Strona główna Zdrowe odżywianie Jagody – jakie właściwości mają borówki leśne?

Jagody – jakie właściwości mają borówki leśne?

autor: Joanna Smarkusz Data publikacji: Data aktualizacji:
Data publikacji: Data aktualizacji:

Są pyszne, soczyste, zawierają mnóstwo witamin, mikroelementów i przeciwutleniaczy. Ponieważ właśnie zaczął się sezon na jagody, koniecznie z niego skorzystaj! Teraz mają najwięcej cennych składników. Jedz pierogi z jagodami, jagodzianki i koktajle. Nazrywaj też cennych listków – przygotowany z nich napar pomoże przy biegunce.

Strona główna Zdrowe odżywianie Jagody – jakie właściwości mają borówki leśne?
Jagody - jakie właściwości mają borówki leśne? Wysypujące się z koszyczka jagody na starym drewnianym stole.

Co skrywają jagody?

Oprócz walorów smakowych oraz intensywnej barwy jagody mogą pochwalić się zawartością witamy C, A, witamin z grupy B (zwłaszcza B1 i B2) oraz niacyny. Są świetnym źródłem składników mineralnych, takich jak fosfor, potas, cynk, żelazo czy też mangan. 100 gramów owoców dostarcza jedynie około 51 kcal. Jagody są zdrowym źródłem węglowodanów prostych (w ilości około 12,2 g/na 100 gramów świeżego owocu). Szklanka jagód (ok. 130 g) dostarcza też około 4,2 g błonnika pokarmowego.

Dlaczego warto jeść jagody? Właściwości borówek leśnych

Właściwości jagody

Jagody mają liczne właściwości prozdrowotne. Działają:

  • przeciwutleniająco, skutecznie wymiatając z organizmu szkodliwe wolne rodniki, przyczyniające się do wielu chorób i przyspieszające starzenie się organizmu
  • przeciwbakteryjnie, skutecznie zwalczają bakterie Helicobacter pyroli odpowiedzialne za schorzenia przewodu pokarmowego w tym wrzody żołądka i dwunastnicy oraz nowotwory żołądka i dwunastnicy
  • przeciwzapalnie i dezynfekująco
  • wzmacniają odporność.

Dlaczego warto jeść jagody?

Jagody można uznać za jeden z najsmaczniejszych leków. Mogą pomóc w zapobieganiu i leczeniu wielu schorzeń.

  •  Mogą być antidotum na zatrucia. Przeciwdziałają biegunkom i pomagają usuwać z przewodu pokarmowego szkodliwe toksyny.
  • Obniżają poziom cholesterolu, wzmacniają i uszczelniają naczynia krwionośne, wspomagając serce i układ krążenia.
  • Pomagają utrzymać cukier w ryzach.
  • Wspomagają i leczą wzrok. Dzięki zawartym w nich antocyjanom uszczelniają naczynia krwionośne odżywiające siatkówkę, co poprawia, m. in. widzenie o zmroku.
  • Przeciwdziałają anemii, zawarte w nich przeciwutleniacze biorą udział w wytwarzaniu krwinek czerwonych.
  • Zapobiegają nowotworom – jagody to źródło fitoestrogenów roślinnych, które mogą hamować rozwój niektórych nowotworów, np. piersi i tarczycy oraz kwasu foliowego przeciwdziałającego rakowi macicy.

Jagody leczą przewód pokarmowy

Zawierają mnóstwo błonnika, dlatego jedz świeże jagody przy problemach z zaparciami i przy zaburzeniach perystaltyki jelit. Natomiast przetwory z jagód, a zwłaszcza napar z bogatych w garbniki oraz procyjanidyny liści tych owoców, dobrze sprawdza się przy biegunkach oraz skurczach jelit.

Jagody pomagają też w usuwaniu z organizmu szkodliwych oraz zbędnych produktów przemiany materii, dlatego niektórzy przypisują im działanie „odtruwające” organizm. Dzięki niskiemu indeksowi glikemicznemu (IG=25), owoce te mogą być spożywane przez cukrzyków oraz osoby stosujące diety redukcyjne, jednak w umiarkowanych ilościach.

Jagody pomagają przy problemach ze wzrokiem

Karotenoidy oraz antocyjany zawarte w tych owocach korzystnie wpływają na odbudowę i regenerację rodopsyny, czyli barwnika obecnego w siatkówce oka. Jest ona niezbędna do prawidłowego procesu widzenia.

Borówki leśne zwalczają pasożyty

Warto jagody podawać również dzieciom, nie tylko ze względu na witaminy i składniki mineralne w nich zawarte, ale również ze względu na ich działanie bakteriobójcze oraz przeciwpasożytnicze. A ponieważ problem pasożytów coraz częściej dotyczy także dorosłych, dobrze, aby profilaktycznie sięgali po nie wszyscy.

Jagody w białej misce na starym drewnianym niebieskim blacie.

Jagody neutralizują wolne rodniki

Pterostilben (krewny resweratrolu) znajdujący się w jagodach, wykazuje silne działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne, dzięki czemu pomagają zwalczać wolne rodniki. Wraz z wakcyniną, wpływa również na funkcję trzustki, regulując syntezę insuliny przez wyspy β trzustki. Zawarta w jagodach witamina C, a także mirtylina uszczelniają i uelastyczniają naczynia włosowate. Systematyczne spożywanie jagód korzystnie wpływa więc na układ krwionośny, zapobiegając rozwojowi anemii oraz wpływa na obniżenie poziomu cholesterolu frakcji LDL.

Przeciwutleniające właściwości jagód wykorzystywane są także w kosmetyce. Jagodowe wyciągi pochodzące z naturalnych kosmetyków mają zazwyczaj działanie wzmacniające, wygładzające skórę, nawilżające i spowalniające proces starzenia. Polecane są do wszystkich typów cery.

Jak zrobić maseczkę jagodową na twarz?

Wykorzystaj moc jagód i przygotuj odmładzającą maseczkę jagodową na twarz. Namocz przez noc garść płatków owsianych, rano zmiksuj je z łyżką miodu i połową szklanki jagód. Nałóż na twarz. Najlepiej zastosuj ją po wyjściu spod prysznica i owiń się ręcznikiem, bo maseczka z jagód może łatwo zabrudzić ubranie czy pościel.

Właściwości borówek amerykańskich

Borówki amerykańskie poprawiają pamięć i koncentrację. Przeciwdziałają nadciśnieniu tętniczemu. Mogą wspomagać pracę wątroby, zapobiegając jej marskości. Niszczą niebezpieczne bakterie E.coli.

Właściwości lecznicze jagody leśnej

Jagody leśne pomagają likwidować biegunkę. Mają właściwości przeciwzapalne, mogą zapobiegać stanom zapalnym układu moczowego. Działają uspokajająco i przeciwbólowo. Pomagają zwalczać kaszel i infekcje układu oddechowego. Chronią mózg przed chorobami neurodegeneracyjnymi.

Jagody acai czy goji? – podobieństwa i różnice

Jagody acoi i goji powinny na stałe zagościć na naszych stołach. Różnią się już na pierwszy rzut oka. Jagody acai przypominają zwykłą borówkę leśną o ciemno fioletowej barwie i słodkim smaku. Jagody goji mają podłużny kształt i czerwonopomarańczowy kolor. Szybko ulegają zniszczeniu, dlatego zaraz po zerwaniu są suszone. Obie jagody mają podobny skład i właściwości. Są bogatym źródłem witaminy A i E oraz składników mineralnych, takich jak wapń, cynk, magnez i potas, błonnika oraz przeciwutleniaczy. Głównymi przeciwutleniaczami acai, są jednak antocyjany i fitosterole, które mogą zapobiegać chorobom nowotworowym. Jagody goji także słyną z właściwości przeciwutleniających, z tym, że głównym antyoksydantem jest u nich witamina C oraz niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe z grupy omega-3. Tak jak jagody acai, jagody goji są dobrym źródłem składników mineralnych, m.in. cynku, wapnia, żelaza, potasu i selenu. Jednak w porównaniu z jagodami acai, owoce goji zawierają więcej karotenoidów, w tym zeaksantyny i luteiny wspomagających wzrok. Obie jagody mogą skutecznie zapobiegać chorobom serca i układu krążenia, przeciwdziałają bezsenności, poprawiają pamięć i koncentrację, zwiększają sprawność umysłową. Mogą leczyć zaburzenia seksualne, wzmacniać odporność, skutecznie walczyć z nadwagą i otyłością oraz wspomagać detoksykacje organizmu. Jagody acai mają większą ilość przeciwutleniaczy w porównaniu z jagodami goji. Dlatego są skuteczniejsze w profilaktyce nowotworów. Jagody goji lepiej przysłużą się osobom cierpiącym na choroby oczu. Uwaga! Niedojrzałe jagody goji mogą wywołać zatrucia. Nie zaleca się ich osobom przyjmującym leki przeciwzakrzepowe (mogą zaburzać ich działanie), kobietom w ciąży oraz matkom karmiącym. Natomiast spożywanie jagód acai jest bezpieczniejsze, dotychczas nie stwierdzono ich szkodliwego działania.
Różnice pomiędzy jagodani acai i goji znajdziemy w kuchni. Jagody goji są przed spożyciem gotowane. Mają gorzki smak. Dodaje się je do ryżu, zup, kurczaka i wieprzowiny lub miesza z warzywami. Są składnikiem herbat ziołowych i są jedzone jako przekąska lub dodatek do porannego muesli. Jagody acai są słodsze, dlatego można je dodawać do słodkich przekąsek.

Jagody a jelita

Jagody to naturalny lek na jelita, działają przeciwzapalnie, ściągająco i przeciwbakteryjnie. Świeże owoce zawierają sporo pektyn. To rozpuszczalna frakcja błonnika, który korzystnie wpływa na pracę przewodu pokarmowego. Pektyny niczym miotła usuwają z jelit niestrawione resztki i utrudniają przyswajanie cholesterolu. Korzystnie wpływają też na florę bakteryjną jelita. Ale nie tylko. Jagody od stuleci były stosowane w leczeniu biegunek. Owoce zawierają garbniki – substancje o działaniu ściągającym, które uszczelniają błony śluzowe przewodu pokarmowego oraz spowalniają perystaltykę, czyli ruchy jelit. Dzięki temu zapobiegają odwodnieniu. Takie działanie mają suszone owoce oraz jagodowe soki. Ze świeżych owoców można zrobić domowy kisiel o działaniu zatwardzającym

Kisiel z jagód

Składniki:

  • pół szklanki jagód świeżych lub mrożonych 65 g
  • szklanka wody 125 g
  • łyżeczka mąki ziemniaczanej 12 g
  • kilka kropel soku z cytryny.

Jagody wsypać do rondelka, dodać kilka kropel cytryny, wlać część przygotowanej wody i zagotować. Do pozostałej części wody dodać mąkę ziemniaczaną vi dobrze wymieszać. Mieszaninę wlać do rondla z zagotowanymi jagodami. Zagotować, mieszając. Jeść na ciepło.

Napar z suszonych jagód

Składniki:

  • 3 łyżeczek suszonych jagód
  • szklanka gorącej wody

Suszone jagody zalać gorąca wodą, gotować ok 5 min na małym ogniu. Zdjąć z ognia i pozostawić 10-15 min pod przykryciem. Przecedzić, pić 2-3 razy dziennie po pół szklanki letniego napoju.

Dlaczego trzeba dokładnie myć jagody leśne?

Przed spożyciem koniecznie starannie umyj jagody. Jedząc owoce zebrane w lesie prosto z krzaka narażasz się na zakażenie bąblowicą. Jest to choroba pasożytnicza powodowana przez tasiemca wieńcogłowego. Jaj tego pasożyta możesz też pozbyć się poddając te owoce obróbce termicznej: temperatura musi wynosić powyżej 60 st. C.

Piśmiennictwo:

  1. Drozd J, Anuszewska E, Czarna jagoda perspektywy nowych zastosowań w profilaktyce i wspomaganiu chorób cywilizacyjnych, Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego i Narodowego Instytutu Leków w Warszawie, Rzeszów 2013, 2, s. 226235
  2. Salevic A, Kaluševic A, Levic S i wsp. Effect of extraction conditions on phenolic compounds from blackberry leaves extracts, FoodBalt, 2017, 40-44.
  3. McCormack D, McFadden D, A review of pterostilbene antioxidant activity and disease modification. Oxidative Medicine and Cellular Longevity, 2013, 15.
  4. USDA National Nutrient Database for Standard Reference
  5. Heneghan C, Kiely M, Manning E i wsp. Effect of a blackberry-derived polyphenol enriched beverage on blood pressure: A randomized controlled crossover trial. Proceedings of the nutrition society, 2017.

Podobne artykuły