Menopauza to nie choroba. Naturalne metody terapeutyczne podchodzą do niej jak do ważnego przejścia w życiu kobiety. Okres menopauzy stanowi biologiczny moment zamknięcia pewnego cyklu i otwarcia nowego etapu życia kobiety. W kulturach tradycyjnych, np. w medycynie chińskiej, kobieta po menopauzie była uważaną za taką, która już zdobyła doświadczenie i mądrość życiową. Może być więc mentorką dla innych kobiet. Może być kimś, kto jest już świadomy swojej mocy i wiedzy.
A jednak współczesne kobiety w trakcie menopauzy bardzo często przeżywają ten czas jako trudny, dezorientujący i obciążający, a fizyczne oraz emocjonalne objawy klimakterium są dla nich trudne do zaakceptowania.
Spis treści
Co to jest perimenopauza?
Warto wiedzieć, że czas menopauzy jest procesem. Objawy klimakterium nie pojawiają się po prostu pewnego dnia, lecz są poprzedzone tzw. perimenopauzą. Jest to naturalny okres przejściowy, podczas którego jajniki zaczynają produkować coraz mniej estrogenu.
Uznaje się, że perimenopauza to całe 12 miesięcy, w których nie pojawiła się już miesiączka. A menopauza to tak naprawdę ostatnia miesiączka, po której przez 12 miesięcy nie wystąpiło krwawienie menstruacyjne. Natomiast hormonalne zmiany u kobiet zaczynają się nawet 5–10 lat wcześniej.
Co dzieje się w ciele?
W czasie menopauzy następuje spadek produkcji estrogenów i progesteronu oraz kompensacyjny wzrost poziomu hormonu folikulotropowego (FSH). To niesie ze sobą szereg uciążliwych objawów.
Wahania hormonów wpływają nie tylko na cykl menstruacyjny, ale na cały organizm – mózg, układ nerwowy, skórę, kości, metabolizm, emocje. Prowadzą do zaburzeń termoregulacji – typowe uderzenia gorąca towarzyszące menopauzie, zaburzeń snu, układu kostnego, metabolizmu, układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, moczowo-płciowego. Powodują dolegliwości emocjonalne.
Jednym słowem – menopauza jest doświadczeniem całościowym, a objawy klimakterium u kobiet dotyczą całego jej organizmu. To dlatego jednymi z najbardziej skutecznych metod łagodzenia objawów klimakteryjnych są naturalne metody, które podchodzą do kobiety holistycznie i rozpatrują całokształt prezentowanych przez nią dolegliwości.
Typowe objawy menopauzy
Najbardziej typowymi objawami u kobiet w okresie przekwitania są:
- uderzenia gorąca
- zlewne poty
- szeroko pojęte zaburzenia snu
- suchość – pochwy, skóry, śluzówek, oczu
- wahania nastroju
- przyrost masy ciała – związany z zaburzeniami metabolicznymi
- spadek libido
- osteoporoza
- kołatanie serca
Niestety, to nie wszystkie objawy menopauzy… Często mamy do czynienia również z takimi przypadłościami, jak:
Nietypowe objawy menopauzy
Wiele kobiet latami nie łączy pewnych symptomów z okresem przekwitania, ponieważ nie zalicza się ich do częstych objawów menopauzy. A wymienić tu można między innymi takie przypadłości jak:
Mgła mózgowa
czyli zaburzenia zdolności poznawczych – trudności w koncentracji, gorsza pamięć, zapominanie słów, dezorientacja intelektualna. Brak estrogenów przekłada się na niższy poziom neuroprzekaźników, co znaczy, że układ nerwowy potrzebuje więcej czasu na właściwe funkcjonowanie.
Zaburzenia lękowe
bez wyraźnej przyczyny – nagłe napady niepokoju, szczególnie wieczorem, często towarzyszy im kołatanie serca oraz zmiany nastroju. W okresie menopauzy istnieje wyższe ryzyko obniżonego nastroju i stanów depresyjnych.
Bóle stawów i mięśni
spadek poziomu estrogenu w okresie menopauzy jest często powiązany ze wzrostem przewlekłych stanów zapalnych w organizmie kobiety
Nadwrażliwość na bodźce
różne bodźce – dźwięki, zapachy, światło – wydają się zbyt intensywne i dokuczliwe
Nadmierne zmęczenie i spadki energii
wiążą się z zaburzeniami hormonalnymi – może się nasilić insulinooporność, za czym idą gwałtowne zmiany glikemii, spadki energii, napady wilczego głodu, problemy z utrzymaniem prawidłowej masy ciała
Zmiany w zapachu ciała
związane ze zmianą mikrobiomu skóry i potu
Złość, frustracja, rozdrażnienie
emocje te są często intensywne i nieadekwatne do sytuacji – kobieta czuje się wyczerpana i „ma po prostu dość”…
Naturalne wsparcie kobiety w trakcie menopauzy
Wspieranie zdrowia hormonalnego kobiet powinno być wielowymiarowe. Zmniejszenie objawów menopauzy można osiągnąć poprzez stosowanie takich naturalnych metod łagodzenia objawów, jak: właściwa dieta, zioła, adaptogeny, leki homeopatyczne, zdrowy styl życia, wsparcie emocjonalne.
Zioła dla równowagi hormonalnej
Stosowanie ziół od zawsze łagodziło uciążliwe objawy menopauzy. Jednym z najlepiej poznanych ziół, które wspierają jakość życia kobiety jest pluskwica groniasta (Cimicifuga racemosa). Łagodzi uderzenia gorąca, nocne poty, napięcie emocjonalne i drażliwość.
Przy nadmiernych potach, szczególnie nocnych, pomoc przyniesie szałwia lekarska. Działa lekko ściągająco i regulująco na gruczoły potowe, co istotnie zmniejsza nasilenie uderzeń gorąca. Wspiera również koncentrację i funkcje poznawcze. Na zlewne poty, wyciszenie układu nerwowego i lepszy sen doskonałym remedium jest także lawenda lekarska.
Na szczególną uwagę zasługuje koniczyna czerwona. Zawiera fitoestrogeny (fitohormony), które mogą łagodnie wspierać organizm przy spadku poziomu estrogenów. Pomaga zmniejszyć częstotliwość uderzeń gorąca, wspiera zdrowie kości i układ sercowo-naczyniowy. Czerwona koniczyna jest świetną alternatywą dla hormonalnej terapii zastępczej w przypadku kobiet, które nie chcą lub nie mogą się na nią zdecydować.
Korzystnie na zdrowie kobiet działa również niepokalanek. Wpływa on na gospodarkę hormonalną – przynosi pomoc w łagodzeniu szczególnie objawów perimenopauzy. Pomaga regulować cykl, zmniejsza napięcie piersi, wahania nastroju i objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego. Łagodzi objawy związane z okresem przekwitania, takie jak uderzenia gorąca, zaburzenia nastroju, bezsenność.
Klasycznym zielem dla kobiet w trakcie menopauzy jest dzięgiel chiński Wspiera krążenie, łagodzi bóle głowy i zawroty, działa odżywczo na krew i zmniejsza suchość śluzówek.
Ziołowe kuracje podczas menopauzy można śmiało wspierać za pomocą adaptogenów.
Adaptogeny
Adaptogeny pozwalają organizmowi lepiej radzić sobie z szeroko pojętym stresem, co w menopauzie ma ogromne znaczenie. Wspierają zdrowie kobiet poprzez wpływ na gospodarkę hormonalną, zaburzenia snu, zmiany nastroju i inne uciążliwe objawy menopauzy.
Jednym z bardziej popularnych i szeroko stosowanych adaptogenów jest ashwagandha, która reguluje poziom kortyzolu, wspiera sen, łagodzi lęk i niepokój.
Z kolei różeniec górski poprawia koncentrację, energię i odporność psychiczną. Zwiększa wydolność organizmu kobiety zarówno na poziomie fizycznym, jak i intelektualnym. Shatavari natomiast wspiera nawilżenie błon śluzowych i wpływa korzystnie na równowagę hormonalną. Znana jest i stosowana od wieków jako odżywcze ziele ogólnie wspierające płodność i jakość życia kobiety.
Homeopatia
Homeopatia podchodzi do zdrowia kobiety holistycznie, czyli uwzględnia całość objawów, na które uskarża się ona w okresie menopauzy. Homeopatia bierze pod uwagę zarówno dolegliwości typowo fizyczne, jak i sposób przeżywania emocji oraz indywidualny sposób reagowania w czasie przekwitania. Leki homeopatyczne to naturalne leki na menopauzę, które mogą istotnie przyczynić się do łagodzenia objawów u kobiet.
Warunkiem ich skuteczności jest dobór właściwego remedium dla danej kobiety. Dlatego zanim sięgniemy po preparaty homeopatyczne, warto zapoznać się ze specyfiką ich działania. Dla przykładu:
Homeopatyczna sepia officinalis może być potrzebna kobietom zmęczonym, wyczerpanym codziennymi obowiązkami, dość pesymistycznie nastawionym do świata. Dokuczają jej huśtawki nastroju, poirytowanie, drażliwość. Może stać się obojętna wobec bliskich, wycofuje się z towarzystwa, potrzebuje więcej samotności i dystansu. Często cierpi z powodu suchości pochwy oraz wypadania macicy.
Homeopatyczne lachesis mutus sprawdzi się u kobiet energicznych, ekstrawertycznych, żywiołowych i ekspansywnych. Z natury są one ciepłokrwiste, więc gwałtowne uderzenia gorąca i nocne poty są dla nich naprawdę trudne do wytrzymania. Ich wewnętrzne napięcie psychiczne wyraża się poprzez głośne zachowanie i gadatliwość. Mają skłonności do dominacji, są podejrzliwe, zazdrosne i nie znoszą sprzeciwu.
Z kolei homeopatyczna pulsatilla może pomóc kobietom wrażliwym, nieustannie potrzebującym wsparcia emocjonalnego, dla których charakterystyczna jest silna chwiejność nastrojów i płaczliwość z byle powodu. Kobieta tego typu jest raczej łagodna i ustępliwa, ale ma skłonność do zachowań histerycznych, użalania się nad sobą, pragnie bliskości i pocieszania. Bardzo źle znosi uderzenia gorąca, ponieważ z natury uwielbia świeże powietrze i wszelkie ciepło nasila jej dolegliwości.
Po homeopatyczny sulphur natomiast mogą sięgnąć panie, u których dominują silne fale gorąca z poceniem się, szczególnie z towarzyszącym uczuciem pieczenia stóp. Pot ma nieprzyjemny zapach, a skóra jest wysuszona, ze skłonnością do świądu. Kobieta potrzebująca tego leku ma tendencje do bałaganiarstwa, chaosu i nieuporządkowania wokół siebie, a w okresie menopauzy nasila się u niej drażliwość i egocentryzm w relacjach z innymi.
Dobór leku homeopatycznego jest kwestią bardzo indywidualną i powinien być zawsze stosowany po konsultacji z lekarzem homeopatą.
Dieta w okresie menopauzy
Łagodzenie uciążliwych objawów klimakterium jest możliwe również poprzez właściwą dietę. Warto zadbać, aby w codziennym menu kobiety znalazły się takie produkty, jak:
- produkty zawierające przeciwzapalne kwasy omega-3 – doskonale się tu sprawdza siemię lniane, które oprócz zdrowych kwasów tłuszczowych zawiera również naturalne fitoestrogeny. Warto spożywać także olej z ogórecznika, olej z wiesiołka, olej lniany, konopny, dobrej jakości oliwę z oliwek
- produkty bogate w wapń i witaminę K2 – zielone warzywa liściaste, fermentowane produkty mleczne, małe ryby – sardynki, szprotki
- probiotyki
- jaja
- masło
- kiszonki
Wskazane jest także ograniczenie cukru oraz produktów nasilających uderzenia gorąca, jak: alkohol, czekolada, ostre przyprawy, kofeina, papierosy.
Aktywność fizyczna
Niekoniecznie bieganie maratonów czy wyczerpujące ćwiczenia na siłowni. W okresie przekwitania lepiej sprawdzą się łagodne ćwiczenia oddechowe i rozciągające, takie jak: Tai Chi, Qi Gong, joga, techniki relaksacyjne. Wskazane są spacery, spokojna jazda na rowerze, a dla pań lubiących większy wysiłek pływanie lub aerobik wodny.
Aktywność fizyczna i praca z ciałem nie tylko złagodzą uciążliwe objawy menopauzy i zmiany hormonalne, ale wpłyną korzystnie na ogólne zdrowie w tym okresie życia kobiet.
Podsumowanie
Przekwitanie jest procesem. Biologicznym, emocjonalnym i energetycznym. Przynosi nie tylko trudności, ale również ogromny potencjał. To przejście do stania się nową kobietą – bardziej świadomą, stabilną, doświadczoną, spokojną, a przede wszystkim mądrą i słuchającą siebie.
Źródła:
1. https://www.healthline.com/nutrition/menopause-herbs
2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16414334/
3. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0378512210002197
4. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12812913/
5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23136064/
6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19237620/
7. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20207087/
8. https://www.postepyfitoterapii.pl/wpcontent/uploads/2023/02/pf_2022_099-106.pdf
9. https://www.czytelniamedyczna.pl/4100%2Czastosowanie-rolin-leczniczych-w-menopauzie-cz-i.html
