukrzycy, mogą wykryć lekarze różnych specjalności?

Czasem, podczas kontrolnej wizyty u dentysty czy okulisty może okazać się, że specjalista dostrzeże objawy… zbyt wysokiego poziomu cukru we krwi. Jak to możliwe? Cukrzyca to choroba całego organizmu i jej symptomy (a zwłaszcza niestety już powikłania) mogą pojawić się w wielu narządach. To właśnie dlatego lekarze innych niż diabetolog specjalności, jeśli oczywiście zachowają odpowiednią czujność, także mogą pomóc w zdiagnozowaniu tej choroby.

Stomatolog i zmiany w jamie ustnej

Okazuje się, że choroby jamy ustnej (np. zapalenia dziąseł) u diabetyków występują znacznie częściej, a także trudniej jest je wyleczyć. Próchnica natomiast zwykle postępuje szybciej niż u zdrowych pacjentów. Inne zmiany w jamie ustnej, które mogą wskazywać na cukrzycę to: częste grzybicze zakażenia w kącikach ust, sucha śluzówka jamy ustnej, paradontoza.

Okulista i pogorszenie się wzroku

Zdarza się, że jednym z początkowych symptomów cukrzycy jest pogorszenie się widzenia (np. niewyraźny lub podwójny obraz). Pierwsze kroki kierujemy wtedy do okulisty, który może podczas badania zauważyć np. uszkodzone przez nadmiar cukru naczynka krwionośne na dnie oka, osłabienie śródbłonka rogówki czy cukrzycowy obrzęk plamki żółtej. Zdarzają się także zmiany w kącie przesączania (co w przyszłości może doprowadzić do jaskry), czy wylew krwi do ciała szklistego lub odwarstwienie siatkówki. Mogą też występować wahania akomodacji, zaburzenia widzenia barw (przede wszystkim żółtej i niebieskiej). U pacjentów z cukrzycą szybciej rozwija się także zaćma i częściej zdarza się jęczmień.

Dermatolog i objawy cukrzycy na skórze

Jedną z pierwszych zauważalnych oznak rozwijającej się cukrzycy mogą być problemy ze skórą np. świąd zlokalizowany na dłoniach, stopach oraz w okolicy odbytu. Powodem zwykle są zakażenia drożdżakowe lub bakteryjne, na które sucha i delikatna skóra diabetyka jest szczególnie narażona. Dermatolog może także zauważyć nadwrażliwość na dotyk np. niewielkie ukłucie – spowodowane jest to zmianami naczyniowymi w obrębie skóry (tzw. angiopatia cukrzycowa).

Kardiolog i niepokojące wyniki badań

Osoby chorujące na cukrzycę często mają również problemy z sercem i układem krążenia. Ta choroba uszkadza bowiem naczynia krwionośne, a wahania poziomu cukru we krwi (zarówno hipoglikemia, jak i hiperglikemia) sprzyjają pojawieniu się takich schorzeń, jak miażdżyca, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia przewodnictwa, niewydolność serca. Dlatego osoba, która nie wie, że ma cukrzycę, a trafi do kardiologa skarżąc się na nadciśnienie, nierówny puls czy męczenie się przy najmniejszym wysiłku, oprócz skierowania na oznaczenie poziomu cholesterolu, często dostaje również zalecenie zbadania poziomu cukru we krwi. I co gorsza okazuje się, że to właśnie cukrzyca jest jedną z przyczyn tych dolegliwości.

Testy, które warto zrobić, gdy podejrzewamy cukrzycę

Najbardziej podstawowy, czyli oznaczenie poziomu glukozy we krwi na czczo trzeba robić raz na rok, jeśli w rodzinie mamy diabetyków (pozostałe osoby co 3 lata). Ilość cukru powyżej 99 mg/dl powinna nas skłonić do pogłębionej diagnostyki, czyli m.in. badania moczu (o cukrzycy może świadczyć obecność w nim glukozy) i wykonania doustnego testu obciążenia glukozą (sprawdza się jej ilość na czczo oraz po 1 i 2 godz. po wypiciu roztworu z 75 g glukozy). Jeśli i te wyniki będą nieprawidłowe, konieczne są dalsze badania m.in.i oznaczenie poziomu hemoglobiny glikowanej (HbA1c), dzięki któremu można sprawdzić średnią wartość glikemii w ciągu ostatnich trzech miesięcy.

18.11.2019
Objawy mogą być dyskretne! Często trudności z pamięcią lub inne wczesne objawy choroby Alzheimera lub innych postaci zespołów otępiennych są maskowane. Podczas odwiedzin starsza osoba potrafi zmobilizować swoją sprawność i funkcjonować tak jakby wszystko było w porządku. Dzieje się to w sposób nieświadomy. Nie ma w tym złej intencji. Tym bardziej powinniśmy być wrażliwi na […]
16.08.2019
Jeśli cierpisz na nawracającą opryszczkę, gdy dokuczają ci bóle reumatyczne, a ogólnie nie znosisz zimna i wilgoci i najchętniej zamieszkałbyś w gorących krajach, bo tam czujesz się najlepiej i na nic nie chorujesz, spróbuj zaprzyjaźnić się z lekiem Rhus toxicodendron, który może okazać się najlepszym remedium na twoje dolegliwości.
22.11.2019
Gdy czujesz się „niewyraźnie”, coś cię bierze i na nic nie masz siły, oznacza to zazwyczaj początek infekcji. Najlepiej od razu jej zaradzić. Przeczytaj, jaki lek może pomóc szybciej uporać się z osłabieniem i nie pozwolić na rozwój zapalenia.
05.03.2019
Młodzi rodzice oczekujący na narodziny pierwszego dziecka zadają sobie tysiące pytań: Czy damy radę być dobrą mamą i tatą? Czy uda mi się odgadnąć potrzeby mojego dziecka? Co zrobić, żeby miało najlepsze dzieciństwo? Poprosiliśmy doświadczoną położną, Ewę Janiuk o to, aby ułożyła dekalog, w którym poradzi rodzicom jak przestać się stresować a zacząć cieszyć szczęściem […]
05.07.2019
4 lipca Max Gudaniec, pierwsze dziecko w Polsce leczone medyczną marihuaną, skończył 10 lat. W imieniu portalu Naturalnie o Zdrowiu, chciałabym złożyć Maxowi najserdeczniejsze życzenia urodzinowe: Max, bądź zdrowy, uśmiechnięty i szczęśliwy! Niech Cię Twoja wola walki nigdy nie opuszcza. Dzięki Tobie i Twoim wspaniałym rodzicom leczenie preparatami z konopi jest dzisiaj w Polsce legalne […]
14.12.2018
Często bagatelizowana, uznawana za dolegliwość, z którą trzeba nauczyć się żyć. Powinna jednak być leczona, najlepiej już po wystąpieniu pierwszych objawów. Nie tylko po to, żeby poprawić komfort życia, lecz również, by zapobiec rozwojowi innych chorób, które mogą być jej konsekwencją.