Ziemia okrzemkowa – na co pomaga i czy warto ją stosować?

Wśród  suplementów diety jakiś czas temu pojawił się produkt, który ma coraz więcej zwolenników, ale o którym tak naprawdę niewiele wiadomo. Mowa o ziemi okrzemkowej, zwanej także ziemią diatomową lub diatomitem.  Przypisuje  się jej wiele prozdrowotnych właściwości i zaleca stosowanie przy różnych dolegliwościach, a także profilaktycznie. Czy słusznie? Czy jej stosowanie jest bezpieczne? O odpowiedź na te i inne pytania dotyczące ziemi okrzemkowej poprosiliśmy Kamilę Lipowicz, dietetyczkę z kliniki Ajwen.
Ziemia okrzemkowa do picia - superfood.

 – Czym jest ziemia okrzemkowa?   

– Jest to rodzaj naturalnej skały osadowej, która wyglądem przypomina kredę i zbudowana jest z pancerzyków martwych okrzemek. Okrzemki to jednokomórkowe, mikroskopijne glony, żyjące od czasów prehistorycznych do dziś w słodkich i słonych wodach na całym świecie. Zewnętrzna ściana komórkowa okrzemek zbudowana jest z krzemionki, która tworzy skorupkę. Gdy okrzemki umierają, ich maleńki pancerzyk opada na dno zbiornika wodnego, gdzie wraz z innymi skamieniałymi szczątkami skorupek tworzy ziemię okrzemkową. Szacuje się, że 16 cm3 ziemi okrzemkowej może zawierać do 400 milionów takich skorupek. Złoża ziemi okrzemkowej występują na całym świecie. W Polsce również chociaż są one nieliczne.

– Jakie składniki wchodzą w skład ziemi okrzemkowej i jakie mają one właściwości?

– Ziemia okrzemkowa to miękka skała, w skład której wchodzi przede wszystkim amorficzna krzemionka (SiO2) oraz domieszki krzemionki krystalicznej. W odmianie przeznaczonej do celów spożywczych znajdują się także składniki mineralne, takie jak: krzem, wapń, sód, magnez, żelazo i inne mikroelementy niezbędne dla zachowania dobrego zdrowia. Ziemia okrzemkowa oczyszcza organizm z toksyn, złogów i pasożytów, wpływa na redukcję przykrego zapachu z ust, przyśpiesza znacznie oczyszczanie krwi. Badania wykazały, że spożywcza ziemia okrzemkowa może korzystnie wpływać na poziom cholesterolu we krwi i wspierać zdrowie serca. Prawdopodobnie wspiera również syntezę kolagenu, będącego budulcem stawów i tkanki łącznej oraz ma pozytywny wpływ na mineralizację kośćca. Jest to jednak nie do końca potwierdzone i cały czas trwają badania nad tą cechą, aczkolwiek wiele osób profilaktyczne zażywa preparaty z ziemią okrzemkową w celu zapobiegania chorobom stawów oraz osteoporozie. W indywidualnych przypadkach stwierdzono również, że regularne spożywanie ziemi okrzemkowej poprawia kondycję paznokci oraz włosów, wygładza skórę, może dodawać energii, wpływa pozytywnie na układ odpornościowy, a także ruchy perystaltyczne jelit. Może również mieć korzystne działanie na układ pokarmowy.

– No właśnie, ziemia okrzemkowa ma zaskakująco wiele zastosowań, zalecana jest zarówno do użytku wewnętrznego, jak i zewnętrznego. Czy faktycznie ma ona aż takie  korzystne działanie na organizm człowieka i warto ją stosować?

– Ziemia diatomowa występuje w dwóch odmianach – przeznaczonej do kontaktu z żywnością oraz przemysłowej. W pierwszej z nich, stosowanej do celów spożywczych, znajduje się ok. 30-33% krzemu, 19% wapnia, 5% sodu, 3% magnezu, 2% żelaza oraz niewielkie ilości tytanu, boru, miedzi, cyrkonu i manganu. Odmiana spożywcza wykazuje właściwości prozdrowotne, które wynikają z jej składu – ten zaś jest ściśle związany z cechami geologicznymi złoża wydobycia. W każdym przypadku uznawana jest za środek pozwalający na oczyszczenie organizmu z toksyn. Odmianę tę można spotkać w różnego rodzaju produktach spożywczych i lekach przeznaczonych dla ludzi i zwierząt. Podana w środkach spożywczych rozpuszcza się w żołądku, zmieniając się w przyswajalny kwas ortokrzemowy.

Zdrowotne korzyści z przyjmowania ziemi okrzemkowej:

  • dodaje energii
  • poprawia elastyczność skóry
  • wspomaga leczenie cukrzycy
  • reguluje poziom cholesterolu
  • stymuluje układ odpornościowy
  • zapobiega biegunkom i reguluje zaparcia
  • zmniejsza stan zapalny jelit i owrzodzenia
  • zapobiega próchnicy zębów i wzmacnia szkliwo
  • poprawia wygląd paznokci i wzmacnia ich twardość
  • poprawia elastyczność stawów, leczy zwyrodnienia, osteoporozę i reumatyzm
  • odtruwa organizm — może być stosowana jako naturalny środek oczyszczający jelito grube
  • ma właściwości przeciwzapalne i dezynfekujące.

Z kolei w przemyśle ziemia okrzemkowa stosowana jest w charakterze filtru, środka bakteriobójczego oraz odwadniającego i izolacyjnego. Ze względu na swoje właściwości stanowi składnik wielu kosmetyków, proszków, środków ochrony roślin, filtrów wody, sprayów insektobójczych czy pyłków.

Ziemia okrzemkowa.

– Jak należy stosować ziemię okrzemkową?

– Źródłem naturalnie występującej krzemionki było dawniej jedzenie. Obecnie przez nowoczesne metody uprawy roli nastąpiło znaczne zubożenie gleb w ten mikroelement. Szacuje się, że współcześnie z naturalnych pokarmów roślinnych możemy uzyskać tylko 30%-40% krzemu potrzebnego naszemu organizmowi. Zazwyczaj producenci zalecają, by dzienna dawka ziemi okrzemkowej nie przekraczała 1% wagi spożywanych w ciągu całego dnia posiłków, czyli np. na 1000 g pożywienia powinno się przyjąć 10g ziemi okrzemkowej. Dawki należy dopasowywać do indywidualnych potrzeb organizmu i stopniowo je zwiększać. Zalecane jest spożywanie ziemi na czczo przed pierwszym posiłkiem, dopuszczalne jest także przyjmowanie jej do dwóch godzin po śniadaniu. Zalecana dawka powinna być podana na opakowaniu lub dołączonej ulotce. W przypadku przyjmowania ziemi okrzemkowej w formie tabletek, należy popijać je dużymi ilościami wody –  dziennie wskazane jest wypijanie co najmniej 2 litrów.

– Czy możliwe jest jej przedawkowanie? Czy wtedy wywołuje ona jakieś skutki uboczne?

– Nie powinno przekraczać się zalecanych dawek specyfiku, aby nie doprowadzić do jego przedawkowania. O tym, że jednak do niego doszło mogą świadczyć takie objawy, jak kaszel i spłycenie oddechu. Przyjmowanie zbyt dużych dawek ziemi okrzemkowej może także powodować pogorszenie stanu psychicznego oraz objawy przypominające grypę – zmęczenie, ból głowy, bóle mięśniowe. Wystąpić mogą również objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak zaparcia, biegunka, nudności lub zgaga. W przypadku zaobserwowania ich u siebie należy zmniejszyć przyjmowaną dzienną dawkę lub, jeżeli objawy nie ustaną, całkowicie odstawić ziemię okrzemkową.

– Czy są jakieś przeciwwskazania do zażywania ziemi okrzemkowej?

– Przeprowadzone jak dotąd testy nie wykazały wielu przeciwwskazań do przyjmowania  ziemi okrzemkowej we wskazanych dawkach. Nie ma ona szkodliwego wpływu na ludzki organizm, ale nie zaleca się jej stosowania  w przypadku nadwrażliwości na składniki preparatu. Nie powinno się stosować ziemi okrzemkowej u kobiet w ciąży oraz u kobiet karmiących piersią, a także u dzieci poniżej 12. roku życia. Nie należy również stosować  diatomitu w formie proszku w przypadku problemów z płucami lub astmą, ponieważ długotrwałe wdychanie dużych stężeń rozpylanego produktu może spowodować podrażnienie układu oddechowego. Ziemia okrzemkowa nie przyczynia się do rozwoju chorób, które występują już w organizmie.

– I najważniejsze: czy jest ona bezpieczna dla zdrowia? Niektórzy rodzice podają ją nawet dzieciom czy  można to robić bez konsultacji z pediatrą?

– Biorąc pod uwagę skład i właściwości śmiało można stwierdzić, że ziemia okrzemkowa jak najbardziej jest bezpieczna, pod warunkiem jednak, że przestrzegamy zalecanego dawkowania. Należy jednak zachować ostrożność i stosować ją w momencie zapotrzebowania pod okiem specjalisty. Chociaż ziemia okrzemkowa ma wiele korzystnych właściwości zdrowotnych, nie należy jej traktować jako remedium na wszelkie choroby, jako lekarstwo na wszystko. W prawidłowym procesie zdrowienia najważniejsze jest znalezienie przyczyny i takie ukierunkowanie suplementacji, stylu życia czy sposobu żywienia, aby aktywować organizm do samoleczenia. U dzieci bardzo dobrze sprawdza się ziemia okrzemkowa w formie żelu podczas biegunek i problemów z układem pokarmowym, ale nie ma konieczności stosowania jej stale. Przydatna będzie w okresie większego zapotrzebowania – jesienią, wiosną lub podczas przeziębienia.

– Gdzie można kupić ziemię okrzemkową?

– Spożywcza ziemia okrzemkowa jest dostępna w stacjonarnych oraz internetowych sklepach ze zdrową żywnością. W zależności od producenta oferowana jest w formie tabletek lub proszku do rozpuszczania w wodzie – oraz w opakowaniach o różnej  pojemności. Jeden kilogram diatomitu kosztuje około 35-60 zł, w zależności od miejsca zakupu i producenta.

Przeczytaj też, czy warto stosować indyjski żeń-szeń Ashwagandha.

06.06.2019
Kurkuma już od dłuższego czasu zajmuje wysokie miejsce na liście popularnych superfoods. Równie modne są suplementy z kurkumą. Czy na pewno możesz przyjmować je bez kontroli?
23.05.2019
Lubisz kawę, ale nie możesz jej pić? A może wypróbujesz napary z orkiszu, cykorii, topinamburu lub żołędzi? To idealne zamienniki dla tradycyjnej małej czarnej. Co prawda mają nieco słabszy smak, ale są naprawdę zdrowe. Zresztą przekonaj się sama, jaką moc kryje w sobie kawa zbożowa bezkofeinowa.
24.05.2019
Zielenina rządzi na naszych stołach. Świeża natka, rukola, jarmuż czy szpinak świetnie sprawdzą się jako podstawa zielonych koktajli. Super detoks, moc energii,  a przede wszystkim zdrowie gwarantowane! Sprawdź nasze przepisy na idealny zielony koktajl.
21.01.2019
Biorąc przykład z superzdrowych Japończyków, coraz chętniej sięgamy po algi. I choć mamy w czym wybierać (w sklepach nie brakuje tego typu produktów), najczęściej wybieramy spirulinę i chlorellę. To nie może być  przypadek!
15.12.2018
W ostatnich latach jelita to temat top. Coraz więcej wiemy o wpływie diety, aktywności fizycznej, stosowanej suplementacji na funkcję naszych jelit. Pewnym jest, że nasz mikrobiom składa się z >500 szczepów bakteryjnych, a więc w samym jelicie zawartych jest około 2-3 kg bakterii! Nowe badania naukowe sugerują wpływ mikrobioty jelitowej na mózg. Czy bakterie w […]
21.09.2018
Klimakterium stopniowo wkracza w życie kobiety w wieku około 45-50 lat. Staramy się walczyć z nim za wszelką cenę, ponieważ nie tylko kojarzy się z przykrymi objawami, ale też budzi niepokój i obawę o naszą kobiecość. Tymczasem to naturalna kolej rzeczy. Spróbujmy zadziałać łagodnymi środkami, które działają w zgodzie z naszym organizmem i pomogą przejść ten […]