Strona główna Najnowsze artykuły Owsiki – fakty i mity
Strona główna Najnowsze artykuły Owsiki – fakty i mity

Owsiki – fakty i mity

autor: Katarzyna Koper

Owsiki to temat co najmniej tak samo wstydliwy jak wszawica. Pewnie dlatego, że kojarzy się z zaniedbaniami higienicznymi. Mity na temat owsicy rozwiewa pediatra dr Anna Krysiukiewicz-Fenger.

Zakażenie owsicą to skutek zaniedbań higienicznych

PRAWDA

Owsica rzeczywiście należy do chorób brudnych rąk, bo przenosi się przez dotykanie przedmiotów, na których mogą być jaja owsików. Rodzice nie powinni jednak czuć się z tego powodu winni.

Owsica przytrafia się przede wszystkim przedszkolakom, które, pomimo najszczerszych intencji rodziców, nie potrafią jeszcze perfekcyjnie dbać o higienę. Maluchy przenoszą zakażenie, nie myjąc rąk po wizycie w toalecie, ogryzając paznokcie, dotykając przedmiotów (np. wspólnych zabawek), na których są jaja pasożyta pozostawione przez rówieśników.

Przenoszą je na skórze lub pod paznokciami do ust (maluchy często wkładają palce do buzi) i w ten sposób się zakażają. Wystarczy, że jedno dziecko w grupie ma owsicę, by zakażenie szybko przeniosło się na pozostałe.

Sprawdź, czy twoje dziecko ma pasożyty

Owsiki są przenoszone przez zwierzęta domowe

FAŁSZ

Psy, koty, chomiki czy papugi nie roznoszą owsicy. Pasożytem zakażamy się przez zanieczyszczone jajami pokarmy, przedmioty, ręce, ubrania, pościel. Jaja owsików mogą być także w kurzu domowym.

Zgrzytanie zębami to dowód na to, że dziecko ma owsiki

FAŁSZ

Zdarza się, że dzieci zakażone owsicą zgrzytają zębami, ale nie jest to regułą. Nie da się też logicznie wytłumaczyć związku pomiędzy jednym i drugim.

Zatrucie pokarmowe u dzieci – jak mu zaradzić?

Owsiki – objawy, na które trzeba zwrócić uwagę

Dominującym objawem owsicy jest świąd w okolicy odbytu, który nasila się wieczorem i nocą. Jest on związany z wędrówką samic, które przemieszczają się z jelita w okolice krocza, aby złożyć tam jaja. U dziewczynek owsicy dość często towarzyszy stan zapalny sromu i pochwy wywołany drapaniem.

Ponieważ świąd bardzo skutecznie zakłóca sen, dziecko może spać niespokojnie, a nawet wybudzać się w nocy. Zaburzenie snu sprawia, że staje się on nieefektywny, dlatego w ciągu dnia maluch może być niespokojny, nadpobudliwy, drażliwy i nie mieć apetytu.

A co ze zgrzytaniem zębami, które bywa powszechnie kojarzone z obecnością pasożytów w organizmie? Okazuje się, że nie ma dowodów potwierdzających związek tego często występującego u dzieci objawu z owsicą.

Zgrzytasz w nocy zębami? To może być bruksizm!

Owsiki – ich obecność trzeba potwierdzić badaniem kału

FAŁSZ

Gdy podejrzewamy, że dziecko ma owsiki, trzeba je obserwować.

Czasem owsiki widać gołym okiem w kale dziecka (są białe, nitkowate, mają długość kilku milimetrów), wówczas nie ma potrzeby robienia jakichkolwiek badań. Można oddać do analizy próbki kału, ale ujemny wynik pojedynczego badania nie wyklucza zakażenia owsikami. Badanie trzeba powtórzyć kilkakrotnie.

Można też rankiem, gdy tylko dziecko się obudzi (ważne, by zrobić to przed wizytą w toalecie), przykleić mu w okolice odbytu kawałek przezroczystej taśmy samoprzylepnej, delikatnie przycisnąć, a po odklejeniu sprawdzić, czy nie ma na niej jaj pasożyta.

Innym sposobem jest wykorzystanie patyczka kosmetycznego – należy owinąć jego czubek taśmą klejącą (klejem do wierzchu) i delikatnie dotykać lepką stroną okolice odbytu ze szczególnym uwzględnieniem fałdów skórnych. Następnie taśmę lub patyczek (najlepiej zamknięty w pojemniku na mocz lub czystym słoiczku) najlepiej zanieść do laboratorium. Badanie jest ujemne, jeżeli na taśmie trzykrotne nie stwierdzimy obecności jaj.

Owsica prowadzi do anemii i może wywołać zapalenie wyrostka robaczkowego

PRAWDA

Teoretycznie może tak być, bo owsiki żywią się treścią jelitową, można więc powiedzieć, że pozbawiają gospodarza części substancji odżywczych zawartych w pokarmach, które zjadł. W praktyce zdarza się to jednak naprawdę rzadko.

Jeśli chodzi o związek owsicy z zapaleniem wyrostka robaczkowego, to rzeczywiście pasożyt może wywołać podrażnienie śluzówki oraz stany zapalne; sporadycznie opisywane są przypadki zapalenia wyrostka spowodowane inwazją pasożytów.

Homeopatia dla przedszkolaków

Owsiki - jak się ich pozbyć? Dziewczynka w przedszkolu siedzi przy stole z innymi dziećmi i bawi się plasteliną i farbami.

Leczenie owsicy musi prowadzić lekarz i to on wypisuje receptę na leki na owsiki

FAŁSZ

Nie jest to konieczne. Leki na owsiki są dostępne w aptece bez recepty. Ważne jest jednak bardzo dokładne przeczytanie ulotki i zastosowanie się do wszystkich zawartych w niej zaleceń. Kurację przeciw owsikom trzeba koniecznie powtórzyć po 2 tygodniach.

Rotawirusy u dzieci – jak pokonać grypę żołądkową?

Zamiast leków można zastosować dietę lub zioła na owsiki

FAŁSZ

Nie ma dowodów naukowych potwierdzających skuteczność diety w leczeniu owsicy. Domowe sposoby na owsiki, takie jak np. codzienne podawanie dzieciom surowego czosnku, soku z grejpfruta, pestek dyni i wytłoczonego z nich oleju oraz kiszonek, na pewno nie zaszkodzą, a mogą pomóc w eliminacji pasożyta.

Dieta malucha powinna być bogata w błonnik, węglowodany złożone, zdrowe tłuszcze, białko pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. Takie żywienie pomaga zregenerować błonę śluzową jelit, wzmocnić układ odpornościowy i zadbać o prawidłową motorykę przewodu pokarmowego. Wspiera też regenerację błony śluzowej jelit, która może być podrażniona przez obecność pasożyta, oraz odżywia „dobre” bakterie jelitowe.

W aptekach są dostępne przeciwpasożytnicze mieszanki ziołowe i tabletki na bazie piołunu, wrotycza, glistnika, korzenia lukrecji i anyżu. Można zastosować je wspomagająco przy leczeniu owsicy, ale raczej u osób dorosłych. W przypadku dzieci zalecam ostrożność, ponieważ niektóre zioła, w szczególności piołun, w nadmiarze mogą być niebezpieczne dla zdrowia. Mam też wątpliwość, czy dzieci zaakceptują ich wyjątkowo nieatrakcyjny smak.

Nawet jeśli wyłącznie dziecko jest zakażone owsicą, leczeniu muszą poddać się wszyscy domownicy

PRAWDA

To konieczne, aby przerwać łańcuch przenoszenia zakażenia pomiędzy domownikami. To bardzo ważny element kuracji, często przesądzający o jej skuteczności.

Jak zwalczyć wszy u dzieci?

Skoro leki na owsiki są toksyczne dla owsików, to na pewno nie są też obojętne dla organizmu dziecka

FAŁSZ

Substancja czynna zawarta w preparatach na owsicę nie wchłania się z przewodu pokarmowego dziecka. Może jednak wywołać przejściowe podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego i spowodować nudności, bóle brzucha, brak łaknienia, rzadziej biegunki. Zdarza się też, że powoduje przejściowy wzrost aktywności enzymów wątrobowych, co nie jest bez znaczenia u dzieci obciążonych innymi schorzeniami.

Uważam, że leczenie owsicy jest uzasadnione tylko w przypadku stwierdzenia zakażenia lub w sytuacjach wysokiego ryzyka zakażenia, takich jak owsica w przedszkolu czy w środowisku domowym.

Jeśli wyeliminuję z diety dziecka słodycze, to owsica nie wróci

FAŁSZ

Nie ma na to dowodów, jednak dla zdrowia dziecka lepiej ograniczyć spożycie cukrów prostych.

Ospa wietrzna – co warto o niej wiedzieć?

Dziewczynka myje ręce w toalecie w przedszkolu. Owsiki u dzieci - co musisz wiedzieć?

Po podaniu leków na owsiki domownikom trzeba dokładnie posprzątać dom i codziennie zmieniać pościel

PRAWDA

Jaja owsików mogą być obecne na pościeli, piżamach i bieliźnie dziecka. Jak pozbyć się owsików? Trzeba codziennie prać pościel i bieliznę w możliwie najwyższej temperaturze i prasować.

Jaja owsików mogą przetrwać nawet kilka tygodni w kurzu domowym, dlatego jeszcze 6 tygodni po zakończeniu leczenia konieczne jest bardzo dokładne sprzątanie i pranie pościeli oraz bielizny w wysokich temperaturach oraz jej prasowanie.

Owsiki są tak popularne, że dziecko chodzące do przedszkola powinno być regularnie odrobaczane

FAŁSZ

Rzeczywiście wśród rodziców przedszkolaków panuje moda na odrobaczanie dzieci. Nie jest to zalecane. Uważam, że lepiej skupić się na profilaktyce. Rozmawiać z dzieckiem o tym, jak ważne dla jego zdrowia jest częste i dokładne mycie rąk przed jedzeniem i po każdej wizycie w toalecie. Należy też pamiętać o regularnym obcinaniu paznokci na krótko oraz przypominaniu maluchowi, by nie wkładał palców ani innych przedmiotów do buzi.

25 najbardziej rozwijających zabaw dla przedszkolaka

Powiązane artykuły