Strona główna Zdrowie Filtry przeciwsłoneczne mogą zaburzać gospodarkę hormonalną – jak wybrać te bezpieczne?

Filtry przeciwsłoneczne mogą zaburzać gospodarkę hormonalną – jak wybrać te bezpieczne?

autor: Magdalena Szymanowska Data publikacji: Data aktualizacji:
Data publikacji: Data aktualizacji:

Lato w tym roku nas rozpieszcza! Wyczekane słoneczne dni wprawiają w lepszy nastrój. Nie zapominajcie jednak, że należy zrobić wszystko, by uniknąć poparzeń słonecznych oraz udarów. Jak chronić się przed negatywnymi skutkami przebywania na słońcu? Jakie kosmetyki przeciwsłoneczne wybrać i na co zwracać uwagę? Okazuje się, że nie wszystkie zapewniają nam bezpieczną ochronę. Niektóre z nich mogą nawet zaburzać naszą gospodarkę hormonalną. Wzięłam ten temat pod lupę i sprawdziłam jakie filtry przeciwsłoneczne są bezpieczne.

Strona główna Zdrowie Filtry przeciwsłoneczne mogą zaburzać gospodarkę hormonalną – jak wybrać te bezpieczne?
Filtry przeciwsłoneczne - jak wybrać bezpieczne? Kobieta na wakacjach opala się w hamaku na plaży.

Uwaga na filtry przenikające oddziałujące na układ hormonalny

Zacznę od ostrzeżenia. Sporo ostatnio mówi się o tzw. filtrach przenikających. Są to substancje penetrujące do głębszych warstw skóry i krwiobiegu. Uznawane za substancje endokrynnie czynne, czyli odbierane przez nasz organizm jako hormony i mogące zaburzać pracę układu hormonalnego. Wyszczególniono te kontrowersyjne składniki, w składach kosmetyków z filtrami UV ukryte są pod nazwami:

  • Etylhexyl Methoxycinnamate
  • Octylmethoxycinnamate
  • Benzophenone-3, -4, -10
  • 4- Methylbenzylidene Camphor
  • Octyl Dimethyl PABA
  • Oxybenzone
  • Homosalate
  • Avobenzone
  • Octocrylene (uznany przez toksykologów za silny alergen)

Amerykańskie Towarzystwo EWG (The Enviromental Working Group) nagłośniło badania prowadzone przez CDC (Centers for Disease Control and Prevention) o ryzykownym stosowaniu filtrów przeciwsłonecznych.

Udowodniono w badaniach naukowych, że substancje chemiczne, zwane popularnie filtrami chemicznymi przedostają się do głębokich warstw skóry człowieka. Ślady np. filtra UV benzophenone-3 znaleziono w próbkach moczu u 96% badanych osób, a ślady kilkunastu rodzajów filtrów stwierdzono w 85% próbek mleka z piersi badanych kobiet.*

Uwaga! Filtry przeciwsłoneczne przenikające mogą być wyjątkowo niebezpieczne dla kobiet w ciąży, mam karmiących piersią, a także dla dzieci i młodzieży w okresie dorastania. Badania wykazały wpływ na płód u kobiet ciężarnych.

Oznaczenia na kremach przeciwsłonecznych – co warto o nich wiedzieć?

Rodzaje filtrów przeciwsłonecznych

Filtry chroniące skórę przed słońcem dzielimy na dwie grupy:

  • chemiczne
  • fizyczne (mineralne)

Oba filtry przeciwsłoneczne chronią przed szkodliwym promieniowaniem UV, ale czym się różnią?

Filtry chemiczne działają poprzez wniknięcie w skórę i absorbują promienie słoneczne. Dlatego, aby spełniły swoją role muszą zostać nałożone odpowiednio wcześniej przed ekspozycją na słońce. Po aplikacji wchłaniają się i są niewidoczne na skórze.

Filtry fizyczne (mineralne) to naturalne minerały nie wnikające w skórę, dzięki warstwie pozostającej na jej powierzchni odbijają i rozpraszają promienie słoneczne. Chronią od momentu aplikacji, pozostawiając na skórze lekko biały film.

Najbezpieczniejsza ochrona przeciwsłoneczna dla dzieci i kobiet w ciąży

Trzeba być czujnym, ale z odpowiednią ściągą bez problemu można znaleźć całkowicie bezpieczne kosmetyki. Najbezpieczniejszą, rekomendowaną dla najmłodszych i kobiet w ciąży ochroną przed słońcem są kremy z filtrem mineralnym, czyli w składzie kosmetyku pod nazwami:

  • dwutlenek tytanu: nazwa INCI Titanium Dioxide
  • tlenek cynku: nazwa INCI: Zinc Oxide

Dlaczego najbezpieczniejszą? Tworzą one fizyczną barierę w postaci zewnętrznej membrany na skórze. To naturalny sposób ochrony skóry przed słońcem. Ważne jest jednak, aby minerał NIE występował w postaci NANO cząsteczek, czyli mikrocząsteczek, które są podejrzewane o wnikanie do organizmu. Nanocząsteczki sprawiają, że kosmetyk nie pozostawia na skórze białej warstwy, oznacza to może jednak, że spowodowane jest to jego wchłanianiem się w głąb skóry, a to nie jest bezpieczne.

Dlatego jedynym filtrem słonecznym dopuszczonym przez międzynarodową organizację ECOCERT w produkcji kosmetyków naturalnych jest mineralny, ale nie w postaci NANO cząsteczek. Takie produkty są bezpieczne nawet dla dzieci już od pierwszych dni życia (sprawdź: jak wybrać bezpieczne kosmetyki dla dzieci).

Ochrona włosów przed słońcem

Kremy z filtrem przeciwsłonecznym. Kobieta biega po plaży w stroju sportowym.

Kremy przeciwsłoneczne dla dorosłych

Biała warstwa kremu z filtrem UV wyraźnie widoczna na skórze w przypadku dzieci jest z pewnością pozytywem, gdyż dokładnie widzimy miejsce aplikacji. Dorosłym ten aspekt może jednak przeszkadzać. Tu polecam kosmetyki z filtrami chemicznymi uznanymi za bezpieczne:

  • Ethylhexyl Triazone
  • Diethylamino Hydroxybenzoyl Hexyl Benzoate
  • Bis-Ethylhexyloxyphenol Methoxyphenyl Triazine

To substancje, uznane za bezpieczne przez rzetelne międzynarodowe organizacje certyfikujące, m.in. AllergyCertified.

Reakcje alergiczne na kosmetyki przeciwsłoneczne

W czasie ekspozycji słonecznej, w wyniku fotoreakcji, ryzyko alergii na alergeny zawarte w kosmetyku niestety wzrasta. W tym przypadku wyróżniamy dwa typy alergii:

  • alergia kontaktowa – gdy wystąpiła po nałożeniu kosmetyku, ale bez wystawiania ciała na słońce
  • fotoreakcja – występująca w miejscu nałożenia kosmetyku, ale po ekspozycji na działanie promieniowania słonecznego

Jeśli zaobserwujesz u siebie którąkolwiek z tych reakcji od razu zrezygnuj ze stosowania dotychczasowego kosmetyku i udaj się do lekarza. Odpowiednie badania i konsultacja dermatologiczna wskażą, który ze składników wywołuje u Ciebie alergię. Niestety takiego składnika trzeba unikać już zawsze, alergia kontaktowa pozostaje z nami niestety na zawsze, czasami w formie ukrytej przez jakiś czas.

Na szczęście alergii można zapobiec. Jak? Warto wybierać bezpieczne, prawdziwie hipoalergiczne, bezzapachowe kremy (sprawdź: jak upewnić się, że krem jest hipoalergiczny). Substancje zapachowe to bowiem najsilniejsze alergeny. Ułatwieniem wyboru są certyfikaty, np. znak AllergyCertified. To międzynarodowa organizacja, która wyróżnia produkty prawdziwie hipoalergiczne i całkowicie bezpieczne dla osób z wyjątkowo wrażliwą skórą skłonną do alergii.

Jak przygotować skórę do opalania?

Jaki faktor UV wybrać?

Poniżej przedstawiam przykładową procentową ochronę danego filtru przeciwsłonecznego.

SPF wskazuje procent promieni UVB, które blokuje filtr :

Filtr mineralny:

→ SPF 30 blokuje UVB w ponad 98%

Filtry chemiczne: 

→ SPF 15 – 93,3% UVB

→ SPF 30 – 96,6% UVB

→ SPF 50 – 98% UVB

Ochrona UVA stanowi co najmniej 1/3 ochrony UVB, więc krem z SPF 15 chroni przed promieniowaniem UVA co najmniej na poziomie SPF 5.

Rodzaje promieniowania słonecznego: UVA i UVB

Mówiąc o kremach z filtrem i słońcu, poruszę jeszcze temat promieniowania słonecznego. Istnieją jego dwa rodzaje docierające do naszej planety

  • UV-A – promieniowanie o największej długości fali, przenika przez szkło i dociera do głębokich warstw skóry, powodując uszkodzenia włókien kolagenowych, przyspiesza procesy starzenia
  • UV-B – to promieniowanie o krótszej długości fali, filtrowane przez powłokę atmosferyczną oraz szyby. Odpowiedzialne jest za odczyn rumieniowy, pigmentację skóry, czyli opaleniznę i oparzenia słoneczne. Pozytywnym aspektem jego działania jest stymulacja syntezy witaminy D3, zachodząca w naszej skórze, a dokładnie w jej sebum.

Jak się bezpiecznie opalać przy problemach z cerą – sprawdź!

Jak czytać oznaczenia na kremach przeciwsłonecznych i jak wybrać bezpieczne filtry UV? Zbliżenie na kobiece ręce nakładające porcję kremu z żółtego opakowania na plaży.

Zdrowa skóra na pierwszym miejscu

Nie byłabym sobą, gdybym nie przypomniała Wam o konieczności czytania etykiet. Zawsze! Bez względu na to, co kupujecie. Wybierając kosmetyki – nie tylko te z filtrem przeciwsłonecznym upewnijcie się, że wybieracie bezpieczny, certyfikowany produkt, nie kierujcie się tylko kolorowymi reklamami i hasłami marketingowymi.

Na koniec przypomnę o  kilku zasadach bezpiecznego korzystania ze słońca.

  • W godzinach największego nasłonecznienia tj. 10.00-16.00 unikaj silnej ekspozycji słonecznej.
  • Kontroluj indeks UV, który pokazuje bezpieczny czas przebywania na słońcu bez filtra.
  • Okrywaj ciało: kapelusze, czapki z daszkiem, okulary przeciwsłoneczne.
  • Dzieci, osoby starsze oraz te o jasnej karnacji powinny unikać słońca.
  • Stosuj bezpieczne dla zdrowia, hipoalergiczne filtry UVA i UVB kilka razy dziennie i zawsze po wyjściu z wody.
  • Unikaj poparzeń skóry!
  • Obserwuj swoją skórę i idealnie będzie, jeśli raz w roku spotkasz się z dermatologiem na kontrolnej wizycie

To wszystko może brzmi bardzo poważnie, ważny jest bowiem umiar i rozwaga. Słońce jest cudem! Wystarczy tylko umiejętnie z niego korzystać (sprawdź: 12 korzyści ze słońca – jakie są zalety opalania). Życzę udanego urlopu!

Plamy na skórze – jak uniknąć przebarwień słonecznych?

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=22612478
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4997468/

 

Najnowsze artykuły