Dietetyka w medycynie chińskiej

dietetyka

Właściwa dieta w medycynie chińskiej jest podstawą profilaktyki zdrowotnej, a także wspomaga proces powrotu do zdrowia i sprawia, że uzyskany efekt leczniczy będzie trwały.

Powinna być ona „szyta na miarę” dla każdego pacjenta i dostosowana do jego indywidualnych potrzeb i wzorców chorobowych.

Podobnie jak w przypadku chińskich ziół, wszystkie produkty spożywcze także cechują się trzema głównymi właściwościami: termiką, smakiem i obszarem oddziaływania na konkretne narządy.

Termika oznacza, że poszczególne produkty żywnościowe będą wpływały w sposób ogrzewający lub ochładzający na organizm, niezależnie od temperatury, w jakiej zostaną podane do spożycia. Np. pomidor, który ma jakość termiczną zimną, będzie wykazywał działanie ochładzające organizm, nawet jeśli zostanie podany w postaci gorącej zupy pomidorowej.

Co jeść, aby cieszyć się zdrowiem?

Jest pięć podstawowych smaków, za pomocą których określamy działanie produktów spożywczych. Wyróżnia się smak słodki, kwaśny, gorzki, ostry i słony. Każdy z nich determinuje kierunek przepływu energii w organizmie. I tak np. smak gorzki kieruje qi w dół, dlatego kawa, która jest gorzka, może wywołać nagłą potrzebę wypróżnienia.

Smak ostry kieruje energię na zewnątrz, zatem po spożyciu imbiru lub pikantnie przyprawionej potrawy często będziemy się pocić, pory skóry się otworzą i qi wydostanie się na zewnątrz.

Smak słodki między innymi rozluźnia napięcie, uspokaja i odżywia, dlatego kobiety podczas napięcia przedmiesiączkowego chętnie sięgają po czekoladę i słodycze.

Ze względu na bardzo ważną funkcję, jaką smaki odgrywają w terapeutycznym aspekcie pożywienia, często można spotkać się z pojęciem diety 5 smaków bądź diety 5 przemian. Jest to terminologia przyswojona przez społeczeństwa europejskie i amerykańskie.

Chińczycy w zasadzie nie stosują takich określeń. Według nich dieta po prostu jest sposobem odżywiania się, w którym powinna występować wzajemna równowaga wszystkich pięciu smaków we właściwych proporcjach.

Proporcje te zależą od stanu zdrowia pacjenta i są indywidualnie dobierane do jego potrzeb. Jeśli człowiek jest zdrowy, a jego qi jest w równowadze, wówczas dieta również powinna zachowywać zrównoważone proporcje.

Jeśli jednak zachoruje, wtedy dietę należy odpowiednio zmodyfikować – powinna ona zawierać więcej produktów o określonym smaku, termice i obszarze oddziaływania. Np. gdy pacjent cierpi na objawy nadmiernego gorąca w ciele (nadmierne poty, uderzenia gorąca, zaczerwienienie twarzy, silne pragnienie, przekrwienne bóle głowy itp.) specjalista medycyny chińskiej zaleci mu spożywanie większej ilości produktów o charakterze ochładzającym, tonizującym i kierującym energię w dół.

Łączenie produktów w określone zalecenia dietetyczne przypomina tworzenie indywidualnych receptur ziołowych. Pożywienie działa znacznie słabiej niż zioła, ale ponieważ przyjmujemy go zdecydowanie więcej, zmiany w nawykach żywieniowych mogą istotnie wpływać na stan zdrowia.

Jak jeść wg medycyny chińskiej?

Medycyna chińska duży nacisk kładzie nie tylko na sposób komponowania pożywienia, ale także na tzw. higienę jedzenia. Oto kilka zasad, których powinno się przestrzegać podczas spożywania posiłków:

  1. Należy jeść w skupieniu, powoli, koncentrując się na posiłku, w cichej i spokojnej atmosferze.
  2. Posiłki powinno się spożywać w pozycji siedzącej, trzeba unikać jedzenia w pośpiechu, w czasie oglądania telewizji, rozmowy przez telefon, prowadzenia samochodu, na stojąco lub w łóżku.
  3. Najlepiej jest jeść trzy razy dziennie, co 5–7 godzin, o tych samych porach dnia. Wybierając pory posiłków, warto dostosować je do cyklu dobowego w jakim funkcjonują nasze wewnętrzne narządy.
  4. Nie należy jeść do całkowitego uczucia sytości, lecz pozostawić trochę miejsca w żołądku.
  5. Posiłki powinny być zbilansowane i zawierać w sobie wszystkie pięć smaków, dobranych w proporcjach uzależnionych od stanu energetycznego pacjenta.
  6. Dobrze jest jeść posiłki ciepłe, gotowane i lekkostrawne. Powinno się wystrzegać zimnych napojów, lodowatych lub mrożonych potraw oraz zbyt dużej ilości białka zwierzęcego.
  7. Można wspierać układ trawienny, popijając w ciągu dnia małe ilości gorącej wody.