Liście można jeść na surowo w formie sałatki, a łodyżki marynować np. w zalewie miodowo-imbirowej. Z łodyżek botwinki wychodzi też świetne pesto z orzechami pinii i parmezanem. Najlepsza jest jednak botwinka podsmażana na maśle z dodatkiem pomidorów i sadzonego jajka. Z czym ją komponować i jak przygotowywać?
Botwinka, czyli młode liście i korzenie buraka ćwikłowego, najlepiej smakują w towarzystwie śmietany, jajek i zsiadłego mleka. W postaci chłodników idealnie łączą się ze szczypiorem oraz rzodkiewką, a zupa botwinkowa (na ciepło) najlepiej współgra z młodą włoszczyzną, ziemniakami i żółtymi pomidorami, które ze względu na kwaskowaty i wytrawny smak dodają zupie wspaniałego aromatu.
Truskawki – przepisy na lato
Spis treści
Botwinka – najlepiej serwować ją z nabiałem
Do potraw z botwinki nie bez powodu dodaje się nabiał. Warzywo to zawiera sporo kwasu szczawiowego, o którym mówi się, że „zabiera wapń z kości”.
Co prawda można najpierw zagotować botwinkę i odlać „pierwszą” wodę, by pozbyć się szczawianów, ale młodziutkie buraczki i liście są zazwyczaj delikatne, gotują się bardzo szybko i po odlaniu oraz uzupełnieniu garnka nową wodą tracą smak i rozpadają się.
Dlatego do zup i potraw z botwinką najlepiej dodawać ser, śmietanę, mleko, czy jajka.
Szczawiany nie dla każdego
Ze względu na wyżej wspomniane szczawiany botwinki nie powinny spożywać osoby chore na kamicę nerkową. Młode buraczki, a także ich liście i łodyżki mają również wysoki indeks glikemiczny, a to oznacza, że również osoby chorujące na cukrzycę powinny wykazać się ostrożnością w jedzeniu tego warzywa.
Botwinka – bomba witaminowa
Botwinka słynie z tego, że jest pełna witamin i składników odżywczych. Wśród tych pierwszych warto wymienić przede wszystkim witaminy: A, D, C, E oraz K, a także B1, B2, PP, B6, kwas foliowy i B12. Młode buraczki bogate są również w magnez, potas, sód, żelazo i fosfor. Są lekkostrawne, pobudzają apetyt, odkwaszają i oczyszczają organizm.
Botwina: źródło antyoksydantów
Nadmiar wolnych rodników wpływa niekorzystnie na nasz organizm. Po pierwsze stymuluje procesy chorobowe, po drugie przyspiesza starzenie. Tymczasem botwinka jest bogatym źródłem antyoksydantów, czyli przeciwutleniaczy. W tym warzywie jest ich aż 13 rodzajów. Poprawiają one krążenie krwi, regulują ciśnienie, usprawniają pracę serca. Mają zbawienny wpływ na niwelowanie wolnych rodników w organizmie, poprawiają też koncentrację.
Jak zachować nasycony kolor botwiny?
Buraczki, podczas gotowania, pieczenia czy smażenia tracą charakterystyczny ciemnoczerwony lub ciemnoróżowy kolor. Zupa botwinkowa zmienia kolor na burgundowy, a czasem nawet brązowy. By temu zapobiec warto dodać do potrawy trochę cytryny (lub kwasku cytrynowego), odrobinę octu jabłkowego i cukru, a także… kwaśne pomidory, zarówno czerwone, jak i żółte.
Botwinka przepisy na lato
1. Botwinka podsmażana z czosnkiem, pomidorkami i jajkiem
Składniki:
- Mały pęczek botwinki (liście i łodyżki)
- 3 pomidorki koktajlowe
- 1 ząbek czosnku
- Pół łyżeczki octu jabłkowego (lub odrobina soku z cytryny)
- 1 jajko (lub więcej)
- 1 łyżka masła
- Sól, pieprz, ulubione przyprawy
- Opcjonalnie: łyżeczka startego parmezanu

Fot. Agnieszka Żelazko
Przygotowanie:
Botwinkę wypłucz i poszatkuj (tylko liście i łodyżki). Na patelni rozpuść masło, podsmaż przepuszczony przez praskę czosnek, dodaj pokrojone pomidorki koktajlowe, zostaw na ogniu dopóki nie zmiękną.
Następnie dorzuć botwinkę i smaż ok. 2 min. Dodaj ocet (lub sok z cytryny), podlej wodą (ok. 0,5 cm) i duś przez krótką chwilę, najlepiej pod przykryciem. Dopraw solą i pieprzem.
Gdy woda odparuje wbij jajko, posyp ulubionymi przyprawami i znów przykryj. Odczekaj chwilę aż jajo się zetnie.
Sałatki z awokado – sprawdź przepisy!
2. Zupa botwinkowa z kozim serkiem
Składniki:
- duży pęczek botwinki
- 1 litr bulionu warzywnego
- cytryna
- 1 opakowanie (ok. 150 g) ostrego serka koziego (najlepiej twarożkowego, podpuszczkowego)
- Sól, pieprz do smaku

Fot. Agnieszka Żelazko
Przygotowanie:
Botwinkę wypłucz, obierz, pokrój na kawałki. Dodaj ją do wrzącego bulionu, a następnie gotuj aż zmięknie. Wystudź zupę i nie doprawiaj jej na razie, gdyż po dodaniu serka, który jest mocno słony, może być zbyt aromatyczna.
Gdy zupa będzie chłodna dodaj do niej serek, a następnie zmiksuj wszystko na gładką masę. Dopiero teraz dopraw sokiem z cytryny, solą oraz pieprzem.
Ilość przypraw (w tym cytryny) zależy od rodzaju serka. Podobnie jest z gęstością kremu. W razie potrzeby można dodać odrobinę bulionu lub wody.
Zupa krem z botwinki najlepiej smakuje ciepła (ale nie gorąca). Świetnie komponuje się z grzankami, prażonym słonecznikiem albo jajkiem.
3. Botwinka marynowana w imbirze w towarzystwie sera i majonezu koperkowego
Składniki:
- Kilka plastrów białego sera (półtłustego)
- Garść pomidorków koktajlowych
- 1 łyżka słonecznika
- 2 jajka
- 4 łyżki oliwy
- 2 małe buraczki z botwinki (z łodyżkami)
- 1 łyżka octu jabłkowego
- Mały kawałek korzenia imbiru (ok. 1 cm)
- Trochę koperku i tymianku
- Sól, pieprz, cukier

Fot. Agnieszka Żelazko
Przygotowanie:
Przygotowanie tego dania zacznij od zamarynowania buraczków, ponieważ muszą postać w lodówce, najlepiej całą noc. Młode buraczki (stare się nie nadają, gdyż będą za twarde) obierz i pokrój w drobną kostkę.
Podobnie z różowymi łodyżkami. Dodaj do nich łyżkę oliwy, łyżkę octu jabłkowego, pół łyżeczki cukru oraz imbir starty na drobnej tarce. Wymieszaj i odstaw na noc do lodówki.
Pomidorki koktajlowe przekrój na pół, ułóż w naczyniu żaroodpornym, posyp solą, pieprzem i koniecznie cukrem (wtedy smakują naprawdę wspaniale), skrop 1 łyżką oliwy i wstaw do piekarnika. Piecz w temp. 180 stopni aż będą miękkie.
Plastry sera ułóż na talerzu. Dodaj trochę buraczków i pomidorków. Posyp słonecznikiem i świeżymi ziołami np. koperkiem lub tymiankiem. Ser podawaj z domowej roboty majonezem.
Przepis na majonez
Ugotuj 2 jajka (żółtko powinno być delikatnie ścięte, ale nie całkiem płynne) i przestudź. Obierz, przełóż do blendera, dodaj 2 łyżki oliwy extra vergine, sól, pieprz, trochę świeżego koperku. Zmiksuj wszystko na gładką masę. Dopraw do smaku, możesz dodać odrobinę soku z cytryny albo octu jabłkowego.