Swędzenie, pieczenie, łzawienie i zaczerwienienie oczu, czyli alergiczne zapalenie spojówek, to jedne z najbardziej dokuczliwych objawów alergii sezonowej. Wiele osób mówi, że katar sienny można jakoś znieść, ale pieczenie oczu, swędzące powieki i inne objawy alergii spojówek potrafią skutecznie utrudnić codzienne funkcjonowanie, pracę przy komputerze, a nawet sen. W sezonie pylenia problem ten dotyczy coraz większej liczby osób, których organizm reaguje nadwrażliwością i w końcu alergią na pyłki traw, drzew i roślin.
Alergiczne zapalenie spojówek nie jest jedynie miejscowym problemem oczu. To reakcja całego układu odpornościowego, który w kontakcie z alergenem uruchamia mechanizmy zapalne i nasila objawy choroby alergicznej.
Dlatego skuteczna pomoc powinna obejmować zarówno łagodzenie objawów miejscowych, jak i wsparcie organizmu od wewnątrz. Naturalne metody mogą tu odegrać bardzo ważną rolę, ponieważ działają łagodnie, regulująco i pomagają przywrócić równowagę immunologiczną.
Spis treści
Dlaczego oczy swędzą i łzawią przy alergii?
Kiedy alergen, np. pyłek brzozy lub trawy, dostaje się na powierzchnię oka, układ odpornościowy zaczyna traktować go jak zagrożenie. Komórki odpornościowe uwalniają histaminę i inne mediatory stanu zapalnego, które powodują rozszerzenie naczyń krwionośnych, zwiększoną produkcję łez, obrzęk i świąd.
Jakie są objawy alergicznego zapalenia spojówek?
Objawy reakcji alergicznej oczu najczęściej obejmują:
- swędzenie i pieczenie oczu
- przekrwienie spojówek
- alergiczne łzawienie oczu
- uczucie piasku pod powiekami
- nadwrażliwość na światło
- obrzęk powiek
Warto pamiętać, że oczy są bardzo wrażliwe na stan całego organizmu. Są one odzwierciedleniem kondycji ważnych narządów i układów w ciele. Reakcja alergiczna spojówek świadczy o tym, że nasz układ odpornościowy jest przeciążony, jelita osłabione, a wątroba nie radzi sobie z detoksykacją. Pojawia się predyspozycja do tego, aby reakcje alergiczne się rozwinęły i/lub nasiliły.
Naturalne metody łagodzenia objawów zapalenia spojówek
Naturalne podejście opiera się na trzech filarach: ochronie oczu, zmniejszeniu stanu zapalnego oraz wzmocnieniu odporności organizmu.
W celu prawidłowej ochrony oczu warto zastosować znane od stuleci, oparte na medycynie tradycyjnej, naturalne sposoby, do których należą:
Przemywanie oczu naparami ziołowymi
To jedna z najstarszych i najskuteczniejszych metod łagodzenia podrażnień oczu. Najczęściej stosowane rośliny to:
- świetlik lekarski – działa przeciwzapalnie i redukuje większość wyżej wymienionych objawów alergii oczu
- rumianek – zmniejsza zaczerwienienie i podrażnienie oraz łagodzi reakcję alergiczną spojówek
- nagietek – wspiera regenerację, zmniejsza stany zapalne
- lipa – działa kojąco i nawilżająco
Napary powinny być świeżo zaparzone, ostudzone do temperatury pokojowej i dobrze przefiltrowane. Oczy można przemywać 2–3 razy dziennie lub stosować delikatne okłady na swędzące powieki.
Badania wskazują, że szczególnie świetlik i rumianek wykazują działanie przeciwzapalne oraz ochronne na spojówki, co może istotnie wspierać leczenie objawów alergii.
Nawilżanie oczu
Suche oczy reagują silniej na alergeny, są też bardziej wrażliwe na wszelkie czynniki zewnętrzne. Dlatego bardzo ważne jest, aby utrzymywać odpowiednie nawilżenie powierzchni oka. Najbardziej pomocne mogą tu być:
- krople z ektoiną – ektoina łagodzi objawy alergii, zwłaszcza alergicznego nieżytu nosa oraz zapalenia spojówek; jest dobrze tolerowana i nie powoduje podrażnień. Tworzy ochronny film na powierzchni oka, co zmniejsza reakcję alergiczną i stan zapalny.
- sól fizjologiczna – może redukować objawy alergii oczu poprzez działanie nawilżające
- krople z kwasem hialuronowym – intensywnie nawilżają, stabilizują film łzowy i regenerują powierzchnię oka. Przynoszą szybką ulgę przy typowych objawach alergicznego zapalenia spojówek – suchości, pieczeniu, zmęczeniu oczu.
Zimne okłady
Chłodne kompresy pomagają zmniejszyć takie objawy choroby alergicznej, jak świąd i obrzęk, ponieważ obkurczają naczynia krwionośne. Najprostsze, naturalne rozwiązania, które zwykle zawsze mamy pod ręką, to:
- chłodne kompresy nasączone naparem z rumianku – nie tylko chłodzą, lecz również działają przeciwzapalnie
- okłady z zielonej lub czarnej herbaty – zmniejszają opuchliznę i obrzęk powiek i poprzez zwężenie naczyń krwionośnych i poprawę mikrokrążenia. Działają kojąco i łagodząco na podrażnione alergią oczy i powieki.
- kompresy z naparem z ziela świetlika – łagodzą podrażnienia oczu i powiek. Świetlik skutecznie redukuje przekrwienie spojówek, pieczenie oczu oraz wszelkie objawy wiosennego zapalenia spojówek. Jeśli regularnie dopada nas sezonowe alergiczne zapalenie oczu, warto mieć świetlik zawsze pod ręką.
Chłodne okłady to szybka metoda, przynosząca ulgę szczególnie wieczorem, po całym dniu kontaktu z pyłkami i zmęczenia oczu.
Homeopatia
Homeopatia to naturalna metoda leczenia, która bazuje przede wszystkim na indywidualnym podejściu do pacjenta. Dolegliwości chorobowe są tu rozpatrywane w oparciu o indywidualne reakcje chorego i sposób, w jaki dany człowiek manifestuje objawy choroby alergicznej. Homeopatia stara się także dotrzeć do przyczyny alergicznego zapalenia.
Na tych podstawach dobiera się konkretny preparat na konkretne symptomy u pacjenta. Przy alergicznych chorobach oczu najczęściej bierze się pod uwagę takie substancje, jak:
- homeopatyczna euphrasia officinalis – wskazana, jeśli alergii spojówek towarzyszy obfite łzawienie oczu z uczuciem pieczenia i szczypania, zaczerwienienie oczu, wrażenie piasku pod powiekami, obrzęk powiek oraz wodnisty wyciek z nosa,
- homeopatyczny apis mellifica – pomocny, jeśli głównymi objawami alergii oczu są: obrzęk, zaczerwienienie, piekący i kłujący ból. Charakterystyczne jest tutaj złagodzenie dolegliwości pod wpływem zimna – zimne okłady istotnie zmniejszają dolegliwości alergiczne,
- homeopatyczne poumon histamine – wykazuje regulujący wpływ na mechanizmy rozwoju alergicznego zapalenia spojówek,
- homeopatyczny pollens – przydatny jest zwłaszcza w przypadku alergii na pyłki,
- homeopatyczna sabadilla officinalis – pomocna wtedy, gdy oczy łzawią i pieką, a do tego pojawia się podrażnienie powiek i świąd podniebienia. Alergii oczu często towarzyszy tu również alergiczny nieżyt nosa.
Zdrowy styl życia w sezonie pylenia
Proste, codzienne nawyki mogą znacząco zredukować dokuczliwe objawy choroby alergicznej. Jeśli regularnie cierpimy z powodu wiosennego zapalenia spojówek, warto pamiętać o takich czynnościach, jak np. mycie twarzy po powrocie do domu, zmiana ubrań, zamykanie okien w czasie silnego pylenia i oczyszczanie powietrza w pomieszczeniach, w których przebywamy najczęściej.
Równie ważne jest unikanie kontaktu z alergenami. Należy zrezygnować ze spacerów przy wysokim stężeniu pyłków – głównie rano oraz w suche i wietrzne dni. Dobrze jest natomiast wyjść z domu po deszczu lub wieczorem, gdy narażenie na pyłki spada. Wietrzenie domu także lepiej przeprowadzić wieczorami lub nocą.
Takie drobne działania realnie zmniejszają narażenie na kontakt z alergenem i tym samym mogą zapobiegać lub chociaż łagodzić objawy alergicznego zapalenia spojówek.
Odpowiednia dieta antyalergiczna
Naturalne wsparcie oczu zaczyna się w jelitach. Dieta wpływa na profilaktykę alergicznego zapalenia znacznie bardziej, niż moglibyśmy zakładać. Dieta antyalergiczna to w zasadzie dieta przeciwzapalna – bogata w antyutleniacze i produkty, które wspierają zdrowie naszych jelit. Badania wskazują, że dieta przeciwzapalna może nie tylko zmniejszać intensywność alergii, ale również wspierać prawidłową pracę układu odpornościowego.
Dlatego, szczególnie w okresie wiosennego zapalenia spojówek, warto włączyć do codziennego menu takie produkty, jak:
- kwasy omega-3 – siemię lniane, orzechy, tłuste ryby morskie, tran, oliwa z oliwek, olej lniany, olej z nasion konopi, nasiona chia, algi morskie
- warzywa zielone – bogate w chlorofil, o silnym potencjale przeciwutleniającym
- kurkumę – o silnym działaniu przeciwzapalnym
- imbir
- cebulę i czosnek
- kiszonki – bogate źródło probiotyków, wspierających mikrobiotę jelitową. Zaburzona mikrobiota wpływa na obniżenie odporności organizmu oraz może nasilać objawy alergicznego zapalenia
- produkty bogate w kwercetynę (jabłka, kapary, cebula) – która ogranicza uwalnianie histaminy i zmniejsza objawy alergii
Jednocześnie należy unikać słodyczy, cukru i innych produktów, które mają działanie prozapalne i mogą nasilać rozwój i przebieg alergii – czyli żywności przetworzonej, tłuszczów trans, jedzenia typu fast food.
Fitoterapia, czyli zioła na alergię
Istnieje szereg roślin leczniczych, które działają regulująco na układ immunologiczny i pomagają zmniejszyć objawy zapalenia alergicznego. Do najczęściej zalecanych należą takie jak: pokrzywa, pachnotka, fiołek trójbarwny, rumianek, czy zielona herbata.
Zioła te wspierają detoksykację, działają przeciwzapalnie i pomagają stabilizować reakcje immunologiczne. Stosuje się je w postaci ciepłych naparów.
Na uwagę zasługuje również czarnuszka. To produkt, który zalecany jest do spożywania w postaci oleju lub nasion. Jest wskazany w przypadku każdego rodzaju alergii, ponieważ wykazuje działanie przeciwhistaminowe.
Podsumowanie
Swędzące i łzawiące oczy przy alergii to sygnał, że organizm reaguje stanem zapalnym na kontakt z alergenem. Skuteczna pomoc nie powinna ograniczać się jedynie do łagodzenia objawów, ale obejmować wsparcie całego organizmu.
Naturalne metody działają łagodnie, ale skutecznie. Systematycznie stosowane, wspierają organizm w odzyskaniu równowagi, dzięki czemu objawy alergii mogą być mniej nasilone, krótsze i łatwiejsze do opanowania.
Źródła:
- Calder PC. Omega-3 fatty acids and inflammatory processes. Nutrients.
- Mlcek J., Jurikova T. Quercetin and its anti-allergic effects. Molecules.
- EMA – Herbal monographs (Euphrasia, Matricaria, Calendula).
- World Allergy Organization – Allergic conjunctivitis guidelines.
- Singh R. Ectoine in allergic conjunctivitis – clinical studies.
- Calder PC. Diet and immune function. British Journal of Nutrition.
- D. Demarque , J. Jouanny, B. Poitevin, Y. Saint-Jean – Homeopatyczna Materia medica
