Strona główna Zdrowe odżywianie Sok z brzozy – właściwości i zastosowanie

Sok z brzozy – właściwości i zastosowanie

autor: Dorota Mirska-Królikowska Data publikacji: Data aktualizacji:
Data publikacji: Data aktualizacji:

Dla Prasłowian sok z brzozy był symbolem budzącego się życia. Wiosną stosowano go jako środek wzmacniający i regenerujący organizm po zimie. Przez lata zapomniany, dziś wraca do łask. Staje się modny w Europie, USA, Kanadzie, a nawet w Chinach i traktowany jest jako skuteczne remedium na wiosenne osłabienie organizmu. Pytamy eksperta, dr. n. farm. Jerzego Jambora, czy sok z brzozy naprawdę ma wzmacniające właściwości i warto go pić?

Strona główna Zdrowe odżywianie Sok z brzozy – właściwości i zastosowanie
Sok z brzozy - właściwośći lecznicze i zastosowanie. Sok brzozowy na wiosenne przesilenie w szklance i dzbanku na białej drewnianej tacce.

Sok z brzozy – czym jest?

Sok brzozowy świeży (Succus Betulae recens), nazywany jest też sokiem bzowym, bzowiną lub oskołą. Jest to płyn wypływający wczesną wiosną po nacięciu pnia brzozy. Ma delikatny, słodkawo-kwaskowy posmak, subtelny, orzeźwiający zapach. W medycynie ludowej stosowany był od wieków, szczególnie na Wschodzie, jako środek „pędzący mocz, pomocny na kamień, uspokajający boleści”.

Uważany był też za cudowny napój dający siłę i urodę. Na kresach wschodnich wytwarzano z niego również musujący, słodki napój alkoholowy zwany brzozownikiem. W tradycyjnym ziołolecznictwie uważany jest za środek usuwający szkodliwe produkty przemiany materii i „czyszczący krew”. A jak właściwości soku z brzozy oceniają współcześni farmaceuci?

Sok z brzozy - właściwości

Sok z brzozy – właściwości

Po zbadaniu składu oskoły okazało się, że składa się ona w 95 procentach z wody, ale zawiera:

  • liczne cukry proste (m.in. ksylitol)
  • kwasy organiczne (jabłkowy i cytrynowy)
  • sole mineralne (sole potasu, cynku, manganu, fosforu, wapnia, żelaza i miedzi)
  • aminokwasy
  • niewielkie ilości witamin: C i z grupy B

Rzeczywiście więc sok z brzozy jest znakomitym, naturalnym środkiem wzmacniającym organizm. Fitoterapeuci polecają picie odżywczego soku z brzozy również rekonwalescentom i osobom w podeszłym wieku. Co więcej okazało się, że sok z brzozy wykazuje także działanie moczopędne. Może być stosowany pomocniczo w przewlekłych chorobach dróg moczowych. Jest także skutecznym środkiem zapobiegającym kamicy moczowej, zapaleniu nerek i pęcherza.

Sok z brzozy nie tylko wzmacnia organizm, ale pomaga mu się oczyścić z toksyn – jest więc świetnym sprzymierzeńcem wiosennego detoksu.

Ważne! W aptekach dostępny jest też sok ze świeżych liści brzozy (Succus Betulae). Zalecany jest jako środek łagodnie moczopędny i słabo napotny, pomocniczo w chorobie reumatycznej. Nie jest to jednak to samo co sok brzozowy świeży (Succus Betulae recens).

Zjedz sobie las, czyli które drzewa są jadalne?

Jak i kiedy zbierać sok z brzozy?

Wczesną wiosną, jeszcze zanim drzewo się zazieleni, należy wywiercić w pniu co najmniej 10-letniej brzozy głęboki otwór, wbić weń rurkę lub rynienkę i podstawić pod nią naczynie. Z dużego 20-30 letniego drzewa można zebrać (bez szkody dla brzozy!) ok. 3-4 litrów soku z brzozy. Następnie miejsce po otworze w pniu zabija się kołkiem. Można je też dodatkowo posmarować pastą ogrodniczą.

Ważne! Sok brzozowy można zbierać wyłącznie z drzew rosnących w czystych ekologicznie rejonach. Brzoza nie powinna też stać w pobliżu pól nawożonych sztucznymi nawozami i opryskiwanych pestycydami. Wówczas szkodliwe substancje, które dostały się do gleby, znajdą się także w soku…

Najbezpieczniej jest kupić w sklepach ze zdrową żywnością sok z odpowiednimi certyfikatami potwierdzającymi jego czystość i bezpieczeństwo. Można dostać także oskołę wzbogaconą naturalnymi sokami z ziół (sprawdź: kiedy i jak zbierać zioła) czy owoców np. z mięty czy maliny – dzięki temu płyn zyskuje bardziej charakterystyczny, konkretny smak oraz dodatkowo walory lecznicze.

Sok z brzozy – przechowywanie

Sok z brzozy można przechowywać w lodówce 4-5 dni.

Dowiedz się, jak zrobić sok z pokrzywy.

Jak i kiedy zbierać sok z brzozy?

Jak przeprowadzić kurację wzmacniającą sokiem brzozowym?

W przypadku wiosennego osłabienia organizmu zaleca się pić 4 razy dziennie po 1/2 szklanki soku z brzozy między posiłkami, a po 5-7 dniach 3 razy dziennie po jednej szklance. Ogólnie powinno się wypić ok. 15 litrów soku z brzozy. Kuracja będzie jeszcze skuteczniejsza, jeśli dodasz do soku trochę miodu. Poprawi to także smak napoju.

Sok z brzozy – zastosowanie zewnętrzne

Sok brzozowy może być także stosowany zewnętrznie do obmywań i okładów w niektórych schorzeniach skórnych – uważany jest np. za dobry środek w leczeniu trądziku oraz przebarwień skóry. Można zastosować go także jako leczniczą płukankę do włosów skuteczną przy łupieżu i wypadaniu włosów.

W przypadku takiej kuracji najlepiej jest po umyciu włosów szamponem wcierać oskołę w skórę głowy. Sok z brzozy wchodzi także w skład niektórych odżywczych płynów do włosów. Nie jest jednak składnikiem słynnej „wody brzozowej”, która jest zwykłym etanolowo-wodnym roztworem ekstraktu z liści brzozy.

Uwaga! Istnieje wiele mitów mówiących o niezwykłych właściwościach leczniczych soku z brzozy. Niektóre zielarskie publikacje przedstawiają go nawet jako lek przeciwnowotworowy. Nie jest to żaden „cudowny eliksir”, nie leczy on chorób nowotworowych, ani innych ciężkich schorzeń.