Lipa drobnolistna na katar, kaszel i… stres!

Przyroda po raz kolejny nas zaskakuje - właśnie zakwitły lipy! Koniecznie nazbieraj jak najwięcej lipowych kwiatów. Po wysuszeniu zrób z nich pyszną leczniczą herbatę. Pomoże podczas przeziębienia, a zmęczonym i zestresowanym ukoi nerwy i pozwoli na spokojny sen.

W starożytnym Rzymie lipa (Tilia cordata Mill) była czczona jako drzewo święte, poświęcone bogini miłości Wenerze, a zakochani pisali do siebie listy na wstęgach z łyka lipowego. Słowianie i Germanie wierzyli, że lipa chroni przed piorunami, a dotknięcie jej „wyciąga” choroby. W kulturze chrześcijańskiej lipy traktowano jako drzewa poświęcone Matce Boskiej. Wieszano na nich kapliczki i obrazki, a gałązkami lipowymi i brzozowymi zdobiono domy w Zielone Świątki i Boże Ciało (echo pogańskich zwyczajów – powieszone na progu domostwa gałęzie lipowe miały chronić je przed uderzeniem pioruna). W całej Europie lipy sadzono na pamiątkę zaręczyn i ślubów. W jej cieniu odbywały się sądy i ważne spotkania wiejskiej społeczności, a także powstawały fraszki Jana Kochanowskiego.

Te magiczne, poetyckie i religijne skojarzenia przez wieki przysłaniały lecznicze właściwości lipy. Co prawda w medycynie ludowej używano soku lipowego jako napoju wzmacniającego, a z liści robiono okłady przy chorobach oczu, ale walory terapeutyczne kwiatów – a właściwie kwiatostanów, czyli kwiatów wraz z „motylkami”, farmacja doceniła dopiero w XVII w.

Suszona lipa trafiła do aptek i znalazła powszechne zastosowanie w leczeniu wielu chorób. Wytwarzano także destylat o nazwie „woda lipowa”, o której pisał znany w XVIII w. znakomity botanik, ksiądz Jan Krzysztof Kluk: „kwiaty są pomocne piersiom, i zażywaiom się iak herbata: woda z nich pędzona iest bardzo przyiemna i orzeźwiaiąca”.

Współczesne badania farmakologiczne wykazały, że kwiat lipy (Tiliae flos) jest bogaty w związki lecznicze takie jak flawonoidy (w tej grupie pojawia się bardzo ciekawy i typowy dla tej rośliny związek glikozydoester o nazwie tylirozyd) oraz olejek eteryczny, któremu zawdzięcza swój piękny zapach. Zawiera też niewielkie ilości śluzu, co zauważysz, pijąc lipową herbatkę.

Co leczą napary z lipy?

Herbatki ziołowe z suszonych kwiatostanów lipy mają zastosowanie:

  • napotne – warto je więc pić od razu kiedy pojawią się pierwsze objawy przeziębienia: stan podgorączkowy, kaszel, drapanie w gardle. Żeby wzmocnić działanie naparu, można lipę zaparzyć razem z czarnym bzem – obydwie te rośliny zawierają wzajemnie się uzupełniające lecznicze składniki
  • nieznacznie zmniejszają napięcie mięśni gładkich, pobudzają wydzielanie soków żołądkowych, wzmagają przepływ żółci do dwunastnicy – pomogą więc przy łagodnych problemach żołądkowych i trawiennych
  • moczopędne – warto je pić przy kłopotach z układem moczowym
  • wpływają korzystnie na ośrodkowy układ nerwowy – działają uspokajająco w stanach napięcia i stresu. Lipową herbatę warto też wypić, gdy po wyczerpującej pracy jesteś tak zmęczona, że nie możesz zasnąć

Napary lipowe można też zastosować zewnętrznie w formie okładów, przemywań czy kąpieli. Działają przeciwzapalnie, łagodzą więc podrażnienia i stany zapalne błon śluzowych i skóry. Z tego powodu ekstrakty lipowe są stosowane także w kosmetyce do produkcji kremów czy maseczek do cery tłustej (ściągają i zamykają pory) oraz szamponów – nadają włosom połysk i puszystość.

Jak suszyć lipę?

Znajdź drzewo lipowe rosnące z dala od dróg, najlepiej na terenach wiejskich. Sekatorem obcinaj szczyty gałązek, a potem ręcznie obrywaj kwiatostany, czyli kwiaty wraz z dużą, skórzasto-błoniastą podsadką. Przewieź je do domu w koszu lub w płóciennej torbie. Rozłóż na godzinę na czystym prześcieradle – dzięki temu wszystkie leśne żyjątka, które zamieszkiwały gałązki lipy, będą miały szansę uciec. Następnie ususz kwiaty w przewiewnym, ciepłym miejscu (możesz użyć także suszarki do grzybów), włóż do metalowych, zamykanych pojemników lub ciemnych papierowych torebek. Szczelnie zamknij.

Ważne! Lipy nie wolno suszyć na słońcu. Pod wpływem światła słonecznego i wysokiej temperatury traci ona swoje cenne właściwości lecznicze.

Czy wiesz, że…?

  • Z drewna lipowego produkuje się węgiel drzewny (Carbo medicinalis) stosowany podczas biegunki, zatrucia pokarmowego czy nadkwaśności
  • Lekkie, miękkie i czerwonawe drewno lipowe było ulubionym tworzywem Wita Stwosza. W nim też wyrzeźbił słynny ołtarz w Kościele Mariackim
  • W miejscowości Milik koło Muszyny (okolice Krynicy Górskiej) znajduje się las lipowy – jest traktowany jako rezerwat przyrody
13.02.2019
Sól Epsom to naturalne lekarstwo dostępne jest w większości aptek i sklepów zielarskich. Kosztuje niewiele, za to może zdziałać naprawdę dużo dobrego dla naszego organizmu.  Sprawdź, jak przygotować z niej kąpiele, napoje czy okłady, które złagodzą stres, a także pomogą przy dolegliwościach żołądkowych i problemach skórnych.
13.12.2018
Jak sama nazwa wskazuje, przeziębienie oznacza „złapanie zimna”. Dlatego pierwsze symptomy to z reguły dreszcze, niemożność rozgrzania się i uczucie silnego zimna wewnętrznego. Mówimy, że przemarzliśmy „do kości”. Jeśli zadziałasz szybko, jutr rano obudzisz się zdrowa.
18.03.2019
Skóra dzieli nas od świata zewnętrznego, a zarazem nas z nim łączy. Gdy zaczyna chorować, zagrożone staje się nasze zdrowie. Można ją jednak wzmocnić i wyleczyć dzięki lekom roślinnym.
20.06.2018
Nie wszystko jest takie, jakie się wydaje. Myślisz, że kupujesz cukier waniliowy, a tymczasem przynosisz do domu cukier z… syntetyczną waniliną. Chcesz posmarować kanapkę masłem, a ląduje na niej tłuszczowy miks z utwardzonymi olejami roślinnymi. Czy producenci żywności nas oszukują? Nie. Wszystko jest napisane na opakowaniach – trzeba tylko być uważnym i dokładnie czytać etykiety!
22.09.2018
Czy wiesz, że śliwki, jako jedne z nielicznych owoców są tak bogatym źródłem serotoniny, czyli hormonu szczęścia, a także innych substancji kojących nerwy i poprawiających samopoczucie? Jeśli więc dopadła cię jesienna chandra, koniecznie sięgnij po pyszne węgierki czy renklody.
28.08.2018
Z całych jabłek lub resztek po obieraniu i wycinaniu gniazd nasiennych można zrobić domowy ocet jabłkowy. Ma złocisty kolor, jabłkowy zapach i wiele właściwości prozdrowotnych. Konsultacja Alicja Kalińska, dietetyk, doradca żywieniowy, dyrektor, Centrum Dietetycznego SetPoint.