Sok z brzozy – naturalny lek na wiosenne przesilenie

Dla Prasłowian sok z brzozy był symbolem budzącego się życia. Wiosną stosowano go jako środek wzmacniający i regenerujący organizm po zimie. Przez lata zapomniany, dziś wraca do łask. Staje się modny w Europie, USA, Kanadzie, a nawet w Chinach i traktowany jest jako skuteczne remedium na wiosenne osłabienie organizmu. Pytamy eksperta, dr. n. farm. Jerzego Jambora, czy sok z brzozy naprawdę ma wzmacniające właściwości i warto go pić?
Sok z brzozy

Sok z brzozy – na co pomaga?

Sok brzozowy świeży (Succus Betulae recens), nazywany jest też sokiem bzowym, bzowiną lub oskołą. Jest to płyn wypływający wczesną wiosną po nacięciu pnia brzozy. Ma delikatny, słodkawo-kwaskowy posmak, subtelny, orzeźwiający zapach. W medycynie ludowej stosowany był od wieków, szczególnie na Wschodzie, jako środek „pędzący mocz, pomocny na kamień, uspokajający boleści”. Uważany był też za cudowny napój dający siłę i urodę. Na kresach wschodnich wytwarzano z niego również musujący, słodki napój alkoholowy zwany brzozownikiem. W tradycyjnym ziołolecznictwie uważany jest za środek usuwający szkodliwe produkty przemiany materii i „czyszczący krew”. A jak właściwości soku z brzozy oceniają współcześni farmaceuci?

Po zbadaniu składu oskoły okazało się, że składa się ona w 95 procentach z wody, ale zawiera liczne cukry proste (m.in. ksylitol), kwasy organiczne (jabłkowy i cytrynowy), sole mineralne (sole potasu, cynku, manganu, fosforu, wapnia, żelaza i miedzi), aminokwasy a także niewielkie ilości witamin: C i z grupy B.

Sok z brzozy - na co pomaga?

Rzeczywiście jest więc znakomitym, naturalnym środkiem wzmacniającym organizm. Fitoterapeuci polecają picie odżywczego soku z brzozy również rekonwalescentom i osobom w podeszłym wieku. Co więcej okazało się, że wykazuje on także działanie moczopędne. Może być stosowany pomocniczo w przewlekłych chorobach dróg moczowych. Jest także skutecznym środkiem zapobiegającym kamicy moczowej, zapaleniu nerek i pęcherza.

Sok z brzozy nie tylko wzmacnia organizm, ale pomaga mu się oczyścić z toksyn – jest więc świetnym sprzymierzeńcem wiosennego detoksu.

Ważne! W aptekach dostępny jest też sok ze świeżych liści brzozy (Succus Betulae). Zalecany jest jako środek łagodnie moczopędny i słabo napotny, pomocniczo w chorobie reumatycznej. Nie jest to jednak to samo co sok brzozowy świeży (Succus Betulae recens).

Jak i kiedy zbierać sok z brzozy?

Wczesną wiosną, jeszcze zanim drzewo się zazieleni, należy wywiercić w pniu co najmniej 10-letniego drzewa głęboki otwór, wbić weń rurkę lub rynienkę i podstawić pod nią naczynie. Z dużego 20-30 letniego drzewa można zebrać (bez szkody dla brzozy!) ok. 3-4 litrów soku. Płyn można przechowywać w lodówce 4-5 dni. Następnie miejsce po otworze w pniu zabija się kołkiem. Można je też dodatkowo posmarować pastą ogrodniczą.

Jak i kiedy zbierać sok z brzozy?

Ważne! Sok brzozowy można zbierać wyłącznie z drzew rosnących w czystych ekologicznie rejonach. Brzoza nie powinna też stać w pobliżu pól nawożonych sztucznymi nawozami i opryskiwanych pestycydami. Wówczas szkodliwe substancje, które dostały się do gleby, znajdą się także w soku… Najbezpieczniej jest kupić w sklepach ze zdrową żywnością sok z odpowiednimi certyfikatami potwierdzającymi jego czystość i bezpieczeństwo. Można dostać także oskołę wzbogaconą naturalnymi sokami z ziół czy owoców np. z mięty czy maliny – dzięki temu płyn zyskuje bardziej charakterystyczny, konkretny smak oraz dodatkowo walory lecznicze.

Dowiedz się, jak zrobić sok z pokrzywy.

Jak przeprowadzić brzozową kurację wzmacniającą?

W przypadku wiosennego osłabienia organizmu zaleca się pić 4 razy dziennie po 1/2 szklanki soku między posiłkami, a po 5-7 dniach 3 razy dziennie po jednej szklance. Ogólnie powinno się wypić ok. 15 litrów soku. Kuracja będzie jeszcze skuteczniejsza, jeśli dodasz do soku trochę miodu. Poprawi to także smak napoju.

Sok z brzozy leczy skórę

Sok brzozowy może być także stosowany zewnętrznie do obmywań i okładów w niektórych schorzeniach skórnych – uważany jest np. za dobry środek w leczeniu trądziku oraz przebarwień skóry. Można zastosować go także jako leczniczą płukankę do włosów skuteczną przy łupieżu i wypadaniu włosów. W przypadku takiej kuracji najlepiej jest po umyciu włosów szamponem wcierać oskołę w skórę głowy. Sok ten wchodzi także w skład niektórych odżywczych płynów do włosów. Nie jest jednak składnikiem słynnej „Wody brzozowej”, która jest zwykłym etanolowo-wodnym roztworem ekstraktu z liści brzozy.

Sok z brzozy - właściwości

Uwaga! Istnieje wiele mitów mówiących o niezwykłych właściwościach leczniczych soku z brzozy. Niektóre zielarskie publikacje przedstawiają go nawet jako lek przeciwnowotworowy. Nie jest to żaden „cudowny eliksir”, nie leczy on chorób nowotworowych, ani innych ciężkich schorzeń.

23.05.2019
Gdy w ogrodzie zaczynają pojawiać się pierwsze nowalijki, kolorowo robi się także na naszych stołach. Najbardziej popularny jest wówczas klasyczny wiosenny twarożek z rzodkiewką i szczypiorkiem,  jajecznica ze szczypiorkiem, szparagi i botwinka. Ale nowalijki świetnie sprawdzają się także w innych kompozycjach, które dbają o urodę, pomagają utrzymać w ryzach cholesterol, cukier, schudnąć oraz oczyścić organizm […]
29.05.2019
Chrupie, jest pikantna i pyszna. Jest zapowiedzią wiosenne warzywnego zawrotu głowy, który rozpocznie się na dobre w czerwcu i lipcu. Ale oprócz swoich zalet smakowych, rzodkiewka jest też bardzo zdrowa. Oto 3 powody dla których warto jeść ją codziennie.
21.05.2019
Natkę pietruszki warto włączyć do codziennego menu – to prawdziwa bomba witamin, przeciwutleniaczy, a także źródło żelaza.
26.07.2018
My, Polki jesteśmy rekordzistkami w podawaniu dzieciom preparatów „pomocniczych” – żelki z witaminami, oranżada z magnezem, syropy wzmacniające sprzedają się znakomicie. Lubimy wierzyć, że skoro kupujemy je w aptece, to przecież muszą mieć lecznicze właściwości. Oj, nie muszą! Oto 9 powodów, dla których suplement dla dziecka lepiej odłożyć z powrotem na półkę.
14.09.2018
W gabinecie medycyny chińskiej usłyszymy czasem zalecenia, które wydają się nam pozostawać w sprzeczności z tym, co znamy i stosujemy od dzieciństwa. Warto wiedzieć, na czym opierają się takie wskazówki i jak tłumaczy je starożytna mądrość Wschodu.
23.05.2019
Choć takie zalecenie brzmi jak rada przesądnej teściowej, to jednak ma swoje naukowe uzasadnienie.