Dieta w chorobie Hashimoto

Choroba Hashimoto po raz pierwszy zdiagnozowana została przeszło 100 lat temu. Mimo to nadal w wielu przypadkach trudno jest ją leczyć, a zalecenia dotyczące żywienia pozostawiają wiele pytań bez jasnych odpowiedzi. Dowiedz się, czy zastosowanie odpowiedniej diety w chorobie Hashimoto faktycznie się sprawdza.
Dieta w chorobie Hashimoto.

Hashimoto – choroba naszych czasów

Choroba Hashimoto jest to przewlekłe, limfocytowe zapalenie gruczołu tarczowego. Jest to choroba o podłożu autoimmunologicznym tak jak łuszczyca, celiakia czy reumatoidalne zapalenie stawów. Jest to jedna z najczęściej diagnozowanych jednostek chorobowych tarczycy. Częściej diagnozowana u kobiet (choruje na nią około 5% dorosłych kobiet polskiej populacji oraz 1% mężczyzn), wzrost zachorowania obserwowany jest u osób po 60. roku życia. Jest to choroba przewlekła, która może prowadzić do stopniowego uszkodzenia, a przez to upośledzenia funkcji tarczycy.

Przebieg jak również objawy choroby mogą być bardzo różne. Należy bardzo mocno zaznaczyć, że każdy przypadek powinien być rozpatrywany indywidualnie, gdyż część zaleceń lub schemat leczenia nie musi być odpowiedni dla wszystkich pacjentów. Literatura podaje najczęstsze występowanie takich objawów choroby Hashimoto jak: zmęczenie i senność, depresja, ciągłe uczucie zimna, zaparcia. Bardzo często pacjenci zauważają problem wzrostu masy ciała oraz pojawienie się obrzęków całego ciała. Objawem zauważalnym przez pacjentów jest również jakość skóry, która może zacząć się łuszczyć, staje się sucha, widać znaczną łamliwość włosów i ich wypadanie. Oczywiście nasilenie objawów i ich rodzaj może być inny zależnie od przypadku, bardzo często choroba ta przebiega bezobjawowo, stopniowo doprowadzając do uszkodzenia gruczołu tarczowego.

Choroba Hashimoto

Choroba Hashimoto – od czego zacząć?

Wyżej wymienione objawy, mogą jedynie zasugerować występowanie choroby. Gdy obserwujemy je w swoim organizmie powinniśmy rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego – omówienia z nim występowania niepokojących objawów. Najprawdopodobniej lekarz zleci wykonanie badania TSH. Przy nieprawidłowym wyniku dalszą diagnostyką powinien zająć się lekarz endokrynolog, który zleci dodatkowe, specjalistyczne badania hormonalne lub obrazowe. W niedoczynności tarczycy jawnej najprawdopodobniej zwiększonemu stężeniu TSH towarzyszyć będzie obniżony poziom wolnej T4. W niedoczynności utajonej zwiększonemu poziomowi TSH towarzyszy prawidłowe stężenie wolnego T4. Oznaczenie przeciwciał przeciwtarczycowych w surowicy anty-TPO lub anty-TG jest typowe dla choroby Hashimoto.

Jak leczyć Hashimoto?

Leczenie choroby Hashimoto opiera się na przyjmowaniu przez pacjentów lewotyroksyny – pełniącej funkcję syntetycznego, brakującego hormonu tarczycy. Lek ten należy zażywać regularnie, najlepiej, w godzinach porannych na czczo najlepiej na pół godziny przed posiłkiem. Z wypiciem kawy i herbaty, powinno się odczekać przynajmniej 1,5-2 h po przyjęciu leku. Pamiętajmy, że leki należy przyjmować również w odstępie czasowym od suplementów diety – najlepiej przyjąć je do następnego dużego posiłku lub kolacji. Leki, które mogą obniżyć wchłanianie i wykorzystanie lewotyroksyny to między innymi preparaty zawierające glin: leki zobojętniające np. stosowane w refluksie żołądkowo-przełykowym. Wpływać na wchłanialność może także soja i jej produkty  spożywane w dużych ilościach i w towarzystwie leków. Leczenie zawsze powinien kontrolować lekarz i zawsze od niego zależy dawka leku jaka jest stosowana – możliwe, że zostanie ona zmodyfikowana w czasie leczenia zależnie do wyników badań pacjenta.

Co jeść przy Hashimoto?

Niezwykle istotny w leczeniu choroby Hashimoto jest indywidualnie zaplanowany sposób żywienia. Niestety, nie ma dokładnego potwierdzenia randomizowanymi badaniami naukowymi, iż stosowanie diety bezglutenowej oraz bezmlecznej, jest formą dietoterapii tego schorzenia. Należy indywidualnie dobierać produkty wskazane przy Hashimoto w diecie pacjenta zależnie od tego, które z nich są tolerowane oraz preferowane.

Hashimoto - dieta przy chorobach tarczycy.

Dieta w chorobie Hashimoto

  1. Dieta w chorobie Hashimoto musi być dietą pełnowartościową. Dostarczać ma więc wszystkich składników odżywczych- głównych a więc białek, tłuszczy i węglowodanów jak również witamin oraz składników mineralnych. Podaż białka w diecie powinna być na poziomie 15-25% zapotrzebowania energetycznego diety, tłuszczy- 25-30% a węglowodanów o niskim Indeksie Glikemicznym- do 55% pokrycia zapotrzebowania energetycznego
  2. Istotna jest częstotliwość spożycia posiłków – najlepiej opierać jadłospis na 4-5 porcjach w ciągu dnia. Ważna jest pora spożycia posiłków, najlepiej aby były spożywane one w odpowiednich odstępach czasowych nie przedłużając ich o ponad 3 h.
  3. Zaleca się zwiększenie spożycia produktów zawierających białko, gdyż spełnia ono funkcję budulcową, tworząc hormony tarczycy, zwłaszcza tyrozynę. Dostarczyć możemy je z produktami takimi jak nabiał, drób, mięso czy jaja (źródła białka pełnowartościowego) oraz rośliny i nasiona roślin strączkowych (białko niepełnowartościowe).
  4. Nabiał. Należy rozważyć wykluczenie lub ograniczenie z diety pacjenta produktów mlecznych, które przez pacjentów z chorobą Hashimoto mogą być gorzej tolerowane. Warto wziąć też pod uwagę produkty bez laktozy ze względu na to że mogą być one lepiej tolerowane niż te zawierające laktozę. Część z pacjentów, czuje się znacznie lepiej po wykluczeniu produktów nabiałowych z diety. Jednak nie powinno być to regułą. Wykluczenie produktu powinno być spowodowane brakiem jego tolerancji w organizmie pacjenta z chorobą Hashimoto.
  5. Pacjenci powinni również zwrócić uwagę na stosowanie w diecie produktów o obniżonym indeksie glikemicznym. Dieta obfitować powinna w warzywa i owoce. Wybór produktów o niskim indeksie glikemicznym pozwoli na utrzymanie poziomu glukozy we krwi na odpowiednim poziomie. Choroba Hashimoto ze względu na to że jest chorobą autoimmunologiczną może wpływać też na zwiększone ryzyko występowania insulinooporności.
  6. Jak wskazują niektóre wyniki badań, stosowanie diety bezglutenowej u pacjentów z chorobą Hashimoto może przynieść korzystne efekty. Jednak należy zwrócić szczególną uwagę na rodzaj produktów w diecie, które stosujemy opierając się bardziej na tych, które naturalnie nie zawierają glutenu jak gryka, sorgo, amarantus, ryż i wiele innych, zważywszy na fakt dużej ilości dodatków do żywności, która znajduje się w produktach bezglutenowych przetworzonych – na myśli mam tu pieczywo, wyroby cukiernicze itp. Ograniczenie glutenu nie powinno być również zalecane gdy pacjent dobrze czuje się po spożyciu produktów zawierających to białko, a dodatkowo badania laboratoryjne nie wskazują na konieczność eliminacji tego składnika z diety. Przy podejrzeniu alergii na białko glutenu lekarz zlecić może badanie obrazowe z pobraniem wycinka jelita w celu dokładniejszej diagnostyki. Dieta bezglutenowa powinna być bezwzględnie stosowana gdy u pacjenta zostanie zdiagnozowana celiakia. Wielu dietetyków odradza stosowanie produktów zawierających gluten w diecie. Warto jest skonsultować to z lekarzem oraz sprawdzić tolerancję swojego organizmu na produkty zawierające to białko. Możliwe, że całkowite wykluczenie produktów glutenowych nie będzie konieczne. Faktem jest, że celiakia to choroba o podłożu autoimmunologicznym i że może być związana z chorobą Hashimoto tworząc krąg przyczynowo skutkowy.
  7. Selen oraz cynk. Niezwykle istotne jest odpowiednie spożycie niektórych składników mineralnych i odżywczych. Zwraca uwagę prawidłowa zawartość w diecie selenu, cynku, jodu czy witaminy D. Cynk oraz selen są składnikami niezbędnymi w procesie syntezy hormonów tarczycy. Prace dotyczące choroby Hashimoto sugerują obniżenie poziomu w surowicy tych składników. Dodatkowo selen obniża liczbę przeciwciał „przeciw-tarczycowych”. Dobrym źródłem cynku jest: wołowina, pestki dyni, kasza gryczana i jaglana, zarodki pszenne, rośliny strączkowe czy mleko ostrygi i skorupiaki, selenu zaś – jajka, kurczak, wołowina, tuńczyk, sardynki, wieprzowina, orzechy brazylijskie. Na ostatni z wymienionych produktów warto zwrócić uwagę, gdyż możemy „niechcący” zostać oszukani. Dlaczego? Gdyż orzechy brazylijskie mogą nie pochodzić z Brazylii, a Boliwii i jest to częstsza sytuacja. Jak wskazały niektóre analizy zawartość w nich selenu może być bardzo różna, więc istotne jest spożycie również innych produktów dostarczających tego składnika. Uwaga! Możliwe jest przy nadmiernym spożyciu lub suplementacji selenu przekroczenie zalecanego poziomu spożycia, a nadmiar może wywrzeć toksyczny wpływ na organizm.
  8. Przez fortyfikowanie żywności jodem, małe jest prawdopodobieństwo niedoborów. Zbyt wysokie wartości mogą powodować niedoczynność tarczycy. Pamiętajmy, że jod buduje hormony tarczycy i przy ich niedoborach jest to wręcz pierwiastek niezbędny. Oprócz soli fortyfikowanej dobrym źródłem jodu są ryby jak dorsz, makrela czy też małże oraz ostrygi.

    Więcej o jodzie dowiesz się TUTAJ.

  9. Wielu pacjentów dobrze czuje się na diecie wegetariańskiej lub wegańskiej, jednak należy kontrolować zawartość w diecie produktów zawierających białko oraz witamin i składników mineralnych. Koniecznym może być również włączenie suplementacji np. witaminy B12 która naturalnie nie występuje w roślinach czy też witaminy D3.
  10. Pacjenci chorujący na Hashimoto powinni unikać w swojej diecie produktów, które mogą wpływać na funkcję tarczycy w sposób niekorzystny. Mowa o produktach zawierających goitrogeny, siarkocyjaninę i hemoglutyniny, a więc substancje, które mogą zaburzać produkcję hormonów tarczycy. Produkty, które zawierają goitrogeny to na przykład kapusta, brokuły, kalafior. Warto zwrócić uwagę na ilość produktów, które są spożywane, oraz rodzaj obróbki termicznej, która może obniżać (o ponad 30%) zawartość w nich tych substancji. Nasiona roślin strączkowych powinny być ograniczone w początkowej fazie choroby, gdy nie są odpowiednio ustabilizowane poziomy hormonów tarczycy. W diecie pacjentów z ustabilizowaną chorobą nie zaleca się całkowitego wykluczenia tych produktów z diety – dopuszcza się spożycie ok 100- 150 g strączków dziennie.
  11. Ze względu na liczne niedobory pokarmowe oraz współistniejące choroby odpowiednia dieta przy niedoczynności tarczycy spowalnia proces zapalny, usprawnia stosowanie farmakoterapii oraz korzystnie wpływa na samopoczucie pacjenta.

 

Piśmiennictwo:

  1. Schreiber FS, Ziob T, Vieth M, Elsbernd H. Atypical celiac disease in a patient with type 1 diabetes mellitus and Hashimoto’s thyreoiditis Dtsch Med Wochenschr. 2011 Jan;136(3):82-5.
  2. Kawicka A., Regulska-Ilow B., Metabolic disorders and nutritional status in autoimmune thyroid diseases, „Postepy Hig Med Dosw” (Online) Jan 2, 69, 2015, 80−90.
  3. Latif S, Jamal A, Memon I, Yasmeen S, Tresa V, Shaikh S. Multiple autoimmune syndrome: Hashimoto’s thyroiditis, coeliac disease and systemic lupus erythematosus (SLE). J Pak Med Assoc. 2010 Oct;60(10):863-5.
  4. Van de Ven A.C., Netea-Maier R.T., Ross H.A., Longitudinal trends in thyroid function in relation to iodine intake: ongoing changes of thyroid function despite adequate current iodine status, „Eur J Endocrinol.” 22, 170(1), 2013, 49−54.
  5. Zimmermann M.B., Köhrle J., The Impact of Iron and Selenium Deficiencies on Iodine and Thyroid metabolism: Biochemistry and Relevance to Public Health, „Thyroid” 12(10), 2002, 867−878.
  6. Asik M, Gunes F, Binnetoglu E, Eroglu M, Bozkurt N, Sen H, Akbal E, Bakar C, Beyazit Y, Ukinc K. Decrease in TSH levels after lactose restriction in Hashimoto’s thyroiditis patients with lactose intolerance. Endocrine. 2014 Jun;46(2):279-84.
  7. Messina M., Redmond G., Effects of soy protein and soybean isoflavones on thyroid function in healthy adults and hypothyroid patients: a review of the relevant literature, „Thyroid” 16(3), 2006, 249−258.
  8. Zubarik R., Ganguly E., Nathan M. i wsp., Celiac disease detection in hypothyroid patients requiring elevated thyroid supplementation: A prospective cohort study, „Eur J Intern Med.” 27, 2015, 825–829.
  9. Virili C1, Bassotti G, Santaguida MG, Iuorio R, Del Duca SC, Mercuri V, Picarelli A, Gargiulo P, Gargano L, Centanni M. Atypical celiac disease as cause of increased need for thyroxine: a systematic study. J Clin Endocrinol Metab. 2012 Mar;97(3):E419-22.
  10. Mazokopakis EE1, Papadomanolaki MG, Tsekouras KC, Evangelopoulos AD, Kotsiris DA, Tzortzinis AA. Is vitamin D related to pathogenesis and treatment of Hashimoto’s thyroiditis? Hell J Nucl Med. 2015 Sep-Dec;18(3):222-7.
  11. Tonstad S., Nathan E., Oda K., Vegan diets and hypothyroidism, „Nutrients” 20, 5(11), 2013, 4642− 4652.
07.02.2019
Szukając informacji na temat różnych naturalnych metod leczenia, napotykamy się bardzo często na termin „medycyna holistyczna”. Nie każdy jednak zdaje sobie dokładnie sprawę, cóż to naprawdę znaczy. Mamy mgliste pojęcie o holizmie, jako całościowym spojrzeniu na pewne aspekty, lecz w jaki sposób może to dotyczyć medycyny?
27.02.2019
Według irydologów, niemal wszystkie schorzenia, jakie trapią organizm można zobaczyć w tęczówce, gałce ocznej czy źrenicy! Ale także lekarz okulista, czyli specjalista medycyny zdecydowanie konwencjonalnej, podczas rutynowego badania może zauważyć pewne niepokojące objawy, które są ściśle związane z procesami chorobowymi dotyczącymi całego organizmu. Sprawdź, jakie schorzenia można wykryć u okulisty, albo samodzielnie… patrząc sobie uważnie […]
06.02.2019
Gdyby to było takie proste, to nie byłoby ponad miliona Polaków, którzy chorują, ale jeszcze o tym nie wiedzą. Cukrzyca typu 2, nazywana czasem cichym zabójcą, może rozwijać się przez całe lata niezauważona. Niestety w tym czasie czyni w organizmie prawdziwe spustoszenie. Podpowiadamy, jakie objawy powinny wzbudzić niepokój i skłonić do wizyty u lekarza diabetologa.
21.03.2019
Skóra kobiety w ciąży pod wpływem zwiększonej produkcji estrogenów w organizmie staje się bardziej wrażliwa, podatna na podrażnienia, czasami cera z suchej zmienia rodzaj na tłustą (lub odwrotnie), pojawiają się wypryski. Jak więc ją pielęgnować bezpiecznie? Mówi Joanna Hołuj właścicielka manufaktury IOSSI produkującej kosmetyki naturalne. Cały wywiad z Joanną przeczytacie w książce „CUDowne 9 miesięcy”, […]
15.06.2018
Najnowsze badania nie pozostawiają wątpliwości: nasze zdrowie, odporność i dobre samopoczucie – także psychiczne – zależą od tego czy nasza mikroflora jelitowa znajduje się w równowadze. Jeśli przyjaznych bakterii zaczyna nam brakować, zaczynamy chorować. Dowiedz się, jak przywrócić równowagę jelitową i wrócić do zdrowia.
24.07.2018
Kwaśny kuzyn porzeczki, zwany winogronem północy to samo zdrowie. Poprawia apetyt, reguluje trawienie, dba o serce, odtruwa organizm oraz koi nerwy. Odkryj agrest na nowo!