Strona główna Najnowsze artykuły Domek dla owadów – jak go zbudować?
Strona główna Najnowsze artykuły Domek dla owadów – jak go zbudować?

Domek dla owadów – jak go zbudować?

autor: Dorota Mirska-Królikowska

Pszczół i owadów zapylających jest coraz mniej! Tylko ratując te bezcenne stworzenia, my ludzie mamy szansę przeżyć na Ziemi. Chcesz pomóc pszczołom i innym owadom zapylającym znaleźć bezpieczne schronienie? Zbuduj domek dla owadów. Każda, nawet najmniejsza i bardzo prosta konstrukcja pomoże im przetrwać. Konsultacja: Bożena Wola, Prezes Zarządu Fundacja Pszczoła.

Dlaczego należy chronić pszczoły i inne owady zapylające?

Czy wiesz, że aż 1/3 tego co jemy zależy od pracy owadów zapylających? I nie chodzi tylko o pszczoły miodne. W Polsce żyje 470 gatunków owadów należących do pszczołowatych w tym np. pszczoły samotnice, takie jak:

  • murarka – lubi mieszkać w pustych łodygach roślin
  • lepiarka – buduje gniazda pod ziemią
  • porobnica – zakłada dom w pionowych ścianach np. wąwozów czy ceglanych domów

Rośliny zapylają także motyle, osy, muchówki czy chrząszcze. To dzięki ich codziennej, wytrwałej pracy drzewa i krzewy dają owoce: jabłka, gruszki, śliwki, dzięki nim rosną pomidory czy ogórki. Zawdzięczamy im aż 71 ze 100 owoców i warzyw, które najczęściej spożywamy! W Europie 4 tys odmian warzyw zależy od ich działalności. Jak twierdzą naukowcy, bez owadów zapylających my – ludzie – po prostu zginiemy…

Ratujmy nasze pszczoły!

Pszczoły i owady zapylające – co im zagraża?

Niestety – jak można przeczytać na stronach Greenpeace – na całym świecie populacja tych pożytecznych żyjątek zmniejsza się dramatycznie. Co roku jest ich mniej o 20 procent, a w niektórych krajach wręcz o połowę! Powodów takiego stanu rzeczy jest wiele.

Śmiertelnym zagrożeniem dla pszczół są:

  • chemiczne opryski chwastobójcze – najgroźniejsze są neonikotynidy
  • uprawy rolne na masową skalę – zwłaszcza monokulturowe: na całych hektarach rośnie tylko jeden gatunek roślin, które kwitną w jednym czasie. Po tym okresie pszczoły nie mają więc pożywienia.

Do dramatycznej sytuacji owadów zapylających przyczyniają się też właściciele ogrodów, służby porządkowe dbające o parki i zieleń miejską. Naturalne środowisko owadów zapylających niszczy:

  • częste grabienie liści
  • koszenie trawy
  • usuwanie spróchniałych pni (w których uwielbiają mieszkać owady)
  • usuwanie wszelkich innych zakamarków, gdzie zapylacze mogłyby zakładać gniazda

Łąka pełna polnych kwiatów. Naturalne środowisko owadów.

Na szczęście nagłaśnianie problemu sprawiło, że coraz więcej organizacji, a także zwykłych, prywatnych osób chce owadom pomóc przetrwać i spokojnie się rozwijać.

– Właściciele ogródków mogą np. przeznaczyć część ogrodu dla natury – mówi Bożena Wola – Wystarczy pozostawić w niej trawy, liście, szyszki, patyczki itd … a natura zrobi sama domek dla zapylaczy, jeży oraz innych żyjątek.

Nie masz ogródka, albo lubisz mieć wokół domu porządek? Zrób specjalny domek dla owadów. Każdy z nas może podarować zapylaczom takie skromne M2, a  przy odrobinie fantazji nawet luksusowy penthouse.

Użądlenie pszczoły

Wiele osób ma obawy, że domek dla owadów w ogrodzie, może zwiększyć prawdopodobieństwo użądlenia przez pszczołę. Pszczoły miodne rzeczywiście mają żądła, ale ponieważ użądlenie kogoś oznacza dla nich śmierć, korzystają z tej broni tylko w ostateczności. Kiedy poczują się zagrożone lub ktoś będzie je drażnił.

Domowe sposoby na ukąszenia owadów

W naszym ogrodowym domku dla owadów zamieszkają jednak raczej dzikie pszczoły samotnice, które nie są agresywne, a ich żądło jest inaczej zbudowane. Nie zrobią więc  krzywdy człowiekowi. Tymczasem warto o nie zadbać ponieważ są lepszymi zapylaczami niż pszczoły miodne. Są mniejsze, bardziej sprawne i zapylają większą ilość roślin.

Rośliny miododajne. Stwórz ogród, który pokochają owady

Domek dla owadów – jak go zbudować?

Aby zbudować domek dla owadów możesz wykorzystać starą, niepotrzebną, drewnianą półkę, palety (uwaga, nie mogą być nasączone owadobójczymi substancjami) lub deski – najlepiej z drewna liściastego.

Z nich postawisz konstrukcję domku dla owadów, którą możesz wypełnić:

powiązaną w malutkie snopki słomą, trzciną lub kawałkami bambusów – ważne, żeby wewnątrz łodyg były dziurki, w które owady będą mogły wlecieć i się osiedlić, składając jaja

szyszkami i suchymi liśćmi – tam będą mogły zamieszkać np. biedronki lub inne pożyteczne owady.

łodygami krzewów takich jak jeżyny, róże lub bez – są schronieniem dla wielu owadów błonkoskrzydłych np. błonkówek, bzygów.

grube gałęzie nawiercone wewnątrz (średnica otworów 2-8 mm) – ulubione miejsce os, pszczół samotnic czy złotoklików. Taką rolę spełnią też powiązane w snopki bambusy.

cegły „dziurawki” (o szczelinach nie większych niż 10 mm) – to znakomity domek dla pszczół samotnic takich jak porobnica włochatka czy murarka ogrodowa.

doniczki – w domku można je zawiesić lub postawić dnem do góry i wypełnić sianem: chętnie zamieszkają tam skorki.

Ziołomiody – dlaczego są takie zdrowe?

Domek dla owadów - jak zbudować hotel dla pszczół? Infografika

Źródło: Lasy Państwowe

Domek dla owadów w butelce

Najprostszym owadzim domkiem będzie pęczek związanych ze sobą bambusów o średnicach 4-8 mm. Rurki bambusa z jednej strony powinny być zakończone kolankiem. Taką garść bambusów umieszczamy wewnątrz plastikowej butelki po napoju – jeśli odetniesz dno i dzióbek utworzy nieprzemakalny rulon.

Dobrze, żeby bambus nie wystawał poza butelkę, a jego rurki były ciasno upakowane. W szczeliny możesz wsunąć trawy lub patyczki. Taką konstrukcję można łatwo zawiesić pod dachem domu lub na balkonie w osłoniętym od deszczu i wiatru, zacisznym miejscu.

Jak zbudować domek dla owadów i hotel dla pszczół?

Domek dla owadów jak budka i wieżowiec

Przy wykorzystaniu starych szafek lub półek albo desek możesz zbudować mały, zgrabny owadzi domek, który powiesisz na drzewie lub sporą altankę, która stanie w rogu ogrodu.

Wystarczy podzielić skrzynkę na sektory (np. dodatkowymi deskami) i wypełnić je różnorodnymi materiałami gniazdowymi. W każdym z nich będą mogły zamieszkać różnorodne, pożyteczne stworzenia.

Od góry domek dla pszczół i innych owadów powinien zabezpieczać skośny dach zabezpieczający „mieszkanka” przed deszczem. Poza tym puść wodze fantazji: im więcej różnorodnych zakamarków w takim domku – tym lepiej.

Przydadzą się skorupy potłuczonych doniczek, bloki z gliny z nawierconymi otworami, korzenie uschłego drzewa, kora – co tylko przyjdzie ci do głowy. Ważne, żeby materiały były naturalne nie pokryte lakierami lub innymi chemicznymi preparatami.

Domek dla owadów warto umieścić w osłoniętym przed wiatrem, dobrze nasłonecznionym miejscu.

Mężczyzna naprawia domek dla owadów na działce.

Co jeszcze musisz wiedzieć?

Jeśli domek dla pszczół i innych owadów będzie wisiał: całą frontową powierzchnię hotelu dla pszczół warto przykryć drucianą siatką z małymi oczkami (nie większymi niż 2 cm). To ochroni naszych malutkich lokatorów i ich larwy przed ptakami.

– Wiszący domek dla owadów powinien też być stabilnie przytwierdzony do drzewa czy np. ściany domu. Nie może się bujać – ma to w szczególności znaczenie po złożeniu jaj, kiedy rozwijają się larwy – dodaje Bożena Wola.

Jeśli zbudujesz duży dom, niemal wieżowiec dla owadów, gdzie będziesz mogła prowadzić niemal hodowlę pszczół. 😉 Postaw go w ogrodzie na podmurówce z cegieł – to zabezpieczy go przed wilgocią. Podobnie jak domek dla owadów wiszący także zabezpiecz go metalową siatką od zewnątrz – to ochroni go przed wizytą gryzoni lub owadożernych ptaków.

Rośliny odstraszające komary, muchy, meszki i mole

Poidło dla pszczół

Obok domku dla owadów warto umieścić poidełko dla pszczół i innych owadów. Woda jest ogromnie ważna dla pszczół, dzięki niej utrzymują odpowiednia wilgotność w gnieździe. W przesuszonym powietrzu larwy mogłyby wyschnąć i obumrzeć…

Wystarczy, że do płaskiej miseczki, starego, niepotrzebnego głębokiego talerza wsypiesz kamyczki, muszelki, patyczki i wlejesz do konstrukcji nieco wody. Powinno być jej tylko tyle, żeby owady bezpiecznie przysiadły na kamieniu czy patyku i napiły się wody. W miseczce pełnej wody – dobrym poidełku dla ptaków, owady mogłyby się utopić.

Miód – który jest najzdrowszy?

Domek dla owadów - instrukcja jak zbudować.

Informacje o pszczołach

Mnóstwo ciekawych informacji na temat tego jak można ratować owady zapylające, ciekawostki z życia pszczół, inspiracje znajdziecie na stronach:

Powiązane artykuły