Jak rozpoznać cukrzycę typu 2?

Gdyby to było takie proste, to nie byłoby ponad miliona Polaków, którzy chorują, ale jeszcze o tym nie wiedzą. Cukrzyca typu 2, nazywana czasem cichym zabójcą, może rozwijać się przez całe lata niezauważona. Niestety w tym czasie czyni w organizmie prawdziwe spustoszenie. Podpowiadamy, jakie objawy powinny wzbudzić niepokój i skłonić do wizyty u lekarza diabetologa.
Jak rozpoznać cukrzycę typu 2?

Cukrzyca typu 2 w liczbach

Ze statystyk wynika, że w Polsce choruje ponad 3 miliony osób (leczy się z tego powodu nieco ponad 2 mln). W znacznej części jest to cukrzyca typu 2 (na typ 1 choruje ok. 200 tys. głównie młodych  pacjentów). Niestety, średnia zachorowalność Polaków nie odbiega od danych europejskich, w dodatku, podobnie jak na Zachodzie, stale rośnie. Eksperci szacują, że za 10-15 lat co dziesiąty nasz rodak znajdzie się w gronie diabetyków. Na domiar złego, średnio co drugi pacjent, u którego choroba została właśnie zdiagnozowana, ma już zmiany, które świadczą o jej powikłaniach. A to znaczy, że przez wiele lat (zwykle 8-10) skutecznie ignorował objawy, które wysyłał mu organizm. Chyba nie trzeba dłużej przekonywać nikogo, że warto znać symptomy cukrzycy, by w porę je zauważyć i podjąć leczenie.

Cukrzyca typu 1 dotyczy głównie dzieci i młodzieży, wyjątkowo rzadko zaczyna się dopiero po 30 r.ż. Jej rozpoznanie jest łatwiejsze, ponieważ jej symptomy bywają tak gwałtowne, że nie sposób ich zignorować. Rozwijają się w ciągu zaledwie kilku tygodni, prowadząc do gwałtownego pogorszenia stanu zdrowia, czasem nawet utraty przytomności (śpiączka cukrzycowa). Są to: ogromne pragnienie, zarówno w dzień jak i w nocy (młody człowiek czasem wypija od kilku do kilkunastu litrów na dobę), wielomocz, szybkie chudnięcie, nadmierna senność i zmęczenie.

Objawy cukrzycy typu 2, które można zaobserwować samodzielnie

Są łatwe do zauważenia – to ich plus. Ale niestety bardzo niejednoznaczne do interpretacji – to duży minus. Pojedyncze symptomy trudno uznać za symptom choroby – chyba, że nie chcą zniknąć przez kilka tygodni lub uparcie powracają. Jednak jeśli zaobserwujemy 2-3 z nich, to już może być sygnał, że warto wykonać profilaktycznie proste badanie, czyli sprawdzić poziom glukozy we krwi na czczo.

Oto sygnały, na które warto zwrócić uwagę:

  • zmęczenie i nadmierna senność (często po posiłkach, zauważalna szczególnie po zjedzeniu czegoś słodkiego)
  • nawracające infekcje (grypa, przeziębienie częściej niż 3-4 razy w roku – u osób dorosłych)
  • większe niż zwykle pragnienie, uczucie suchości w ustach i częste oddawanie moczu (picie i wstawanie do toalety także w nocy)
  • chudnięcie, mimo niezmienionej diety
  • nawracające infekcje grzybicze (zapalenia pochwy, grzybica stóp)
  • problemy ze wzrokiem, np. nieostre widzenie
  • obniżenie libido (u mężczyzn problemy z erekcją)
  • ropne zmiany na skórze (np. czyraki)
  • drobne rany, które nie chcą się długo goić (otarcia na stopach, skaleczenia, pęknięcia skóry)
  • mrowienie stóp, zmiana wrażliwości na wysoką temperaturę (co sprzyja poparzeniom np. w zbyt gorącej kąpieli)
  • suchość i swędzenie skóry

cukrzyca typu 2 - jak rozpoznać?

Cukrzyca typu 2 zwykle dotyczy osób starszych, dlatego wyżej wymienione objawy bywają bagatelizowane i odbierane jako naturalny proces starzenia się organizmu (zwłaszcza utrata libido czy problemy ze wzrokiem). Oczywiście mogą one równie dobrze świadczyć także o innych problemach zdrowotnych (np. chudnięcie bywa objawem nadczynności tarczycy czy nowotworu, nawracające infekcje problemów z odpornością itp.), jednak tym bardziej nie należy ich lekceważyć, tylko opowiedzieć o nich lekarzowi rodzinnemu podczas najbliższej wizyty. Szczególną czujność powinny zachować osoby, których bliscy (rodzice, rodzeństwo) są lub byli diabetykami.

Jakie objawy cukrzycy, mogą wykryć lekarze różnych specjalności?

Czasem, podczas kontrolnej wizyty u dentysty czy okulisty może okazać się, że specjalista dostrzeże objawy… zbyt wysokiego poziomu cukru we krwi. Jak to możliwe? Cukrzyca to choroba całego organizmu i jej symptomy (a zwłaszcza niestety już powikłania) mogą pojawić się w wielu narządach. To właśnie dlatego lekarze innych niż diabetolog specjalności, jeśli oczywiście zachowają odpowiednią czujność, także mogą pomóc w zdiagnozowaniu tej choroby.

Stomatolog i zmiany w jamie ustnej

Okazuje się, że choroby jamy ustnej (np. zapalenia dziąseł) u diabetyków występują znacznie częściej, a także trudniej jest je wyleczyć. Próchnica natomiast zwykle postępuje szybciej niż u zdrowych pacjentów. Inne zmiany w jamie ustnej, które mogą wskazywać na cukrzycę to: częste grzybicze zakażenia w kącikach ust, sucha śluzówka jamy ustnej, paradontoza.

Okulista i pogorszenie się wzroku

Zdarza się, że jednym z początkowych symptomów cukrzycy jest pogorszenie się widzenia (np. niewyraźny lub podwójny obraz). Pierwsze kroki kierujemy wtedy do okulisty, który może podczas badania zauważyć np. uszkodzone przez nadmiar cukru naczynka krwionośne na dnie oka, osłabienie śródbłonka rogówki czy cukrzycowy obrzęk plamki żółtej. Zdarzają się także zmiany w kącie przesączania (co w przyszłości może doprowadzić do jaskry), czy wylew krwi do ciała szklistego lub odwarstwienie siatkówki. Mogą też występować wahania akomodacji, zaburzenia widzenia barw (przede wszystkim żółtej i niebieskiej). U pacjentów z cukrzycą szybciej rozwija się także zaćma i częściej zdarza się jęczmień.

Dermatolog i objawy cukrzycy na skórze

Jedną z pierwszych zauważalnych oznak rozwijającej się cukrzycy mogą być problemy ze skórą np. świąd zlokalizowany na dłoniach, stopach oraz w okolicy odbytu. Powodem zwykle są zakażenia drożdżakowe lub bakteryjne, na które sucha i delikatna skóra diabetyka jest szczególnie narażona. Dermatolog może także zauważyć nadwrażliwość na dotyk np. niewielkie ukłucie – spowodowane jest to zmianami naczyniowymi w obrębie skóry (tzw. angiopatia cukrzycowa).

Kardiolog i niepokojące wyniki badań

Osoby chorujące na cukrzycę często mają również problemy z sercem i układem krążenia. Ta choroba uszkadza bowiem naczynia krwionośne, a wahania poziomu cukru we krwi (zarówno hipoglikemia, jak i hiperglikemia) sprzyjają pojawieniu się takich schorzeń, jak miażdżyca, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia przewodnictwa, niewydolność serca. Dlatego osoba, która nie wie, że ma cukrzycę, a trafi do kardiologa skarżąc się na nadciśnienie, nierówny puls czy męczenie się przy najmniejszym wysiłku, oprócz skierowania na oznaczenie poziomu cholesterolu, często dostaje również zalecenie zbadania poziomu cukru we krwi. I co gorsza okazuje się, że to właśnie cukrzyca jest jedną z przyczyn tych dolegliwości.

Testy, które warto zrobić, gdy podejrzewamy cukrzycę

Najbardziej podstawowy, czyli oznaczenie poziomu glukozy we krwi na czczo trzeba robić raz na rok, jeśli w rodzinie mamy diabetyków (pozostałe osoby co 3 lata). Ilość cukru powyżej 99 mg/dl powinna nas skłonić do pogłębionej diagnostyki, czyli m.in. badania moczu (o cukrzycy może świadczyć obecność w nim glukozy) i wykonania doustnego testu obciążenia glukozą (sprawdza się jej ilość na czczo oraz po 1 i 2 godz. po wypiciu roztworu z 75 g glukozy). Jeśli i te wyniki będą nieprawidłowe, konieczne są dalsze badania m.in.i oznaczenie poziomu hemoglobiny glikowanej (HbA1c), dzięki któremu można sprawdzić średnią wartość glikemii w ciągu ostatnich trzech miesięcy.

26.10.2018
Choć wydaje nam się, że to tylko dziecięcy problem, z powodu pleśniawek często cierpią również dorośli. Jak sobie z nimi radzić? Mówią lekarz medycyny rodzinnej Dorota Łukaszuk i pediatra Joanna Gzik.
03.01.2019
Witamina B12 jest organicznym związkiem chemicznym o dość złożonej strukturze, zawierającym w swoim centrum atom kobaltu. Dlatego jest znana także pod nazwą „kobalamina”. Zaliczana jest do rozpuszczalnych w wodzie witamin z grupy B. W organizmie pełni niezwykle istotną rolę. Niestety, gdy już uświadomimy sobie, że przyczyną naszych dolegliwości jest niedobór witaminy B12, odrobienie strat bywa […]
04.01.2019
Codziennie starasz się dbać o zdrowie: stosujesz prawidłową dietę, co najmniej pół godziny przeznaczasz na aktywność fizyczną, nie palisz papierosów, a wieczorem pamiętasz o relaksie i rozładowaniu stresu. To wspaniale! Jednak, jak wynika z rozmów z lekarzami, wielu osobom do pełni szczęścia (i zdrowia) brakuje jednego ważnego elementu – badań profilaktycznych.
06.03.2018
Napar z herbaty jest napojem idealnym: ma wspaniały smak i aromat, dodaje sił, rozjaśnia umysł i leczy wiele  dolegliwości. Jak zapisano w starożytnej, chińskiej Księdze Ziół – jest lekiem na 72 trucizny.
03.12.2018
Pierwsza pomoc bywa niezbędna nie tylko wówczas gdy ktoś doznał poważnych obrażeń fizycznych, ale także psychicznych. Czy wiesz co robić, gdy widzisz, że ktoś przeżywa załamanie nerwowe czy pogrąża się w rozpaczy? Jeśli nie, to warto się tego nauczyć, bo tak samo jak masaż serca czy sztuczne oddychanie, może uratować komuś życie! Konsultacja merytoryczna: Natalia […]
25.08.2018
Możesz wierzyć lub nie, ale to najprostszy sposób na to, by wreszcie zrealizować plany od dawna odkładane na później. Chcesz się przekonać? Przygotuj dużą kartkę i kilka kolorowych magazynów. Zaczynamy!  Konsultacja: Aleksandra Marszał-Bohdziul, coach, Szkoła Coachingu Wings.