Pigwa uważana jest za alternatywę cytryny, stąd jej określenie „polska cytryna”. Nazywana jest także „rajskim jabłkiem” lub „złotym jabłkiem”, co z kolei odnosi się do opowieści mitologicznych, w których Parys obdarował Afrodytę właśnie pigwą. To w zasadzie nie powinno dziwić, bo pigwa w starożytności była powszechnie uprawiana w basenie Morza Śródziemnego.
Przyjmuje się, że pigwa pochodzi z Azji Mniejszej, najprawdopodobniej z Kaukazu. Obecnie największe jej uprawy są w Turcji i Chinach. Coraz popularniejsza jest w polskich ogródkach.
Owoce pigwy dojrzewają od września do końca października. Warto je jednak – podobnie jak aronię – zbierać jak najpóźniej. Będą pełne smaku i aromatu. Po zerwaniu trzeba przechowywać je w chłodzie i układać ostrożnie, by nie obijały się o siebie, bo to sprzyja ich psuciu.
Wyrazisty, cierpki, bardzo kwaśny smak pigwy nie każdemu pasuje. Ale już przetwory z pigwy mają sporą rzeszę kulinarnych zwolenników, zwłaszcza wśród tych, którzy cenią sobie produkty o właściwościach prozdrowotnych pigwy.
Spis treści
Na co pomaga sok z pigwy
Sok z pigwy można traktować jako produkt kulinarny, który wzbogaca smak napojów i potraw na słono i słodko. Surową pigwę można dodawać do herbaty zamiast cytryny. To w zasadzie najczęstsze zastosowanie pigwy w naszych domach. Z pigwy można przygotować też dżemy, konfitury, galaretki i soki. Te przetwory świetnie komponują się z daniami mięsnymi, na przykład pieczonym indykiem. Podkręcają też smak serów i wędlin.
Pigwa powinna więc jak najczęściej gościć w naszej kuchni. Ale nie tylko. Warto znaleźć dla niej stałe miejsce także w domowej apteczce. Owoce pigwy zawierają sporo witaminy C – w 100 g jest jej 15 mg. Obfitują także w witaminy z grupy B (B1, B2, B3, B6 i B9), witaminę A, jak również w pierwiastki, takie jak wapń, fosfor, magnez, potas i żelazo.
Sok z pigwy na przeziębienie i grypę
Regularne picie soku z pigwy, na przykład dodawanie go do herbaty każdego dnia, wzmacnia odporność i chroni przed infekcjami. To zasługa m.in. dużej zawartości witaminy C. Warto wykorzystać to w sezonie przeziębień i grypy. A gdy jednak zachorujemy, sok z pigwy złagodzi kaszel. Poza tym pigwa, dzięki zawartości witamin z grupy B, które wpływają na prawidłową pracę układu nerwowego, ma również działanie uspokajające i wyciszające. A – jak wiadomo – spokojny sen sprzyja szybszemu wyzdrowieniu.
Sok z pigwy a układ pokarmowy
Zawarte w pigwie taniny (garbniki) regulują pracę żołądka i jelit, wspomagają funkcjonowanie wątroby, dlatego pigwa polecana jest osobom, które z powodu choroby przewlekłej przyjmują regularnie leki, jak również osobom, które często piją alkohol. Garbniki działają także ściągająco na błony śluzowe, co pomaga skrócić czas biegunki.
Owoce pigwy, zwłaszcza te nie w pełni dojrzałe, jeszcze zielone, zawierają sporo pektyn. Usprawniają one oczyszczanie organizmu, usuwanie toksyn oraz metali ciężkich. Do tego ograniczają wchłanianie glukozy w jelicie cienkim, co jest korzystne dla cukrzyków. Zresztą cukrzycy docenią jeszcze jedną właściwość owoców pigwy. Otóż mają one niski indeks glikemiczny (IG 35).
Z kolei rodzice niejadków powinni przemycać sok z pigwy w napojach swoich dzieci. Pobudza on bowiem apetyt.
Sok z pigwy jako przeciwutleniacz
Pigwa obfituje w witaminę C oraz polifenole, które są silnymi przeciwutleniaczami. Oznacza to, że regularne spożywanie soku z pigwy sprzyja zwalczaniu wolnych rodników. Wolne rodniki uszkadzają komórki organizmu, są odpowiedzialne za procesy starzenia się oraz za rozwój chorób, w tym nowotworów. Naukowcy zaobserwowali, że podczas produkcji soku ze skórki pigwy wydziela się spora ilość ekstraktu fenolowego mającego właściwości antyoksydacyjne.
Sok z pigwy – przeciwwskazania
Pigwa jest bezpiecznym owocem w zasadzie dla każdego, jedynie z wyjątkiem osób, które mają nadwrażliwe jelita. Natomiast sok, który zawiera dużą ilość cukru, nie służy cukrzykom.
Trzeba też pamiętać, by przed przygotowaniem soku usunąć z pigwy gniazda nasienne. Pestki pigwy – jak wielu innych owoców – zawierają amigdalinę, która w przewodzie pokarmowym może przekształcić się w toksyczny cyjanowodór. Ale spokojnie, niewielka ilość nam nie zaszkodzi.
Jak zrobić sok z pigwy na zimę? Przepis
Owoce, z których zamierzamy przygotować sok, nie muszą być idealnie gładkie. Jeśli bierzemy je z własnej uprawy bądź kupujemy na bazarku, mogą mieć spękania od strony szypułki, a nawet na całym owocu. To dość częste i zwykle świadczy o tym, że w okresie wegetacji panowała zmienna pogoda – susza przeplatała się z intensywnymi opadami. Do przetwarzania nie nadają się jedynie owoce, w których rozpoczął się proces gnilny.
Najprostsza metoda uzyskania soku z pigwy to skorzystanie z wyciskarki (zwłaszcza wolnoobrotowej, która sprawia, że więcej pulpy trafia do soku, więc jest on gęstszy i bardziej esencjonalny) lub sokowirówki. Wrzucamy do nich owoce bez gniazd nasiennych i pestek. Uzyskany sok dosładzamy i doprawiamy (np. anyżem, cynamonem) według swoich upodobań. Dobrym pomysłem jest wrzucenie do wyciskarki razem z pigwami kawałka imbiru.
Można też zrobić domowy syrop z pigwy. Potrzebujemy owoców i cukru w proporcji jeden do jednego (czyli na przykład na kilogram pigwy trzeba wziąć kilogram cukru). Jest też inna metoda doboru proporcji – trzy czwarte słoika niech zajmuje rozdrobniona pigwa, a resztę zasypujemy cukrem, by słoik był pełny.
Owoce trzeba umyć i usunąć z nich gniazda nasienne, pokroić w kostkę albo zetrzeć na tarce o dużych oczkach. Umieścić je w słoju i zasypać cukrem. Słoik przykrywamy lnianą ściereczką i odstawiamy na dwa, trzy dni w ciepłe, lecz ciemne miejsce. Kilka razy dziennie poruszamy słoikiem, by cukier rozpuszczał się w powstającym soku. Gotowy syrop można przechowywać w lodówce przez kilka tygodni. Jeśli zależy nam na dłuższym przechowywaniu, aby na przykład móc dodawać go przez całą zimę do herbaty, syrop trzeba poddać pasteryzacji.
