Jak dbać o dobry wzrok dziecka?

Wady wzroku wśród dzieci zdarzają się coraz częściej. I nic dziwnego. Ludzkie oko nie zostało stworzone, by wciąż patrzeć w ekran smartfona, a które dziecko tego nie robi? Czy to znaczy, że maluchy są skazane na kłopoty ze wzrokiem? Niekoniecznie. Wiele zależy od tego jak czujni są rodzice. Konsultacja: dr Ewa Wojciechowska, okulista.

Laptopy, tablety i smartfony szkodzą oczom

Patrząc z bliskiej odległości (a właśnie z takiej patrzy dziecko, gdy pisze smsy czy gra na tablecie) napinamy mięśnie oczu. W takiej sytuacji, gałka oczna, która w naturalnej sytuacji jest kulą, wydłuża się i przyjmuje kształt jaja. Początkowo wraca do swojego prawidłowego kształtu, gdy mięśnie się rozluźnią. Ale jeśli malec napina mięśnie oczu bardzo często, owalny kształt oka się utrwala. Gdy więc rodzice w porę nie zareagują, taka czasowa (zwana pozorną albo szkolną) krótkowzroczność, może pozostać na stałe.

Jak czuwać nad wzrokiem dziecka w domu?

  • Dziecko, które dużo czasu spędza przed monitorem powinno robić sobie przerwy w patrzeniu z bliska. Namów je, by raz na pół godziny oderwało się od komputera i wyjrzało przez okno albo zrobiło kilka przysiadów.
  • Wytłumacz malcowi, że parząc na ekran laptopa, smartfona czy tabletu, powinien pamiętać o mruganiu. Mrugając rozprowadzamy film łzowy po powierzchni oka, a wpatrując się w monitor mrugamy dwukrotnie rzadziej niż zwykle. Efektem jest mniej ostre widzenia i napinanie gałek ocznych, w celu poprawienie ostrości. A napinanie gałek ocznych to prosta droga do pogłębienia krótkowzroczności.
  • Przy częstym korzystaniu z laptopów, smartfonów czy tabletów, konieczne jest także regularne nawilżanie oczu. Nawilżenie sprawia, że napięcie gałek ocznych się zmniejsza, bo widzenie jest wyraźniejsze. Dzieciom poleca się zwykle naturalne krople na bazie świetlika i nagietka, najlepiej w jednorazowych minimsach.

Chroń oczy dziecka przed słońcem

W skali roku oczy dzieci pochłaniają średnio trzy razy tyle promieniowania UV ile trafia do oczu ich rodziców. Na dodatek oczy dziecka mają mniejszą zdolność filtrowania promieniowania UV niż oczy dorosłego, a w rezultacie są one bardziej narażone na uszkodzenia. U maluchów, które nie chronią oczu przed słońcem rośnie ryzyko chorób oczu w tym zaćmy i zwyrodnienia plamki żółtej w późniejszym okresie życia. Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że nawet do 80 procent szkodliwego promieniowania UV, jakie oczy pochłaniają przez całe życie jest pochłaniane przed ukończeniem 18 lat.

Dlatego zadbaj o to, by dziecko nosiło dobre okulary przeciwsłoneczne. Ważne jest też, by okulary przeciwsłoneczne miały nie tylko filtry UV ale też powłokę polaryzacyjną – to daje najlepszą ochronę.

Włącz do diety produkty dobre dla wzroku

Późną wiosną, latem i jesienią na talerzu dziecka kilka razy dziennie powinny się pojawiać produkty dobre na wzrok – sezonowe warzywa np. pomidory zawierające likopen, marchew – beta karoten.

Do diety trzeba też włączyć owoce, które mają ciemny sok np. jagody, borówki, ciemne winogrona, aronię. Są bogatym źródłem antocyjanów – barwników, które m.in uszczelniają naczynia krwionośne oka, a tym samym sprawiają, że gałka oczna jest lepiej ukrwiona i odżywiona.

Zwróć uwagę na niepokojące sygnały

Powinno cię zaniepokoić. Jeśli dziecko:

–  mruży oczy, gdy chce coś lepiej zobaczyć. To bardzo często pierwszy oznaka krótkowzroczności (gdy mruży oczy patrząc w dal) albo dalekowzroczności (gdy mruży oczy patrząc z bliska);

– ma powiększone źrenice – to zwykle zwiastuje początek krótkowzroczności;

– przymyka jedno oko, gdy chce lepiej widzieć, lub przechyla głowę – często  w ten sposób objawia się astygmatyzm;

– pociera oczy rękami. Przyczyną może być zmęczenie oczu spowodowane napinaniem mięśni po to by lepiej widzieć lub przesuszenie oka;

– lubi oglądać telewizję z bardzo bliskiej odległości, przybliża twarz do ekranu komputera czy tabletu, a czytając nisko się pochyla. To bardzo częsty symptom krótkowzroczności;

– ma problem z czytaniem, zdarza mu się omijać fragmenty tekstu, albo wskazuje sobie palcem wyrazy, które chce przeczytać. Takie problemy mogą się pojawiać między innymi przy astygmatyzmie;

– często skarży się na ból głowy. Bywa że ta dolegliwość jest efektem wysiłku podejmowanego przez mięśnie oczu przy patrzeniu w dal, a więc objawem dalekowzroczności, ale także astygmatyzmu.

Odwiedzaj okulistę

Jeśli zauważysz któryś niepokojących objawów u swojego dziecka, nie odwlekaj wizyty u okulisty. Zdarza się, że dziecko źle widzi już od pewnego czasu, a rodzice sądzą, że na to, by pójść do lekarza zawsze jest czas i bagatelizują dolegliwości. To błąd, przez który wada się pogłębia. Nawet kilka miesięcy ma tu znaczenie.

Twoje dziecko nie ma objawów, które mogą świadczyć o kłopotach ze wzrokiem? Pierwszą wizytę kontrolną u okulisty powinno odbyć zanim zacznie uczyć się czytać czyli około 6. roku życia. Jeśli lekarz nie stwierdzi żadnych nieprawidłowości, kolejna wizyta – za dwa lata.

Zadbaj, by wada była odpowiednio leczona

Kiedyś uważano, że wada wzroku nie powinna być korygowana całkowicie, ponieważ to „rozleniwia” oczy. Dziś wiadomo już, że jeśli wada jest wyrównana w niewystarczającym stopniu, dochodzi do jej pogłębienia, bo dziecko, by lepiej widzieć, nadal napina oczy. Prawidłowa korekcja to wyrównanie wady do 90-100 procent. Poszukajmy okulisty, który aktualizuje swoją wiedzę i stosuje nowoczesne metody.

Dziecko powinno mieć okulary dobrane w ten sposób, aby niemal ich nie zauważało. Oprawki nie mogą zsuwać mu się z nosa albo spadać. Materiał soczewek w okularach powinien być wytrzymały i odporny na uszkodzenia.

Dzieci powyżej 8 roku życia mogą już nosić soczewki kontaktowe – muszą to być jednak szkła przepuszczające tlen i wysoko nawilżone, najlepiej jednodniowe. Lekarze podkreślają, że na takie rozwiązanie można się zdecydować jedynie jeśli dziecko jest odpowiedzialne i obowiązkowe. Trzeba też mieć świadomość, że dziecko, które nosi soczewki, powinno odwiedzać okulistę raz na dwa-trzy miesiące. Musi się też nauczyć regularnego używania kropli nawilżających do oczu – najlepiej by miały one naturalny skład i dodatek wyciągu ze świetlika albo borówki.

Żeby wesprzeć korekcję wzroku warto dodatkowo zastosować krople i leki doustne, które mogą wspomóc relaksację mięśni gałki ocznej. Dla przykładu homeopatyczny preparat Physostigma venenosum polecany jest przy zaburzeniach widzenia spowodowanych nieprawidłową akomodacją, szczególnie w przypadku krótkowzroczności. Inny lek homeopatyczny Ruta graveolens  stosuje się wtedy, gdy występują bóle oczu  nasilające się pod wpływem sztucznego oświetlenia.

16.07.2019
Duże oprawki czy małe? Jakie filtry są najważniejsze?  I dlaczego dobór dobrych okularów przeciwsłonecznych nawet dla najmłodszych dzieci jest tak bardzo ważny? Pytamy eksperta mgr Weronikę Leszczyńską, dyplomowaną optometrystkę, Kierownika Pracowni Optometrii Centrum Okulistycznego Świat Oka w Warszawie.
15.08.2019
Tuż po narodzinach dziecka zarówno położna jak i lekarz neonatolog sprawdzają oczy maluszka. Potem jeśli dziecko jest zdrowe obserwują je rodzice. Gdy skończy on 6-9 miesiąc życia zwykle udaje się na pierwszą kontrolę do okulisty. Do tego czasu warto zachować czujność i obserwować czy wzrok niemowlęcia rozwija się prawidłowo. Kiedy iść po poradę do okulisty […]
21.05.2019
Im dziecko młodsze, tym niebezpieczeństwo jest większe, bo odwodnienie może być groźne nawet dla jego życia. Warto znać najważniejsze objawy tego problemu, by w porę prawidłowo zareagować!
10.06.2019
Dobry trening sportowy nie powinien boleć. Zakwasów trzeba unikać. Mięśnie i tak urosną, ale bez cierpień. Oto kilka praktycznych wskazówek prosto ze świata sportu. Konsultacja: Anna Pacholak-Guzowska, trener osobisty, instruktorka lekkiej atletyki, olimpijka z Aten z 2004 r., wielokrotna medalistka mistrzostw Polski seniorów, reprezentantka kraju w pucharze Europy i na Mistrzostwach Świata.
06.03.2018
Wiele osób przychodząc na zajęcia jogi najbardziej obawia się asan. Boją się, że nie będą w stanie wykonać określonej pozycji. Jednak czas szybko weryfikuje te uprzedzenia. Z największym trudem często przychodzi to, co utrzymuje nas przy życiu i co często robimy zupełnie nieświadomie. Oddech.
14.05.2019
Położna kojarzy ci się tylko z osobą, która przyjmuje poród, wspiera młodą mamę po narodzinach dziecka, uczy jak przystawić noworodka do piersi? Tymczasem tak naprawdę – jak mówi Ewa Janiuk, położna z wieloletnim  doświadczeniem – to przewodniczka po świecie kobiecości. Nawet jeśli nie jesteś w okresie okołoporodowym, zadbaj o to, by złożyć deklarację wyboru położnej […]