Strona główna Zdrowie Zgrzytasz w nocy zębami? To może być bruksizm!
Bruksizm, czyli nocne zgrzytanie zębami.
Strona główna Zdrowie Zgrzytasz w nocy zębami? To może być bruksizm!

Zgrzytasz w nocy zębami? To może być bruksizm!

autor: Dorota Mirska-Królikowska

W ciągu dnia zaciskasz szczęki, twój partner narzeka, że w nocy zgrzytasz zębami, a rano budzisz się z bólem głowy, obolałymi mięśniami żuchwy i zębów? Prawdopodobnie cierpisz na bruksizm. Koniecznie idź do stomatologa i zacznij leczenie – mówi nasz ekspert, stomatolog Marzena Koperska – inaczej zniszczysz sobie zęby.

Często przez długi czas możesz nawet nie zdawać sobie sprawy, że zgrzytasz zębami. Objawy bruksizmu bywają niespecyficzne, więc trudno powiązać je akurat z tym problemem. Zwróć jednak uwagę na następujące symptomy:

  • poranne bóle żuchwy i zębów – trudno określić umiejscowienie bólu – pobolewa cała szczęka. Często dolegliwości dotyczą oka, głowy, a nawet karku
  • częste wypadanie wypełnienia (plomby), odpryskiwanie kawałków zębów na brzegach – przy bruksizmie łamią się kąty, ścierają się guzki zębów przedtrzonowych i trzonowych
  • starte w charakterystyczny sposób szkliwo – widać błyszczące, mocno wypolerowane miejsca widoczne w niektórych miejscach na powierzchni zębów
  • ból, trzaski i przeskakiwanie żuchwy podczas jedzenia lub mówienia (wynikają ze wzmożonego napięcia mięśniowego w stawie skroniowo-żuchwowym)
  • nadmierna ruchomość zębów
  • pionowe pęknięcia na szkliwie

Jeśli zauważyłaś u siebie choćby jeden z tych objawów, koniecznie udaj się do stomatologa.

Bruksizm (jatrogenny) – przyczyny

Zgrzytanie zębami może mieć wiele przyczyn. Winna może być np. wada zgryzu – wówczas konieczna będzie wizyta u ortodonty i leczenie pod jego kierunkiem. Zdarza się też, że za zgrzytanie zębami odpowiada wyrastanie ósemek czyli tzw. zębów mądrości.

Wówczas stomatolog dobierze indywidualnie najlepsze postępowanie: być może konieczne będzie noszenie przez jakiś czas aparatu ruchomego, szyn relaksacyjnych (piszemy o tym niżej) lub – o w określonych przypadkach, nawet usunięcie ósemek. Do bruksizmu mogą tez prowadzić źle dopasowane korony lub plomby, genetyczne wady szkieletowe lub braki poszczególnych zębów.

Zgrzytanie zębami nie zawsze wynika z problemów stomatologicznych. Często taki objaw wywołuje zakażenie pasożytnicze np. owsikami. Warto więc na wszelki wypadek wykonać badania kału na obecność pasożytów. Jeśli wyjdą pozytywnie, konieczne będzie przyjęcie kilku dawek leku. Jeśli jednak negatywnie, trzeba udać się do stomatologa, który najszybciej ustali właściwą przyczynę zgrzytania zębami.

Bruksizm, czyli nocne zgrzytanie zębami - jak się objawia, jakie są jego przyczyny i jak leczyć tę dolegliwość.

Najczęstszą przyczyną powstania bruksizmu jest stres. Jeśli się denerwujesz, wzrasta napięcie mięśni karku, szyi i żwaczy, a ty nieświadomie zaciskasz szczęki. Wówczas zęby poddawane są przeciążeniom ponad siły.

Po pewnym czasie dochodzi do tego, że układ mięśniowy, nadmiernie pobudzany w dzień, nie może przestać pracować również w nocy. Kiedy śpisz, mięśnie wykonują mimowolne skurcze, twoja szczęka zaciska się z siłą wielokrotnie większą niż podczas jedzenia, a zęby trą o siebie.

Jak leczy się bruksim?

1. Szyna relaksacyjna

Jedną z najczęstszych i bardziej popularnych metod leczenia jest zastosowanie wykonanych na indywidualne zamówienie stomatologa szyny relaksacyjnej. Ma za zadanie hamować nadaktywność mięśni i zapobiegać ścieraniu się zębów. Jest to nakładka z twardego akrylu, którą umieszcza się na jednym łuku zębów (najczęściej górnym) na noc.

Szyna, oddalając od siebie łuki zębowe o kilka milimetrów, powoduje, że mięśnie nie mogą wykonać pełnego skurczu i w efekcie rozluźniają się. Rezultat często bywa spektakularny – ból może ustąpić już po 12-24 godzinach.

Nakładka kosztuje od 150 do kilkuset złotych (cena różni się w zależności od gabinetu). Nosi się ją około miesiąca lub dwu, obowiązkowo na noc. Natomiast w ciągu dnia – w miarę możliwości – np. podczas czytania i oglądania telewizji, kiedy to w sposób niekontrolowany możesz zaciskać szczęki.

Uwaga! W internecie można kupić za kilkanaście złotych tzw. uniwersalne, miękkie nakładki. Nie wolno tego robić, bo przynoszą one więcej szkody niż pożytku!

Jak leczyć bruksizm, czyli zgrzytanie zębami w nocy?

2. Zastrzyki z botoksu

To jedna z najnowszych metod leczenia bruksizmu. Dzięki zastrzykom z działającej rozluźniająco na mięsień żwacza toksyny botulinowej (znanej dobrze i wykorzystywanej w zabiegach medycyny estetycznej do wygładzania zmarszczek) można szybko i na długi czas rozluźnić mięśnie żuchwy i dzięki temu zapobiec zgrzytaniu zębów.

– Zastrzyki z botoksu stosowane w leczeniu bruksizmu są bardzo skutecznym i bezpiecznym zabiegiem – mówi Marzena Koperska – Wszystkie mięśnie w naszym organizmie mają zdolność powiększania się i wzmacniania jeśli często i intensywnie nimi pracujemy.

Dokładnie to samo dzieje się ze żwaczem. U osób z bruksizmem kurczy się wyjątkowo często, co sprawia, że staje się wyjątkowo silny. Dociska żuchwę do szczęki tak mocno, że osoba z tym problemem zaczyna zgrzytać zębami. Zastrzyk z toksyny botulinowej sprawia, że mięsień ten może przez kilka miesięcy (bo tak długo działa botoks) odpoczywać, a dolegliwości powoli zmniejszają się.

Przez kilka tygodni warto jeszcze zastosować szynę relaksującą, tak, by cała szczęka odpoczęła a mięśnie przyzwyczaiły się do nowego położenia. Po tym czasie można powoli przystępować do odbudowy zniszczonych zębów. Zastrzyk z toksyny często należy powtórzyć po pół roku – o dalszym leczeniu decyduje stomatolog.

Więcej na temat leczniczych właściwości botoksu przeczytasz tutaj: https://naturalnieozdrowiu.pl/co-leczy-botoks/

3. Terapia manualna

Zaciskanie i zgrzytanie zębów może z czasem doprowadzać do zmian przeciążeniowych w stawie skroniowo-żuchwowym oraz problemów z krążkiem stawowym – niewielką strukturą znajdującą się w jamie stawowej. Bruksizm – nacisk zębów podczas zgrzytania jest 40 razy silniejszy niż podczas gryzienia pokarmu – może doprowadzić do jego przemieszczenia, podrażnienia, zwichnięcia.

O problemach ze stawem żuchwowo-skroniowym mogą świadczyć bóle szczęki podczas mówienia, jedzenia, ziewania itd. W takiej sytuacji warto zgłosić się do fizjoterapeuty lub specjalisty terapii manualnej, który ma doświadczenie w pracy z żuchwą. Odpowiedni masaż wykonywany przez specjalistę od zewnątrz jak i wewnątrz jamy ustnej zwykle przynoszą bardzo dobre efekty. To znakomite uzupełnienie terapii za pomocą szyny czy botoksem. Terapeuta może także nauczyć pacjenta w jaki sposób może sam wykonywać automasaż łagodzący bóle żuchwy.

Gdy bruksizm nie daje spać.

Co nasila bruksizm i jak sobie pomóc?

  • długotrwała siedząca praca w napięciu. Co ok 30 minut rób przerwy – pokręć głową, rozluźnij kark, otwórz kilka razy usta;
  • częste żucie gumy – używaj jej tylko sporadycznie i żuj ją najwyżej kilka minut;
  • obgryzanie paznokci, ołówka itd. – poproś kogoś z rodziny lub koleżankę w pracy, żeby zwracała ci uwagę jeśli zauważy niepożądane zachowanie, kup metalowe nakładki na ołówki lub uzywaj automatycznych, wprowadź system nagród – dzień bez obgryzania paznokci: wyjątkowo dobra kawa, wyjście do kina, spotkanie z przyjaciółką itd.
  • stresujące sytuacje – jeśli czujesz, że jesteś zdenerwowana, zaciskasz szczęki, a mięśnie żuchwy zaczynają boleć – wykonaj automasaż: uciśnij palcami okolice stawów żuchwy i masuj okrężnymi ruchami, to pomoże szybko rozluźnić mięśnie.
  • nawykowe zaciskanie zębów – napięcie w obrębie mięśni układu narządu żucia możesz też złagodzić wykonując kilka razy dziennie proste ćwiczenie dzięki któremu w sposób świadomy i kontrolowany rozluźnisz mięśnie. Ułóż koniuszek języka na wałku podniebiennym (ku tyłowi, tuż za linią zębów). Zwykle zęby górne i dolne rozejdą się wówczas mniej więcej na centymetr. Taka pozycja jest optymalna do zminimalizowania napięć mięśniowych. Warto ją stosować kilka razy w ciągu dnia.

Najnowsze artykuły