Arbuz, jakiego nie znacie

Jedliście kiedyś konfiturę z arbuza? A wiecie, że (zwykle skwapliwie wypluwane) pestki, po podprażeniu staną się pyszną i bardzo zdrową przekąską? A miąższ zawiera aminokwas, cytrulinę, która  usprawnia metabolizm, zwiększa siłę i wytrzymałość, redukuje uczucie zmęczenia i… wpływa korzystnie na potencję.

Przez lata mówiło się, że arbuzy to sama woda z cukrem – pyszne, ale bezwartościowe. Ogromny błąd! Oto 8 rzeczy, które powinnaś wiedzieć o arbuzie.

1. Znakomicie gasi pragnienie

Możesz wyciskać z niego sok, zrobić pyszną orzeźwiającą lemoniadę lub po prostu pałaszować soczysty, słodki owoc w całości. Miąższ arbuza, składający się niemal w 92% z wody, dostarcza naprawdę niewielu kalorii (100 g owocu to ok. 30 kcal). Sięgaj po niego, zamiast po izotoniczny napój ze sklepu, gdy potrzebujesz porządnie nawodnić organizm i uzupełnić poziom elektrolitów np. po wzmożonym wysiłku fizycznym czy uprawianiu sportu. Arbuz zawiera bowiem sporo minerałów, w tym wapń, magnez oraz potas. Przy okazji zmniejsza także bolesność mięśni, za co odpowiada związek zwany cytruliną – ale o tym więcej w dalszej części tekstu.

2. Poprawia działanie układu pokarmowego

Usprawnia trawienie, przyspiesza przemianę materii, zapobiega zaparciom, usprawniając pasaż jelitowy. Wszystko dzięki sporej ilości błonnika (0.4 g w 100 g owocu).

3. Zapobiega tworzeniu się cellulitu

Jak? Arbuz działa moczopędnie, zapobiega więc zatrzymywaniu wody w organizmie i pomaga pozbywać się nagromadzonych w nim toksyn. A jedno i drugie wymienianie jest wśród przyczyn tworzenia się „pomarańczowej skórki” na udach (zwłaszcza tzw. cellulitu wodnego). Z tego samego powodu jedzenie tego pysznego owocu korzystnie wpływa na pracę nerek, zmniejsza prawdopodobieństwo tworzenia się kamieni nerkowych i pomaga zapobiegać infekcjom układu moczowego.

4. Poprawia odporność organizmu

To dzięki zawartości witamin, zwłaszcza wit. C, która jest skutecznym wymiataczem wolnych rodników i wzmacnia układ odpornościowy. Witamina C ponadto korzystnie działa na układ krążenia i uszczelnia ściany naczyń krwionośnych. Prozdrowotne działanie ma również zawarty w arbuzie beta-karoten, prekursor witaminy A, która ma dobroczynny wpływ na wzrok, pozytywnie wpływa na wzrost i regenerację tkanek, dba o zdrowie i dobry wygląd skóry, włosów i paznokci. Oprócz nich w miąższu arbuza znajdziemy witaminy z grupy B, zwłaszcza kwas foliowy oraz pantotenowy.

5. Pomaga zmniejszać ryzyko chorób nowotworowych

To głównie zasługa likopenu, związku z grupy karotenoidów, który nadaje czerwonym arbuzom ich piękną barwę. Okazuje się, że stopień skoncentrowania tego związku jest większy w arbuzie, niż we wszystkich innych świeżych owocach i warzywach (nawet w pomidorze, uznawanym za najlepsze źródło likopenu, jest go relatywnie mniej – wysoką zawartość likopenu mają dopiero pomidory przetworzone na bardziej skoncentrowane sosy czy przeciery). Likopen jest bardzo silnym przeciwutleniaczem, który skutecznie usuwa z organizmu wolne rodniki tlenowe i ochrania komórki całego ciała przed ich szkodliwym działaniem. Ceniony jest za ochronę przed nowotworami – mówi się zwłaszcza o jego dużej roli w zapobieganiu rakowi prostaty oraz jelita grubego.

6. Chroni serce i układ krążenia

Jedzenie arbuzów może obniżać poziom złego cholesterolu (LDL) we krwi. To znów dzięki likopenowi. Udowodnili to naukowcy z Uniwersytetu w Adelajdzie, którzy na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzili, że u osób przyjmujących z pożywieniem ponad 25 mg likopenu dziennie stężenie złego cholesterolu LDL może zmniejszyć się nawet o 10%. Jest tylko jedno ale: nie do końca zbadany jest  stopień przyswajalności likopenu pochodzącego z arbuzów przez nasze organizmy…

Na Uniwersytecie Stanowym na Florydzie przeprowadzono natomiast badanie, mające ocenić wpływ spożywania arbuzów na ciśnienie krwi. Przez 6 tygodni dziewięciu osobom z nadciśnieniem podawano ekstrakt z arbuza. Okazało się, że u każdej z nich nastąpił spadek ciśnienia. Takie dobroczynne działanie wykazuje zawarta w arbuzach cytrulina, której stężenie może sięgać 300 mg w 100 g. owocu.

Co to jest cytrulina?

Jest to organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów, który działa korzystnie na nasz organizm na wiele sposobów. Wzmacnia odporność. Ogranicza wydalanie z organizmu potrzebnych pierwiastków, m.in. wapnia, magnezu i potasu. Cytrulina ceniona jest przez sportowców (i stanowi składnik wielu suplementów), ponieważ stymuluje wytwarzanie energii przez mięśnie podczas wysiłku. Poprawia ukrwienie, usprawnia metabolizm, zwiększa siłę i wytrzymałość, redukuje uczucie zmęczenia. Co ważne, cytrulina pomaga zmniejszać ilość kwasu mlekowego wytwarzanego w mięśniach, dzięki czemu umożliwia zredukowanie lub nawet uniknięcie zakwasów!

Amerykańscy naukowcy, w badaniu opublikowanym w magazynie  „Journal of Agricultural and Food Chemistry” dowiedli również, że przyspiesza regenerację mięśni po wysiłku. Co więcej, okazało się, że cytrulina zawarta w soku z arbuza jest lepiej przyswajana przez organizm, niż podawana osobno.

I jeszcze ciekawostka – ponieważ cytrulina powoduje rozszerzenie światła naczyń krwionośnych, uważana jest za środek korzystnie wpływający na potencję.

7. Możesz przyrządzić z niego pyszną konfiturę

Na przetwory wykorzystywana jest skórka arbuza, a dokładnie znajdująca się pod twardą skorupką zielonobiała część owocu. Ponieważ zawiera ona znaczniej mniej wody, niż słodki czerwony miąższ, skórka arbuza dostarcza  wartościowych substancji w większym stężeniu. Jest  dobrym źródłem cytruliny, witaminy C i witaminy B 6.

A przy okazji ma jeszcze mniej kalorii niż słodki miąższ! Zielona, zazwyczaj wyrzucana część arbuza, może mieć więc działanie prozdrowotne – poprawiać odporność, zwiększać wydolność, wzmacniać system nerwowy. Dzięki zawartości błonnika. usprawnia pracę jelit i pomaga usuwać toksyny z organizmu. A ponieważ zawiera także potas, pomaga regulować gospodarkę wodną w organizmie oraz korzystnie wpływa na pracę mięśni.

Na południu Stanów Zjednoczonych ze skórki arbuza przyrządza się smakowite pikle. Można konserwować ją także w oliwie, dodając do smaku przyprawy – np. papryczkę chili lub kolendrę. Będzie wówczas oryginalnym, pikantnym dodatkiem do dań. Świetna jest również na słodko.

Przepis na konfiturę ze skórki arbuza podawała już Lucyna Ćwierciakiewiczowa. Oto on:

„Z arbuza robi się prześliczna konfitura, mało znana, a bardzo smaczna. Po wykrojeniu wnętrza, które się używa do jedzenia, pozostałość obrać ze skóry zielonej, czyli wyraźniej mówiąc bierze się tylko mięso białe zostające między soczystą częścią arbuza a skórą zieloną; po zupełnem obraniu z zielonej powłoki kraje się w podługowate kawałki, nalewa wodą i gotuje, póki tak miękkie nie będzie, aż słomka przejdzie, wtedy odcedza się i nalewa zimną wodą. Należy zważyć arbuz surowy, na 1 funt wziąść cukru 2 funty, zrobić syrop z 2 szklanek wody niebardzo gęsty, wrzucić wyjęty z wody ugotowany arbuz, gdy arbuz zaczyna być przezroczysty, czyli gdy się dobrze podsmaży, wcisnąć 2 cytryny na 1 funt arbuza i smażyć, szumując łyżką, aż arbuz będzie zupełnie przezroczysty, a syrop dość gęsty. Dla zapachu wrzucić w czasie smażenia jeżeli można kawałek ananasu pokrajanego cienko jak makaron; zwykle się bierze na 3 funty arbuza mały ananas. Gdy niema ananasu, trzeba wrzucić na 1 funt laskę wanilji pokrajanej w kawałki.”

Przyp.: funt = 0,5 kg

TUTAJ znajdziesz przepis na pyszną konfiturę z aronii.

8. Pestki arbuza są lepsze niż chipsy!

A na pewno zdrowsze. Nie wyrzucaj ich więc, tylko wysusz i podpiecz (około 15 minut w 160 st. C), a staną się wartościową przekąską. Najlepiej jeść je jednak bez łupinek, które utrudniają przyswajanie substancji odżywczych.

Pestki zawierają mnówstwo białka. Znajdziemy w nich także wartościową argininę – aminokwas, który korzystnie wpływa na regulowanie ciśnienia krwi, zapobiega chorobie wieńcowej i poprawia wydolność organizmu. Oprócz tego w szklance suszonych pestek znajduje się 556 mg magnezu, czyli ponad 130% zalecanej dziennej dawki. Znajdziemy tam również sporo innych wartościowych związków mineralnych, m.in. żelazo, potas, miedź, fosfor, sód, mangan oraz cynk. Małe czarne pestki zawierają także sporo tłuszczy, co czyni z nich dość kaloryczną przekąskę. Zjadając całą szklankę (co jest raczej mało prawdopodobne) przyjęlibyśmy ok. 600 kcal. Dlatego najlepiej ograniczyć ilość spożywanych dziennie pestek do niewielkiej garści. Większość tłuszczy występujących w pestkach arbuza to kwasy tłuszczowe jedno- i wielonienasycone, które korzystnie wpływają na zawartość cholesterolu we krwi oraz kwasy omega 6, pomocne w przypadku wysokiego ciśnienia krwi.

Uwaga:

Arbuzy to również źródło sporych ilości węglowodanów (6 g cukru na 100 g owocu), mają też dość wysoki indeks glikemiczny (75). To ważna informacja dla cukrzyków, którzy mogą go jeść, jednak tylko w niewielkich ilościach.

Ciekawostki o arbuzach

(ze strony www.fitomento.com)

  1. Arbuz jest spokrewniony m.in. z ogórkiem, dynią i kabaczkiem
  2. Wszystkie części są jadalne, łącznie ze skórką
  3. Wcześni odkrywcy używali arbuzów jako menażki
  4. Maurowie sprowadzili go do Europy w XIII w.
  5. Starożytni Egipcjanie wkładali arbuzy do grobowców królów, aby zapewnić im posiłek po śmierci
  6. Egipskie hieroglify przedstawiają zbiory arbuzów sprzed ok. 5000 lat
  7. Kupcy upowszechnili spożycie arbuza na terenach wokół Morza Śródziemnego. W X w trafiły one do Chin, które są obecnie ich największym producentem
25.07.2019
Skromniejsza kuzynka dyni? Tylko pozornie! Nierzadko dorównuje jej wielkością, a do tego ma całą listę zalet. Mogą po nią sięgać bez obaw wszyscy – od niemowlaka po stulatka, bo jest lekkostrawna, nie uczula, wspomaga trawienie, trzyma w ryzach cukier i cholesterol. A do tego dba o wzrok, serce, kości, a nawet walczy z nowotworami.
05.08.2019
Zachwycają kolorem, zachęcają smakiem i aromatem. Ale co najważniejsze – są bogatym źródłem witaminy D, prozdrowotnych antyoksydantów, w dodatku mogą zwalczać pasożyty.
29.08.2019
Hit letniego menu. Zielone, żółte i fioletowe strąki – idealny dodatek do obiadu i świetna superzdrowa przekąska dobra dla dbających o linię, diabetyków, chorych na serce, kobiet w ciąży i w okresie menopauzy oraz osób zagrożonych nowotworami.
12.09.2018
Wątróbka to naturalna multiwitamina. Może zastąpić najbardziej odżywcze warzywa. Wzmacnia kości, walczy z anemią, poprawia pracę układu nerwowego, zwiększa wydolność organizmu i odporność. Dlatego warto ją jeść raz w tygodniu. Konsultacja: dietetyk kliniczny Kamila Lipowicz z poradni Ajwen.
19.03.2019
Choroba Hashimoto po raz pierwszy zdiagnozowana została przeszło 100 lat temu. Mimo to nadal w wielu przypadkach trudno jest ją leczyć, a zalecenia dotyczące żywienia pozostawiają wiele pytań bez jasnych odpowiedzi. Dowiedz się, czy zastosowanie odpowiedniej diety w chorobie Hashimoto faktycznie się sprawdza.
13.08.2018
Wzmacnia serce, dba o wzrok, skutecznie walczy z nowotworami. Do tego opóźnia starzenie się organizmu. A to tylko kilka zalet aronii uznawanej za jeden z najlepszych antyoksydantów świata.