Co to są leki ziołowe?

autor: Dorota Mirska-Królikowska Data publikacji: Data aktualizacji:
Data publikacji: Data aktualizacji:

W aptekach i sklepach zielarskich można oprócz suszonych ziół kupić różnego rodzaju gotowe preparaty: maści, syropy, ekstrakty alkoholowe i olejowe, tabletki, kapsułki itp.

Są one produkowane ze świeżych bądź suszonych ziół – kwiatów, liści, korzeni.

Do ich produkcji wykorzystuje się rośliny pochodzące z kontrolowanych upraw. Jest to ogromnie ważne, ponieważ dzięki temu mamy pewność, że uprawiane odmiany mają możliwie najwyższą zawartość substancji leczniczych (a najniższą tych, które są niepożądane) i że zbiór został dokonany w konkretnym okresie wzrostu, gdy terapeutyczne właściwości rośliny są największe.

Wiemy też, że kontrolowana gleba nie jest w żaden sposób skażona (chemicznie lub biologicznie). Z tak starannie wybranego surowca przygotowuje się odpowiednie preparaty.

Najpopularniejsze w naszym kraju są specyfiki stosowane w chorobach przewodu pokarmowego oraz gruczołów trawiennych, wzmacniające odporność preparaty aloesowe, leki stosowane pomocniczo w chorobach serca i układu krążenia oraz tabletki uspokajające otrzymywane ze sproszkowanych ziół.

Większość z nich to środki działające łagodnie. Ale nie wszystkie! W grupie leków ziołowych znajdują się także medykamenty o bardzo silnym działaniu, które po przedawkowaniu mogą spowodować efekty toksyczne.

  • Na przykład znaczne przedawkowanie preparatów nasercowych otrzymanych z ziela konwalii może wywołać zaburzenia w czynności przewodu pokarmowego i w pracy serca.
  • W ostrym zatruciu glikozydami nasercowymi występują zwykle: bóle głowy, nudności, wymioty, biegunka, zaburzenia widzenia, zwolnienie tętna, spadek ciśnienia tętniczego krwi i zaburzenia rytmu serca.
  • Przyjęcie zbyt dużej ilości przeciwdepresyjnych preparatów z ziela dziurawca może być z kolei niebezpieczne z uwagi na fototoksyczną aktywność zawartych w dziurawcu hiperycyn.
  • A niewłaściwe zastosowanie mieszanek ziołowych zawierających owoc jałowca lub preparatów otrzymanych z owocu jałowca może spowodować uszkodzenie nerek.

Warto wziąć sobie te przestrogi do serca i traktować leki ziołowe z należną ostrożnością. Przecież to właśnie z roślin pozyskuje się najsilniejsze trucizny, takie jak np. strychnina występująca w nasionach kulczyby wronie oko czy stosowana w starożytności i średniowieczu, porażająca układ oddechowy cykuta. Co ciekawe, z wielu trujących roślin pozyskuje się substancje, które zastosowane w bardzo niskim, ściśle określonym stężeniu stają się cennymi lekami.

Uwaga!

Preparaty roślinne, podobnie jak inne leki mogą wykazywać działania uboczne, wchodzić w interakcje z innymi lekami lub nawet z niektórymi składnikami żywności. Dlatego osoby chorujące przewlekle (np. na nadciśnienie, cukrzycę), przyjmujące na stałe różnego rodzaju leki, stosujące ze wskazań medycznych konkretną dietę, przed zastosowaniem leków roślinnych powinny skonsultować się z lekarzem prowadzącym. Może się bowiem okazać, że połączenie substancji czynnych zadziała niekorzystnie.

Także kobiety w ciąży powinny unikać przyjmowania wielu ziół. Niektóre z nich (m.in. szałwia, bylica zwyczajna, przylaszczka, marzanna itd.) mogą bowiem zagrażać bezpieczeństwu nienarodzonego dziecka. Panie oczekujące narodzin dziecka nie mogą także stosować ziołowych środków przeczyszczających zawierających np. senes czy rzewień.

Najnowsze artykuły