Karczochy – leczą nie tylko wątrobę

Bardziej kojarzy się z lekami na wątrobę niż z kuchnią. Tymczasem może być naprawdę smaczną przekąską, a pod względem właściwości prozdrowotnych deklasuje konkurencję -  pomoże podreperować wątrobę, uregulować cukier, a nawet walczy z bakteriami i drożdżami.
Karczochy są dobre na wątrobę. Sprawdź, dlaczego jeszcze warto je jeść.

Jedno z najpiękniejszych i najbardziej oryginalnych warzyw na świecie. Karczoch (Cynara scolymus) to po prostu jadalne kwiatostany z twardymi, mięsistymi liśćmi chroniącymi delikatne wnętrze, dno, czyli serce. Z wyglądu karczoch przypomina wyrośniętą szyszkę. Choć może się kojarzyć z sukulentami, należy do rodziny roślin astrowatych i jest blisko spokrewniony, np. z popularnym ostem, o czym można się przekonać gdy karczoch w pełni się rozwinie. To także jedna z najstarszych roślin uprawnych. Prawdopodobnie pochodzi z basenu Morza Śródziemnego.

Był ulubionym przysmakiem starożytnych Egipcjan. Rzymska arystokracja sięgała karczochy codziennie, skrapiając je oliwą, zwłaszcza, przy problemach trawiennych. Po upadku Imperium Rzymskiego warzywo straciło na znaczeniu. Do Europy trafiło w XII wieku. Wróciło do łask w XVI w. także jako lek,  stosowany w dolegliwościach wątroby oraz żółtaczce. W 1850 r. francuski lekarz z sukcesem użył ekstraktu z liści karczocha w leczeniu chłopca chorego na żółtaczkę, u którego terapia farmakologiczna nie dawała efektów. Zainspirowało to uczonych do zbadania właściwości ekstraktów z warzywa. Okazało się, że mięsiste liście to jedno z najbogatszych źródeł substancji bezcennych dla zdrowia.

Cynaryna

Karczochy uznaje się za naturalny lek hipolipemiczny, który obniża poziom lipidów we krwi. Takie działanie zapewnia, m.in. cynaryna. Substancja ta ma silne właściwości żółciopędne, hamuje wytwarzanie cholesterolu w wątrobie, przyspiesza usuwanie trójglicerydów i cholesterolu wraz z żółcią oraz nasila  przemiany cholesterolu do kwasów żółciowych.  Tym samym może obniżać poziom cholesterolu całkowitego nawet o 60 proc. oraz trójglicerydów o 25 proc. Dlatego wyciągi z karczocha poleca się w zaburzeniach wytwarzania i przepływu żółci, przy zapaleniu pęcherzyka żółciowego i przewodów żółciowych, a także przy hipercholesterolemii.

Pole karczochów - dlaczego warto jeść karczochy?

Flawonoidy

Najbardziej znaną właściwością karczochów jest ich korzystny wpływ na wątrobę. Te cechę zawdzięczają flawonoidom (np. cynarozyd i luteolina). Mają one działanie przeciwutleniające, mogą chronić komórki wątroby przed uszkodzeniem, pobudzają ich regenerację, poprawiają ukrwienie wątroby oraz wspomagają usuwanie toksyn z organizmu.

Sprawdź przepisy na potrawy z bakłażanem.

Kwercytyna i spółka

Mięsiste liście to pigułka pełna antyoksydantów, takich jak, m.in.: kwercetyna, rutyna, kwas kawowy, sylimaryna. Skutecznie usuwają one z organizmu szkodliwe wolne rodniki, opóźniając starzenie się, a także niszcząc komórki nowotworowe, hamując ich wytwarzanie oraz zapobiegając przerzutom. Naukowcy twierdza, że ekstrakty z karczocha mogą hamować np. ryzyko międzybłoniaka opłucnej (nowotwór złośliwy wywołany ekspozycją na azbest).

Inulina

Nie sposób pominąć korzystnego wpływu karczochów na przewód pokarmowy. Oprócz błonnika mięsiste pąki zawierają inulinę. Ta zaś jest prebiotykiem, czyli pożywką dla flory jelitowej, wspomaga rozwój „dobrych” bakterii w jelicie grubym. Dzięki temu prebiotyki wspomagają trawienie, mogą też łagodzić objawy zespołu jelita drażliwego (IBS), takie jak ból brzucha, skurcze, biegunki, zaparcia i wzdęcia. Badania pokazały, że osoby z IBS, które codziennie zażywały ekstrakt z liści przez 6 tygodni odczuwały mniejsze dolegliwości. Preparaty z karczocha okazały się równie skuteczne jak leki przeciwbiegunkowe i przeczyszczające. W innym badaniu z udziałem 208 osób z IBS, którzy zażywali 1-2 kapsułki z ekstraktem, zaobserwowano zmniejszenie objawów o ok 26 proc. i poprawę jakości życia chorych. To efekt działania  zawartych w karczochach substancji przeciwzapalnych i przeciwskurczowych, które łagodzą skurcze mięśni gładkich przewodu pokarmowego.

Karczochy - właściwości.

Kwas chlorogenowy

Karczochy mogą także pomóc zachować cukier w ryzach. Tak działa zawarty w pakach błonnik, inulina oraz kwas chlorogenowy, które obniżają przyswajanie cukrów w przewodzie pokarmowym. Jeśli dodamy do tego niski indeks glikemiczny karczochów IG 18, mamy produkt idealny dla osób chorych na cukrzycę.

Stop drobnoustrojom

Badania laboratoryjne pokazują, że ekstrakty z liści karczochów mają też sporo substancji o właściwościach przeciwbakteryjnych i przeciwgrzybiczych. Działają one na grzyby, np. Candida albicans, pleśnie Aspergillus Niger i nieco słabiej na baterie, np. Escherichia coli, czy bakterie m. in. Staphyloccocus aureus, Salmonella typhimurium, Pseudomonas aeruginosa.

 

Literatura:

  1. Ben Salem M., Affes H. Ksouda K., Dhouibi R., Sahnoun Z., Hammami S., Zeghal K.M. Pharmacological Studies of Artichoke Leaf Extract and Their Health Benefits. Plant Foods Hum Nutr. 2015 Dec;70(4):441-53
  2. M., ADAMSKA K., SEŃCZUK-PRZYBYŁOWSKA M., WOŹNIAK A., WACHOWIAK A., MIECHOWICZ I., HOROSZKIEWICZ M., NOWAK g., FLORE E., Karczoch zwyczajny – lek roślinny. Przegląd Lekarski 2012, 69/10, 1122-1126
  3. Ramirez-Farias C., Slezak K.,, Fuller Z., Duncan A., Holtrop G., Louis P. Effect of inulin on the human gut microbiota: stimulation of Bifidobacterium adolescentis and Faecalibacterium prausnitzii. Br J Nutr.2009 Feb;101(4):541-50.
  4. Kunzmann A.T., Coleman H.G., Huang W.Y., Kitahara C.M., Cantwell M.M., Berndt S.I. Dietary fiber intake and risk of colorectal cancer and incident and recurrent adenoma in the Prostate, Lung, Colorectal, and Ovarian Cancer Screening Trial. Am J Clin Nutr.2015 Oct;102(4):881-90
  5. https://www.healthline.com/nutrition/artichoke-benefits#section5
09.08.2019
Karczochy są bardzo popularne we Włoszech. Można je zjeść w sałatkach, na pizzy, w zupie. Są nie tylko pyszne, ale także bardzo zdrowe. Pojawiają się co prawda także w naszych sklepach, ale zwykle są uznawane za drogie i zbyt ekstrawaganckie. A wszystko dlatego, że niewiele osób właściwie wie jak przyrządzać karczochy i jak je jeść. […]
31.05.2019
Poznaj 6 produktów żywnościowych, które wzmacniają serce, obniżają ciśnienie i zapobiegają zawałom. Wszystkie mają potwierdzone naukowo właściwości, dlatego warto włączyć je na stałe do swojego jadłospisu.
28.05.2019
Pomidory w sałatce, w zupie pomidorowej, jako składnik soków warzywnych, ketchup, sos do pizzy… Pyszne, niskokaloryczne i bardzo zdrowe. Jedzmy ich jak najwięcej, zwłaszcza w sezonie gdy dojrzewają w naszym kraju. Wówczas mają najwięcej składników odżywczych.
16.01.2019
Niepozorna, szara kostka, właściwie bez zapachu. Przed laty powszechna w każdym domu, potem jako symbol „szarej, smutnej rzeczywistości PRL” zapomniana i nieobecna w sklepach. Jej miejsce w łazienkach i na półkach drogerii zajęły kolorowe mydełka kuszące wymyślnymi nazwami, efektownymi opakowaniami i zapachami.  I chociaż wydawało się, że szare mydło podzieli los wielu produktów z minionej epoki […]
18.12.2018
Liczba uczuleń na zapachy i konserwanty w kosmetykach rośnie. Prawdopodobnie dlatego, że stosujemy coraz więcej preparatów, w których one występują. Czy jest jakaś sensowna droga wyjścia z tego problemu.
18.08.2018
Denerwuje cię, że dzieci zamiast grzecznie bawić się w piasku wyrywają sobie zabawki, biją łopatkami i sypią piachem w oczy? Spokojnie! W ten sposób uczą się życia w społeczeństwie, by wyrosnąć na mądrych dorosłych. Konsultacja: Zofia Białek, pedagog specjalny, terapeuta.