Czy zielony jęczmień jest zdrowy?

Suplementy z zielonego jęczmienia biją ostatnio rekordy popularności. Tymczasem nie wszystko złoto, co się świeci – na rynku dostępny jest także zielony jęczmień niemal zupełnie pozbawiony wartości odżywczych. Dowiedz się jak je odróżnić i znajdź preparat najlepszy dla siebie, a najlepiej wyhoduj zdrowy jęczmień sama. Konsultacja: dietetyczka Kamila Lipowicz z kliniki Ajwen.
Zielony, młody jęczmień - co to jest i jak go stosować?

„Jedz więcej zielonego, a będziesz mieć mocne nogi i serce wytrwałe” mawiał Serafin z Sarowa jeden z najważniejszych świętych prawosławnych, znany między innymi z tego, że jako pustelnik wiódł życie zgodne z naturą. Słowa dziewiętnastowiecznego mnicha potwierdza współczesna nauka. Powszechnie wiadomo, że podstawą naszej diety powinny być warzywa i owoce, a najzdrowsze są te o intensywnych barwach, bo zawierają najwięcej składników antyoksydacyjnych, które chronią nasze komórki.

„Mistrzem” takiej ochrony jest m.in. zielony jęczmień, który słynie z wysokiej zawartości chlorofilu. Ale nie tylko! Stężenie wartości odżywczych w jego maleńkich listkach jest tak duże, że niewiele innych pokarmów może się z nim  równać. Aby jednak móc w pełni wykorzystać jego dobroczynne właściwości, warto wiedzieć o nim więcej. Tym bardziej, że na rynku dostępny jest także zielony jęczmień, który oczyszczony jest z większości wartości odżywczych. Jak go odróżnić? Czy każdy może jeść zielony jęczmień? Kiedy jest naprawdę wskazany? Sprawdźmy!

Zielony jęczmień – co to takiego?

Zielony jęczmień (zwany także młodym jęczmieniem) to nic innego jak młode kilkucentymetrowe pędy jęczmienia zwyczajnego, tego samego, z którego powstaje m.in. kasza jęczmienna. Roślina znana jest więc od tysiącleci, zwykle jednak korzystano z niej, gdy osiągnęła dojrzałość. Okazało się jednak, że jej najmłodsze listki mają wysokie stężenie wartości odżywnych, nieporównywalne z tym, jakie osiąga ona po pełnym wyrośnięciu.

Czym jest zielony jęczmień i jak go stosować?

Ponadto nie zawiera glutenu, a więc może być spożywana również przez osoby cierpiące na celiakię i nietolerancje pokarmowe. Zielony jęczmień zwykle dostępny jest w formie sproszkowanej (jako proszek lub kapsułki).

Jęczmień jęczmieniowi nierówny

Na rynku dostępne są dwa rodzaje produktów z młodego jęczmienia: preparaty ze sproszkowanego soku jęczmiennego i ze sproszkowanych liści. Obydwa mogą mieć formę proszku lub kapsułek (ewentualnie tabletek). Różnią się jednak ceną i wartością odżywczą. Proszek z soku jest bogatszy w witaminy, minerały i aminokwasy. Jego cena również jest wyższa. Produkty wykonane na bazie sproszkowanych liści są źródłem wysokiej jakości błonnika, mają natomiast niewiele innych wartości odżywczych. Są też znacznie tańsze.

Na co pomaga zielony jęczmień?

– Zielony jęczmień faktycznie bogaty jest w wiele witamin (m.in. A, C i z grupy B, kwas foliowy), żelazo, wapń, magnez, cynk i krzemu – podkreśla Kamila Lipowicz. Oprócz tego zawiera także wiele cennych aminokwasów, białko i chlorofil. W porównaniu z innymi roślinami jego skład jest naprawdę imponujący. Dzięki niemu ma on właściwości przeciwzapalne, antynowotworowe, przeciwwirusowe, oczyszczające. Działa wysokoodżywczo i pomaga w walce z wieloma schorzeniami i dolegliwościami. A dokładnie?

Młody zielony jęczmień.

  • Przeciwdziała zaparciom i odchudza – proszek z liści jęczmienia dzięki zawartości dużej ilość nierozpuszczalnego błonnika usprawnia perystaltykę jelit, wiąże wodę, zwiększając objętość treści pokarmowej w jelicie cienkim. Sprawia to, że szybciej osiągamy uczucie sytości. Poza tym łatwiej się wypróżnić. Warto dodać, że młody jęczmień wpływa korzystnie również na stężenie glukozy we krwi, spowalniając proces jej wchłaniania, co z kolei przeciwdziała napadom wilczego głodu.
  • Ogranicza wchłanianie cholesterolu – preparaty ze sproszkowanej trawy jęczmiennej zmniejszają stężenie cholesterolu we krwi poprzez wydalanie go z kałem. Poza tym opóźniają wchłanianie tłuszczów nasyconych oraz zwiększają ich wydalanie ze stolcem.
  • Pomaga chorym na cukrzycę – preparaty z trawy jęczmiennej działają wspomagająco w przypadku problemów z utrzymaniem cukru w ryzach. Natomiast te z sproszkowanego soku jęczmiennego pomagają uzupełnić niedobory witamin z grupy B, selenu i witaminy C, na które często cierpią osoby z cukrzycą,
  • Działa antynowotworowo – z badań wynika, że młody jęczmień przyczynia się do tzw.  apoptozy, czyli wyniszczania komórek antynowotworowych. Oprócz tego zawiera SOD (dysmutazę ponadtlenkową), związek którego niedobory obserwuje się u osób chorych na raka.
  • Dodaje energii – zawiera hordeinę, alkaloid o lekkim działaniu stymulującym. Dlatego pewnie osoby sięgające po zielony jęczmień są mniej narażone na spadki formy, stany depresyjne i znużenie.
  • Odtruwa – ma działanie detoksykacyjne. Dzięki zawartości chlorofilu i beta-karotenu stymuluje eliminację toksyn i metali ciężkich z organizmu. Działa oczyszczająco wątrobę, dlatego powinny po niego sięgać osoby, które mają złe nawyki żywieniowe.
  • „Ze względu na wysoką wartość odżywczą zielony jęczmień może być zażywany także przez osoby cierpiące na anemię, po hospitalizacjach, rekonwalescentów. Duża zawartość manganu z kolei powinna zachęcić do sięgania po niego osoby cierpiące na niedoczynność tarczycy (przy tej chorobie często występuje niedobór tego minerału)” – dodaje dietetyk Kamila Lipowicz.

Czy zielony jęczmień ma przeciwwskazania?

– Ze względu na dość gorzkawy smak odradzałabym stosowanie zielonego jęczmienia osobom po zabiegach w obrębie układu pokarmowego oraz wrażliwym na specyficzne smaki – mówi Kamila Lipowicz. Dodaje również, że zielony jęczmień, nie jest produktem niezastąpionym w diecie. Osoby, które stosują zbilansowaną dietę, nie muszą o niego sięgać. „Warto natomiast włączyć do menu nasze rodzime regionalne superfoods, które również mają mnóstwo wartości odżywczych, np. natkę pietruszki, kiszonki (z kapusty, ogórków, rzodkiewki, kalarepy), jajka” – dodaje.

Zrób to sam, czyli przepisy na koktajle z jęczmieniem

Proszek z trawy i soku z zielonego jęczmienia warto stosować jako dodatek do wysokoodżywczych koktajli. To dobre rozwiązanie, bo w takiej wersji dość łatwo zamaskować jego specyficzny smak. Żeby otrzymać taki koktajl, wystarczy zmiksować podane składniki.

Koktajl z młodego, zielonego jęczmienia.

Przepis 1

  • łyżeczka sproszkowanego młodego jęczmienia
  • banan
  • awokado
  • pół szklanki mleka kokosowego

Przepis 2

  • łyżeczka młodego jęczmienia
  • garść szpinaku
  • gruszka
  • pomarańcza
  • awokado
  • pół szklanki mleka krowiego lub roślinnego

Przepis 3

  • łyżeczka młodego jęczmienia
  • banan
  • mango
  • pół szklanki mleka migdałowego

TUTAJ dowiesz się, jakie polskie superfoods warto włączyć do swojej diety.

Domowa hodowla zielonego jęczmienia

Zamiast sięgać po sproszkowany jęczmień można go sobie także wyhodować w domu. Konieczne będą nasiona do kiełkowania – takie ze sklepu ze zdrową żywnością, a nie z ogrodniczego, bo te drugie mogą być zanieczyszczone nawozami. Na początek trzeba je moczyć przez 10 godzin, a potem przepłukać na sitku. Następnie wysiewamy je w kiełkownicy lub na mokrej ligninie.

Domowa hodowla młodego jęczmienia.

Żeby wyrosły, trzeba je spryskiwać wodą co 10-15 godzin (nie za dużo, bo spleśnieją!). Gdy kiełki osiągną 7 cm, ścinamy je i dodajemy do kanapek, sałatek, koktajli.

31.10.2018
Sok z buraka to najlepszy izotonik dla sportowców. Działa przeciwzapalnie i dodaje energii! Sprawdź, dlaczego jeszcze warto zabrać go ze sobą na trening!
12.09.2018
Wątróbka to naturalna multiwitamina. Może zastąpić najbardziej odżywcze warzywa. Wzmacnia kości, walczy z anemią, poprawia pracę układu nerwowego, zwiększa wydolność organizmu i odporność. Dlatego warto ją jeść raz w tygodniu. Konsultacja: dietetyk kliniczny Kamila Lipowicz z poradni Ajwen.
28.08.2018
Z całych jabłek lub resztek po obieraniu i wycinaniu gniazd nasiennych można zrobić domowy ocet jabłkowy. Ma złocisty kolor, jabłkowy zapach i wiele właściwości prozdrowotnych. Konsultacja Alicja Kalińska, dietetyk, doradca żywieniowy, dyrektor, Centrum Dietetycznego SetPoint.
19.06.2018
Mindfulness to praktyka uważności, która uczy nas być „tu i teraz”. Pomaga zwalczać stresy i odnaleźć spokój w naszym zwariowanym, zabieganym świecie. Jej tajniki przybliża nam Maga Korbel, jedna z najdłużej praktykujących nauczycielek mindfulness w Polsce.
30.11.2018
Smog nie jest nowym zjawiskiem. Od lat grasował na południu Polski, męczył ludzi w Krakowie, teraz zadomowił się w Warszawie i wielu małych miejscowościach. Walka z nim jest trudna, a zagrożenia dla zdrowia – realne. Rozmawiamy o nich z alergologiem, dr. n.med. Piotrem Dąbrowieckim.
27.10.2018
Soki to samo zdrowie – orzeźwiają, pobudzają, wzmacniają organizm. A jeśli dodasz do nich „tajny” składnik otrzymasz sok z superdoładowaniem, który pomoże ci schudnąć, doda energii, złagodzi PMS albo wzmocni serce. Sprawdź, który będzie najlepszy dla ciebie.