Strona główna ZdrowieInfekcje u dorosłych Lipa drobnolistna na katar, kaszel i… stres!
Strona główna ZdrowieInfekcje u dorosłych Lipa drobnolistna na katar, kaszel i… stres!

Lipa drobnolistna na katar, kaszel i… stres!

autor: Dorota Mirska-Królikowska

Przyroda po raz kolejny nas zaskakuje – właśnie zakwitła lipa! Koniecznie nazbieraj jak najwięcej lipowych kwiatów. Po wysuszeniu zrób z nich pyszną leczniczą herbatę. Pomoże podczas przeziębienia, a zmęczonym i zestresowanym ukoi nerwy i pozwoli na spokojny sen.

Lipa w dawnych czasach

W Starożytnym Rzymie lipa (Tilia cordata Mill) była czczona jako drzewo święte, poświęcone bogini miłości Wenerze, a zakochani pisali do siebie listy na wstęgach z łyka lipowego. Słowianie i Germanie wierzyli, że lipa chroni przed piorunami, a dotknięcie jej „wyciąga” choroby.

W kulturze chrześcijańskiej lipy traktowano jako drzewa poświęcone Matce Boskiej. Wieszano na nich kapliczki i obrazki, a gałązkami lipowymi i brzozowymi zdobiono domy w Zielone Świątki i Boże Ciało (echo pogańskich zwyczajów – powieszone na progu domostwa gałęzie lipowe miały chronić je przed uderzeniem pioruna). W całej Europie lipy sadzono na pamiątkę zaręczyn i ślubów. W jej cieniu odbywały się sądy i ważne spotkania wiejskiej społeczności, a także powstawały fraszki Jana Kochanowskiego.

Te magiczne, poetyckie i religijne skojarzenia przez wieki przysłaniały lecznicze właściwości lipy. Co prawda w medycynie ludowej używano soku lipowego jako napoju wzmacniającego, a z liści robiono okłady przy chorobach oczu, ale walory terapeutyczne kwiatów – a właściwie kwiatostanów, czyli kwiatów wraz z „motylkami”, farmacja doceniła dopiero w XVII w.

Zioła Matki Boskiej Zielnej

Suszona lipa w ziołolecznictwie

Suszona lipa trafiła do aptek i znalazła powszechne zastosowanie w leczeniu wielu chorób. Wytwarzano także destylat o nazwie „woda lipowa”, o której pisał znany w XVIII w. znakomity botanik, ksiądz Jan Krzysztof Kluk: „kwiaty są pomocne piersiom, i zażywaiom się iak herbata: woda z nich pędzona iest bardzo przyiemna i orzeźwiaiąca”.

Współczesne badania farmakologiczne wykazały, że kwiat lipy (Tiliae flos) jest bogaty w związki lecznicze takie jak flawonoidy (w tej grupie pojawia się bardzo ciekawy i typowy dla tej rośliny związek glikozydoester o nazwie tylirozyd) oraz olejek eteryczny, któremu zawdzięcza swój piękny zapach. Zawiera też niewielkie ilości śluzu, co zauważysz, pijąc herbatę z lipy.

Domowa apteczka ziołowa – sprawdź, co powinna zawierać!

Lipa z miodem. Miód w słoiku na rustykalnym blacie, obok leży gałązka z kwiatami lipy.

Herbata z lipy – co leczy?

Herbatki ziołowe z suszonych kwiatostanów lipy mają zastosowanie:

  • napotne – warto więc pić herbatkę z lipy od razu kiedy pojawią się pierwsze objawy przeziębienia: stan podgorączkowy, kaszel, drapanie w gardle. Żeby wzmocnić działanie naparu, można lipę zaparzyć razem z czarnym bzem – obydwie te rośliny zawierają wzajemnie się uzupełniające lecznicze składniki
  • herbata z lipy nieznacznie zmniejsza napięcie mięśni gładkich, pobudza wydzielanie soków żołądkowych, wzmaga przepływ żółci do dwunastnicy – pomaga więc przy łagodnych problemach żołądkowych i trawiennych
  • moczopędne – herbata z lipy pomoże przy kłopotach z układem moczowym
  • napar z lipy wpływa korzystnie na ośrodkowy układ nerwowy – działa uspokajająco w stanach napięcia i stresu. Herbatę z lipy warto też wypić, gdy po wyczerpującej pracy jesteś tak zmęczona, że nie możesz zasnąć

Leki roślinne na uspokojenie i dobry sen

Napar z lipy można też zastosować zewnętrznie w formie okładów, przemywań czy kąpieli. Działają przeciwzapalnie, łagodzą więc podrażnienia i stany zapalne błon śluzowych i skóry. Z tego powodu ekstrakty lipowe są stosowane także w kosmetyce do produkcji kremów czy maseczek do cery tłustej (ściągają i zamykają pory) oraz szamponów – nadają włosom połysk i puszystość.

Herbata z lipy w szklance na spodku, obok stoi słoik miodu i leżą kwiaty lipy. Lipa na stres i przeziębienie.

Jak zbierać lipę?

Znajdź drzewo lipowe rosnące z dala od dróg, najlepiej na terenach wiejskich. Sekatorem obcinaj szczyty gałązek, a potem ręcznie obrywaj kwiatostany, czyli kwiaty wraz z dużą, skórzasto-błoniastą podsadką. Przewieź je do domu w koszu lub w płóciennej torbie.

Nalewka z zielonych orzechów włoskich – sprawdź przepis!

Jak suszyć lipę?

Rozłóż na godzinę na czystym prześcieradle – dzięki temu wszystkie leśne żyjątka, które zamieszkiwały gałązki lipy, będą miały szansę uciec. Jak suszyć lipę? Najlepiej w przewiewnym, ciepłym miejscu (możesz użyć także suszarki do grzybów). Suszone kwiaty lipy włóż do metalowych, zamykanych pojemników lub ciemnych papierowych torebek. Szczelnie zamknij.

Ważne! Lipy nie wolno suszyć na słońcu. Pod wpływem światła słonecznego i wysokiej temperatury traci ona swoje cenne właściwości lecznicze.

Czy wiesz, że…?

  • Z drewna lipowego produkuje się węgiel drzewny (Carbo medicinalis) stosowany podczas biegunki, zatrucia pokarmowego czy nadkwaśności.
  • Lekkie, miękkie i czerwonawe drewno lipowe było ulubionym tworzywem Wita Stwosza. W nim też wyrzeźbił słynny ołtarz w Kościele Mariackim.
  • W miejscowości Milik koło Muszyny (okolice Krynicy Górskiej) znajduje się las lipowy – jest traktowany jako rezerwat przyrody.

Sok z brzozy – naturalny lek na wiosenne przesilenie

Powiązane artykuły